ଏକ ସମୟର କଥା, ରାଜନ୍ୟ, ଲୀଳାବତୀଙ୍କ ଗୃହରେ ନିୟମ ଓ ବିଧିମାନ୍ୟ ଭାବରେ ସୁନାର ଗଛ ଏବଂ ଦେବତାଙ୍କର ନିର୍ମାଣ କାମ ହେଉଥିଲା। ସେଥିରେ ଏକ ଶୂଦ୍ର ସୁନାର, ଯିଏ ଲୀଳାବତୀଙ୍କ ଘରରେ ଚାକରୀ କରୁଥିଲେ, ସେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଅତ୍ୟନ୍ତ କୌଶଳରେ ସୁନାର ଫୁଲ ଓ ଗଛ ତିଆରି କରିଥିଲେ। ସେ ଗଛଗୁଡ଼ିକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ଓ କୃତିଶିଳ୍ପ ଭାବରେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା। ଏହି କାମ ଧର୍ମ ଭାବି ସେ କୌଣସି ଦକ୍ଷିଣା ନେଇନଥିଲେ। ସେହି ସୁନାର ଗଛଗୁଡ଼ିକ ତୁମର ସ୍ତ୍ରୀ ଭାନୁମତୀ ଦ୍ୱାରା ଦାନ ହୋଇଥିଲା, ଏବଂ ଲୀଳାବତୀଙ୍କ ଘରରେ ମଧ୍ୟ ସେବା କାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଥିଲା। ଦୁଇଁଜଣ ଏହି କାମ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଚତୁରତା ବା ଚାଳାକି ଛାଡ଼ି, ଦ୍ୱିଜାତି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠାରେ ସେବା କରିଥିଲେ। ଯଦ୍ୟପି ଲୀଳାବତୀ ବେଶ୍ୟା ଥିଲେ, ସମୟ କ୍ରମେ ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ ଶିବଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ସୁନାର, ଯେଉଁଠି ଦରିଦ୍ର ଥିଲେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟଶୀଳ ହୋଇଥିଲେ। ସେ ବେଶ୍ୟାଙ୍କ ଠାରୁ କୌଣସି ଦକ୍ଷିଣା ନେଇନଥିଲେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ ସପ୍ତଦ୍ବୀପର ଶାସକ ହୋଇଛନ୍ତି, ଦଶହଜାର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ଯିଏ ଏହି ସୁନାର ଗଛଠିକେ ନିୟମ ମାନି ଦାନ କରିଥିଲେ, ସେ ତୁମ ସ୍ତ୍ରୀ ଭାନୁମତୀ ଥିଲେ। ଏହି କାରଣରୁ, ରାଜନ୍ୟ, ତୁମେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅପରାଜିତ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ସୌଭାଗ୍ୟ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀରେ ଶୋଭିତ। ଏହିପରି ତୁମେ ମଧ୍ୟ ନିୟମ ମାନି ପାହାଡ଼ ପରି ଧାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ମୁନି କହିଲେ, ଏପରି ଧାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ନିୟମ ମାନି ଦାନ କରି, ସେ ଶିବଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ। ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଦାନ ଦେଖନ୍ତି, ବା ଏଠାରେ ଲୋକମାନେ ଯେଉଁ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦାନ କରନ୍ତି, ତାକୁ ଛୁଅନ୍ତି, ବା ଭକ୍ତିସହ ଶୁଣନ୍ତି, ବା ମନ ଦିଅନ୍ତି, ସେମାନେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଏହି ବ୍ରତକଥା ଯେଉଁଠି ସଂସାର ଭୟ ଦୂର କରେ, ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି। ଏହିକଥା ପଢ଼ିବାରେ ଦୁଷ୍ଵପ୍ନ ଦୂର ହୁଏ; ଏଉଁଥିରେ ଶାନ୍ତ ମନରେ ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତ ଦାନ କରିଲେ, ତେବେ କଣ ନ ହେବ? ଭୀଷ୍ମ ପଚାରିଲେ, ଏହି ଭୂମିରେ ଯେଉଁଠି ଧନ-ଧାନ୍ୟ ଓ ଅନିତ୍ୟତା ଅଛି, ସଂସାର ଭୟ ନାଶ କରିବା ଉପାୟ କ’ଣ? ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, ତୁମେ ଭକ୍ତିଶୀଳ ଥିଲେ ଏହି ଦେବ, ଦାନବ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗୁପ୍ତ ବ୍ରତ କଥା କହିବି। ଏହା ହେଉଛି ଶୁଭ ଵିଶୋକଦ୍ୱାଦଶୀ ବ୍ରତ, ଯାହା ଆଶ୍ୱୟୁଜ ମାସରେ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ। ଦଶମୀ ତିଥିରେ ଆରମ୍ଭ କରି, ଅଳ୍ପାହାର ଓ ନିୟମିତ ଚିତ୍ତରେ ରହିବା ଉଚିତ। ଏକାଦଶୀ ଦିନ ଉତ୍ତର ବା ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ଦନ୍ତ ମାଜି, ଉପବାସ କରିବା ଓ କେଶବଙ୍କୁ ଶୁଦ୍ଧ ଭାବରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଶ୍ରୀଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ପୂଜା କରି, ପରଦିନ ଭୋଜନ କରିବା ଏବଂ ଏହି ନିୟମ ରଖି ରାତିରେ ଶୋଇ ସକାଳେ ଉଠିବା ଦରକାର। ସମସ୍ତ ଔଷଧି ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରି, ଶୁଦ୍ଧ ମାଳ୍ୟ ଓ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଶ୍ରୀଙ୍କୁ ପଦ୍ମ ଫୁଲରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଅଙ୍ଗାଙ୍ଗରେ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ପଦପଦ୍ମରେ ବିଶୋକ, ଜଂଘାରେ ବରଦ, ଜାଙ୍ଘରେ ଶ୍ରୀଶ, ଉରୁରେ ଜଳଶାୟୀ, ଗୁପ୍ତେ କନ୍ଦର୍ପ, କଟିରେ ମାଧବ, ଉଦରରେ ଦାମୋଦର, ପାର୍ଶ୍ୱରେ ବିପୁଳ, ନାଭିରେ ପଦ୍ମନାଭ, ହୃଦୟରେ ମନ୍ମଥ, ଛାତିରେ ଶ୍ରୀଧର, ହାତରେ ମଧୁଭିଦ୍, କଣ୍ଠରେ ବୈକୁଣ୍ଠ, ମୁହଁରେ ପଦ୍ମମୁଖ, ନାକରେ ଅଶୋକନିଧି, ଚକ୍ଷୁରେ ବାସୁଦେବ, ଲାଳାଟରେ ବାମନ, ଭୃକୁଟିରେ ହରି, କେଶରେ ମାଧବ, ମୂର୍ଧ୍ନିରେ ବିଶ୍ଵରୂପୀ ଓ ଶିରରେ ଅନ୍ତର୍ୟାମୀକୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଦରକାର। ଏହିପରି ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଧୂପ, ମାଳ୍ୟ, ଚନ୍ଦନ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ତାପରେ ଏକ ଚକ୍ର ରେଖି, ମାଟିର ଏକ ଚଉକୋଣା ମଞ୍ଚ ତିଆରି କରିବା, ଯାହା ଚାରିପଟେ ପାଣି ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯିବା ଦରକାର। ଏହି ମଞ୍ଚ ତିନି ଉଚ୍ଚ ଫୁଲା ତାଳ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପଟେ ଘେରାଯିବା ଦରକାର, ଏବଂ ତାହାର ଉପରେ ନଦୀ ବାଳୁକା ରଖି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ରଖିବା ଉଚିତ। ଏହି ମଞ୍ଚ ଉପରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ରଖି, ଜ୍ଞାନୀଜନେ 'ଦେବୀ, ଶାନ୍ତି, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଶ୍ରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର' କରି ପୂଜା କରିବେ। ତୁଷ୍ଟି, ପୁଷ୍ଟି, ସୃଷ୍ଟି, ଦୃଷ୍ଟିଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର କରି, ବିଶୋକାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବେ: 'ତୁମେ ଦୁଃଖ ନାଶ କର, ଵର ଦିଅ, ଶୋକ ମୁକ୍ତି ଦିଅ।' ସମ୍ପଦ ଓ ସମସ୍ତ କାମନା ପାଇଁ ଶୋକ ଦୂର ହେଉ। ତାପରେ ଶୁଦ୍ଧ ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଢାକି ଫଳ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବେ। ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ, ସୁନାର ପଦ୍ମ ଓ ଚାଁଦିର ପାତ୍ରରେ ଦର୍ଭା ଦ୍ୱାରା ପାଣି ରଖିବେ। ସମସ୍ତ ରାତି ଜାଗି ନୃତ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତ ରଖିବା ଉଚିତ। ରାତିର ତୃତୀୟ ପ୍ରହର ଶେଷ ହେଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ସମ୍ଭବ ଅନୁଯାୟୀ ବସ୍ତ୍ର, ମାଳ୍ୟ, ଚନ୍ଦନ ଦାନ କରିବା, କିମ୍ବା କମ୍ସେକମ୍ ଜଣେ ଜନାନୀକୁ ଦାନ କରିବା ଦରକାର। ଯେଉଁମାନେ ଶୋଇଛନ୍ତି ସେମାନେ ସମ୍ମାନ ପାଇବେ—ଯେଉଁ ଜଳ ଉପରେ ଶୋଇଛନ୍ତି ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ତାପରେ ଗୀତ-ବାଦ୍ୟ ସହ ରାତି ଜାଗିବା ଦରକାର। ପ୍ରଭାତେ ସ୍ନାନ କରି ବିବାହିତ ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା, ଏବଂ ସମ୍ଭବ ଅନୁଯାୟୀ ଭୋଜନ ଦେଇ, କଞ୍ଜୁସି କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଭକ୍ତି ସହ ପୁରାଣ ଶୁଣି ଏହି ଦିନ ଅତିବାହିତ କରିବା ଦରକାର। ଏହିପରି ପ୍ରତିମାସ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ। ବ୍ରତ ଶେଷରେ ଏକ ଚୋପର ଗୁଡ଼ ଓ ଗାଁ, ତାହା ସହ ବିଛାନା, ତକିଆ, ଶୟନସ୍ଥଳ ଓ ଭଲ ଚାଦର ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। 'ଯେପରି ରାଜନ୍ୟ, ତୁମ ସଉଭାଗ୍ୟ କେବେ ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି ଯାଏ ନାହିଁ, ସେପରି ମୋ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଶୋକ ମୁକ୍ତି ସଦା ରହୁ।' 'ଯେପରି ଦେବ ବିନା ଲକ୍ଷ୍ମୀ କେଉଁଠି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ନାହିଁ, ସେପରି ମୋତେ ଶୋକ ମୁକ୍ତି ଓ କେଶବଙ୍କୁ ଅଚଳ ଭକ୍ତି ଦିଅ।