ଏକ ସମୟରେ ଏକ ଦୟାଳୁ ରାଜା ନିଜ ଜୀବନର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ପୂଜା ଓ ବ୍ରତ ପାଳନ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେ ପ୍ରଥମେ ମାଂସ ଭକ୍ଷଣ ବନ୍ଦ କରି, ବ୍ରତର ଶେଷରେ ଏକ ଗଂଗା ବଃଳା ଦେଲେ, ଏକ ସୁନା ହରିଣ ଦେଲେ, ଏବଂ ଏହା ଦ୍ୱାରା ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଇଲେ। ଏହି ବ୍ରତକୁ ଅହିଂସା ବ୍ରତ ବୋଲି କହାଯାଏ, ଯାହା ଶେଷରେ ଏକ କଳ୍ପ ପରେ ରାଜା ହେବାର ଅଧିକାର ମିଳେ। ସେ ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳେ ଉଠି, ସ୍ନାନ କରି, ଦିବ୍ୟ ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ତାପରେ, ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଦେବତାଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେଇ, ମାଳା, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅଳଙ୍କାର ଦେଇ, ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଲୋକରେ ଏକ କଳ୍ପ ପରି ରହିଲେ। ଏହି ବ୍ରତକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ବ୍ରତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଆଷାଢ଼ ମାସରୁ ଚାରି ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସେ ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳେ ସ୍ନାନ କରି, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେଲେ, ଏବଂ କାର୍ତ୍ତିକୀ ମାସରେ ଗଂଗା ବଃଳା ଦେଲେ। ଏହି ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ସେ ବିଷ୍ଣୁ ଦଶା ପାଇଲେ, ଏହି ବ୍ରତକୁ ବିଷ୍ଣୁ ବ୍ରତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଉତ୍ତରାୟଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଫୁଲ ଓ ଘୃତ ତ୍ୟାଗ କଲେ। ଏହି ସମୟ ଶେଷରେ, ସେ ଫୁଲ, ଭୋଜନ, ଏକ ଗଂଗା ବଃଳା ଓ ଘୃତ ଦେଲେ, ଏବଂ ଦୁଧରେ ପାକା ଚାଉଳ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଇ ଶିବ ଦଶା ପାଇଲେ। ଏହି ବ୍ରତକୁ ଚରିତ୍ର ବ୍ରତ କୁହାଯାଏ, ଯାହା ଧର୍ମ ଓ ଆରୋଗ୍ୟ ଦେଇଥାଏ। ଯିଏ ଦୁଧ ବ୍ରତ ପ୍ରତିବାର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ପାଳନ କରେ, ଏକ ବର୍ଷ ଶେଷରେ ଏକ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରି, ପାଞ୍ଚ ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ଗଂଗା ବଃଳା, ପିତାଳି ବସ୍ତ୍ର ଓ ଜଳ ଦେଇଥିବା ଘଡ଼ା ଦେଇଥାଏ। ଏହି ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ସେ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକ ପାଇଥାଏ ଏବଂ ଏକ ଶତ ପିତୃଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଥାଏ। ଏହି ବ୍ରତକୁ ପିତୃ ବ୍ରତ କୁହାଯାଏ। ଯିଏ ଘୃତରେ ଦୀପ ଜଳାଇ ତେଲ ଦ୍ୱାରା ଦୀପ ଦେଇ ନାହିଁ, ସେ ବର୍ଷ ଶେଷରେ ଦୀପ, ଚକ୍ର, ସୁନା ତ୍ରିଶୂଳ ଓ ଦୁଇ ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଇଥାଏ। ଏହି ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ରୁଦ୍ର ଲୋକ ପାଇଥାଏ। ଏହି ବ୍ରତକୁ ଉଜ୍ଵଳ ବ୍ରତ କୁହାଯାଏ। କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ତୃତୀୟ ଦିନରୁ ଗୋମୂତ୍ର ଓ ଯବ ଖାଇବା ଆରମ୍ଭ କରି, ଏକ ବର୍ଷ ରାତିରେ ଉପବାସ କରିଥିଲେ, ବର୍ଷ ଶେଷରେ ଗଂଗା ବଃଳା ଦେଇ, ଗୌରୀ ଲୋକରେ ଏକ କଳ୍ପ ରହି, ପୁନଃ ଏଠାରେ ରାଜା ହେଲେ। ଏହି ବ୍ରତକୁ ରୁଦ୍ର ବ୍ରତ କୁହାଯାଏ, ଯାହା ସଦା ଶୁଭ ଦେଇଥାଏ। ଚାରି ମାସ ଦ୍ୱାରା ସେ ସୁଗନ୍ଧ ତ୍ୟାଗ କଲେ, ଶେଷରେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଅଖଣ୍ଡ ଚାଉଳ, ସ୍ୱେତ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଶଂଖ ଦେଇଥାଏ, ଏବଂ ବରୁଣ ଲୋକ ପାଇଥାଏ। ଏହି ବ୍ରତକୁ ଦୃଢ ଚରିତ୍ର ବ୍ରତ କୁହାଯାଏ। ବୈଶାଖ ମାସରେ ଫୁଲ ଓ ଲୁଣ ତ୍ୟାଗ କରି, ଗଂଗା ବଃଳା ଦେଇ, ବିଷ୍ଣୁ ଦଶାରେ ଏକ କଳ୍ପ ରହି, ଏଠାରେ ରାଜା ହେଲେ। ଏହି ବ୍ରତକୁ ଶାନ୍ତି ବ୍ରତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯାହା କୀର୍ତି ଓ ଇଚ୍ଛାର ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ଏଠାରେ ସେ ଏକ ସୁନା ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ତିଆରି କରି, ତିଳ ଭରି ଦେଲେ, ଘୃତ ଦେଇ ଅଗ୍ନି ଓ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ମାଳା, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅଳଙ୍କାର ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ। ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ତିନି ପଳା ଉପରେ ଓଜନ ଦେଇ, "ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଆତ୍ମା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଉ" ବୋଲି ଏକ ଶୁଭ ଦିନରେ ଦେଲେ। ଏହି ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ସେ ବ୍ରହ୍ମା ଦଶା ପାଇଲେ, ପୁନଃ ଜନ୍ମ ହେବା ନାହିଁ। ଏହି ବ୍ରତକୁ ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ରତ କୁହାଯାଏ, ଯାହା ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ। ଯିଏ ଦୁଇ ମୁଖ ଥିବା ପାତ୍ର ଭରି ଅନେକ ଦାନ୍ୟ ଦେଇଥାଏ, ଦୁଧ ବ୍ରତ ଏକ ଦିନ ପାଳନ କଲେ, ସେ ଉତ୍ତମ ଦଶା ପାଇଥାଏ। ଏହି ବ୍ରତକୁ ଶୁଭ ବ୍ରତ କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ଏହି ବ୍ରତକୁ ପାଳନ କରିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପୁନଃଜନ୍ମ ଅତି କଷ୍ଟକର। ଏକ ଦିନ ଦୁଧ ବ୍ରତ ପାଳନ କରି, ତିନି ଦିନ ଶେଷରେ ଏକ ସୁନା କାମଧେନୁ ଗଛ ଦେଇ, ଏକ ପଳା ଉପରେ ଓଜନ ଦେଇ ଚାଉଳ ଦେଲେ, ଏହି ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ସେ ବ୍ରହ୍ମା ଦଶା ପାଇଲେ। ଏହି ବ୍ରତକୁ ଦୁର୍ଗ ବ୍ରତ କୁହାଯାଏ। ଏକ ମାସ ଉପବାସ କରି, ଏକ ସୁନ୍ଦର ଗଂଗା ବଃଳା ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଲେ, ସେ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହି ବ୍ରତକୁ ଦୁର୍ଗ ବ୍ରତ କୁହାଯାଏ। ପ୍ରତି ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଏକ ଶୁଭ ଦିନରେ ବିଶ୍ ନିଶ୍ଚିତ ପଳା ଓଜନର ସୁନା ମାଟି ଦେଲେ। ଏକ ଦିନ ଦୁଧ ବ୍ରତ ପାଳନ କରି, ସେ ରୁଦ୍ର ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥାଏ, ଏହି ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଲୋକ ଏକ ଏକ ଶତ ଯୁଗ ଯାଏଁ ଧନ ଦେଇଥାଏ। ମାଘ କିମ୍ବା ଚୈତ୍ର ମାସରେ ଗୁଡ଼ ଦେଇ ଗଂଗା ବଃଳା ଦେଲେ, ତୃତୀୟ ଦିନରେ ଗୁଡ଼ ବ୍ରତ ପାଳନ କରି, ଗୌରୀ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥାଏ। ଏହି ବ୍ରତକୁ ମହା ବ୍ରତ କୁହାଯାଏ, ଯାହା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ। ପକ୍ଷ ଉପବାସ କରି, ଦୁଇ ପିତାଳି ଗଂଗା ବଃଳା ଦେଲେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକ ପାଇଥାଏ, ଦେବ ଓ ଦାନବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୋଇଥାଏ। କଳ୍ପ ଶେଷରେ ସମସ୍ତ ରାଜା ହୋଇଥାଏ। ଏହି ବ୍ରତକୁ ଉଜ୍ଵଳ ବ୍ରତ କୁହାଯାଏ। ସମସ୍ତ ଚାରି ଋତୁରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଜଳା ଦେଇ, ଶେଷରେ ଘୃତ ଦେଇ ଗଂଗା ବଃଳା ଦେଲେ, ସେ ପରମ ବ୍ରହ୍ମା ପାଇଥାଏ। ଏହି ବ୍ରତକୁ ବୈଶ୍ୱାନର ବ୍ରତ କୁହାଯାଏ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ୱ କରେ। ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ ରାତିରେ ଖାଇ, ଶେଷରେ ଚକ୍ର ଦେଲେ, ସୁନା ଚକ୍ର ତିଆରି କରି ଦେଲେ, ସେ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକ ପାଇଥାଏ। ଏହି ବ୍ରତକୁ କୃଷ୍ଣ ବ୍ରତ କୁହାଯାଏ, ଯାହା କଳ୍ପ ଶେଷରେ ଶାସନ ଦେଇଥାଏ। ବର୍ଷ ଶେଷରେ ଖିର ଖାଇ, ଦୁଇ ଗଂଗା ବଃଳା ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଲେ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଲୋକରେ ଏକ କଳ୍ପ ରହିଥାଏ। ଏହି ବ୍ରତକୁ ଦେବୀ ବ୍ରତ କୁହାଯାଏ। ସପ୍ତମ ଦିନରେ ରାତିରେ ଖାଇ, ଶେଷରେ ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ଗଂଗା ବଃଳା ଦେଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଲୋକ ପାଇଥାଏ। ଏହି ବ୍ରତକୁ ଭାନୁ ବ୍ରତ କୁହାଯାଏ। ଚତୁର୍ଥ ଦିନରେ ରାତିରେ ଖାଇ, ଶେଷରେ ସୁନା ଓ ଦୁଇ ଗଂଗା ବଃଳା ଦେଲେ, ଏହି ବ୍ରତକୁ ବୈନାୟକ ବ୍ରତ କୁହାଯାଏ, ଯାହା ଶିବ ଲୋକ ଦେଇଥାଏ। ଯିଏ ମହା ଫଳ ତ୍ୟାଗ କରି, କାର୍ତ୍ତିକ ଦିନରେ ହୋମ ଶେଷରେ ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ ସୁନା ଦେଇ, ଦୁଇ ଗଂଗା ବଃଳା ଦେଲେ, ଏହି ବ୍ରତକୁ ସୌରବ ବ୍ରତ କୁହାଯାଏ, ଯାହା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଲୋକ ଦେଇଥାଏ।