ଦେବତାମାନେ ମିତ୍ର ଓ ଵରୁଣଙ୍କ ପୁତ୍ର, ମହାତ୍ମା ଏବଂ ତପସ୍ଵୀ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ସେ ନିଜ କ୍ରିୟାରେ ଲିନ ଥିଲେ, ତପସ୍ଵାର ଭଣ୍ଡାର ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଦୃଢ଼ ଚିତ୍ତ ଥିଲେ। ଦେବତାମାନେ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ କହିଲେ, “ପୂର୍ବକାଳରେ ନହୁଷ ଦ୍ୱାରା ଜଗତ ଅନ୍ୟତମ ଦୁଃଖରେ ପଡିଥିଲା, ତେବେ ଆମେ ତୁମେ ନିକଟକୁ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିଲୁ। ଜଗତର ଭଲ ପାଇଁ ତୁମେ ଦେବତାମାନେର ରାଜ୍ୟ ଛାଡିଦେଲା, ହେ ଜଗତର ଦୁଃଖ ଦୂରକର୍ତ୍ତା।” “ହେ ଉଜ୍ୱଳ ଅଗସ୍ତ୍ୟ! ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼ ତୁମେ ଦିଆ ଆଜ୍ଞା ଉଲ୍ଲଂଘନ କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଅବହେଳା କରି କ୍ରୋଧରେ ଆତିରିକ୍ତ ହୋଇ ବଢ଼ିବା ବନ୍ଦ କରିଦେଲା। ଯେତେବେଳେ ଜଗତ ଅନ୍ଧାରରେ ଢାକିଗଲା ଓ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମୃତ୍ୟୁରେ ଅତିକ୍ରମିତ ହେଲେ, ସେମାନେ ତୁମେ ନିକଟକୁ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶାନ୍ତି ଲାଭ କଲେ। ଆମେ ସବୁବେଳେ ଭୟଭୀତ ଅଟୁ, ତୁମେ ଆମର ଆଶ୍ରୟ। ଏଥିପାଇଁ ଆମେ ଏକ ଦାନ ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛୁ, ହେ ଦାନଦାତା।” ଭୀଷ୍ମ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼ କିପରି ଏପରି ଭାବରେ କ୍ରୋଧରେ ବଢ଼ିଗଲା? ଏହାର ବିସ୍ତୃତ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ମୁଁ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ, ହେ ମହାମୁନି।” ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ, “ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତିଦିନ ମେରୁ ପାହାଡ଼, ସମସ୍ତ ପାହାଡ଼ର ରାଜା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାହାଡ଼, ଉଦୟ ଓ ଅସ୍ତ ସମୟରେ ପରିକ୍ରମା କରେ। ବିନ୍ଧ୍ୟ ଏହା ଦେଖି ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ କହିଲା, ‘ମେରୁ ପାହାଡ଼କୁ ତୁମେ ସବୁବେଳେ ପରିକ୍ରମା କରୁଛ, ମୋତେ ମଧ୍ୟ ଏପରି କର।’” ସୂର୍ଯ୍ୟ ବିନ୍ଧ୍ୟକୁ ଉତ୍ତର ଦେଲା, “ମୁଁ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଏହି ପାହାଡ଼କୁ ପରିକ୍ରମା କରୁନାହିଁ। ଏହି ପଥ ମୋତେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି, ଏହି ପରି ଜଗତର ଉତ୍ପତି ହୁଏ।” ଏପରି ଶୁଣି ବିନ୍ଧ୍ୟ ଦ୍ରୁତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପଥକୁ ବାଧା ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲା। ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ଏକସାଥି ହୋଇ ବିନ୍ଧ୍ୟକୁ ଅଟକାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ବିନ୍ଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ ଶୁଣିଲେ ନାହିଁ। ତେବେ ଦେବତାମାନେ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ, ଯିଏ ତପସ୍ଵୀ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ମୁନି, ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଶକ୍ତିର ମାଳିକ। ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼ କ୍ରୋଧରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପଥ ଓ ତାରାମାନଙ୍କ ଗତିକୁ ବାଧା ଦେଉଛି। ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆପଣ ଛଡ଼ି ଅନ୍ୟ କେହି ଅଟକାଇପାରିବେ ନାହିଁ।” ଏପରି ଶୁଣି ଅଗସ୍ତ୍ୟ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମର ଦିଆ ପଥ ଚାହୁଁଛି, ହେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପାହାଡ଼। ମୁଁ କିଛି କାରଣରେ ଦକ୍ଷିଣକୁ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ମୋ ଫେରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏପରି ଅପେକ୍ଷା କର। ମୁଁ ଫେରିଲେ, ହେ ପାହାଡ଼ର ରାଜା, ଏପରି ବଢ଼ିବାକୁ ଚାହିଲେ ଚାହିଁ।” ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ, “ଏପରି ଆଜି ଯାଁଁ ଦକ୍ଷିଣ ଅଞ୍ଚଳ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ବିନ୍ଧ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଅଟକା ରହିଛି।” “ଏହି ସବୁ କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି — କିପରି ବିନ୍ଧ୍ୟ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ବଢ଼ିନାହିଁ, ଯେପରି ତୁମେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲା। ଯେପରି କାଲେୟ ଦେବତାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲେ — ଏହି ଘଟଣା ମୁଁ ଏବେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି।” ଦେବତାମାନେ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ କହିଲେ, “ତୁମେ ଆମ ନିକଟକୁ କାହିଁକି ଆସିଛ? କିଏ ଦାନ ଚାହୁଁଛ?” ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ଏପରି କହି ଦେବତାମାନେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ମୁଁ ଏକ ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦାନ ଚାହୁଁଛି, ହେ ଦିବ୍ୟ ମୁନି, ହେ ମହାତ୍ମା — ଆମେ ସମୁଦ୍ର ପିଇବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।” “ଯଦି ତୁମେ ଏହା କରିପାରିବ, ଏବଂ ସମୁଦ୍ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଯିବ, ତେବେ ଆମେ କାଲେୟ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ଦେବତାମାନେର ଶତ୍ରୁ ଅଟୁ, ସେମାନେକୁ ନଷ୍ଟ କରିପାରିବି।” ଏହି ଦେବତାମାନେର ଆବଦ୍ଧ କଥା ଶୁଣି, ମହାମୁନି ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ, “ଏହି ଦାନ ମୁଁ ଦେବି, ଯାହା ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ଆଣିବ।” ଏପରି କହି, ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଅନ୍ୟ ତପସ୍ଵୀମାନେ ଓ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ସମୁଦ୍ର ନିକଟକୁ ଗଲେ। ମାନବ, ସର୍ପ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ଏବଂ କିମ୍ପୁରୁଷମାନେ ମହାତ୍ମା ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି, ଏହି ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଘଟଣା ଦେଖିବାକୁ ଚାହିଲେ। ସମସ୍ତେ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ସମୁଦ୍ର ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ତରଙ୍ଗ ତାଳରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲା, ବାୟୁରେ ଉଛଳୁଥିଲା, ଫେନର ଝାଳରେ ହସୁଥିଲା, ନାଳରେ ଶର୍ମିତ ହୁଏ, ଅନେକ ଜଳଚର ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ଭରିଥିଲେ। ଦେବତାମାନେ, ଅଗସ୍ତ୍ୟ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ପ୍ରବଳ ସର୍ପ ଓ ଉଜ୍ୱଳ ମୁନିମାନେ ସମୁଦ୍ର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ବସିଲେ। ସମୁଦ୍ର ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚି, ଦିବ୍ୟ ମୁନି ଵାରୁଣି ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ଦେବତା ଓ ମୁନିମାନେକୁ କହିଲେ। ସମୁଦ୍ରକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ, “ଜଗତର ଭଲ ପାଇଁ, ମୁଁ ଵରୁଣଙ୍କ ନିବାସ ସମୁଦ୍ରକୁ ପିଇବି।” ଯାହା କରିବା ଆପଣମାନେ ଚାହିଁଛନ୍ତି, ତାହା ଶୀଘ୍ର କରନ୍ତୁ। ଏପରି କହି, ମୈତ୍ରାଵରୁଣି ସମ୍ପ୍ରତି ଆଗେ ଚାଲିଗଲେ। କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଅଗସ୍ତ୍ୟ ସମୁଦ୍ରକୁ ପିଇଦେଲେ, ଦେବତାମାନେ ଓ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଦେଖିଲେ। ସମୁଦ୍ର ପିଇଯିବା ଦେଖି, ଦେବତାମାନେ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଗଲେ ଓ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ, “ତୁମେ ଆମର ରକ୍ଷକ ଓ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଜଗତର ଧାରକ; ତୁମର କୃପାରେ ବିଶ୍ୱ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥିତି ପାଉଛି।” ଦେବତାମାନେ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ମହାତ୍ମା ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେର ଗୀତରେ ଓ ଦିବ୍ୟ ପୁଷ୍ପର ବର୍ଷାରେ, ସମୁଦ୍ରକୁ ଶୁଷ୍କ କରିଦେଲେ। ମହାସମୁଦ୍ର ଶୁଷ୍କ ଦେଖି, ଦେବତାମାନେ ବହୁତ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଶସ୍ତ୍ର ନେଇ, କାଲେୟ ଦାନବମାନେକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଲେ। ଏହି ଦାନବମାନେ, ଦେବତାମାନେ ଦ୍ୱାରା ବିନାଶ ହୋଇ, ପ୍ରବଳ, ଶୀଘ୍ର ଓ ଗଜ୍ଜନ କରୁଥିଲେ, ଦେବତାମାନେର ଶକ୍ତିକୁ ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ। ସେମାନେ ଦେବତାମାନେ ଦ୍ୱାରା ନଷ୍ଟ ହୋଇ, ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର କରି, କ୍ଷଣକ ଭୟାନକ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ପୂର୍ବରୁ ଶୁଧ୍ଧ ମନର ତପସ୍ଵୀମାନେର ତପସ୍ୟାରେ ଜଳିଥିଲେ, ଯଦିଓ ସେମାନେ ଶକ୍ତିରେ ଅତିରିକ୍ତ ଥିଲେ, ଦେବତାମାନେ ଦ୍ୱାରା ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲେ। ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଆଭୂଷଣ, କଣବା ଓ ବାହୁବନ୍ଦ ପିନ୍ଧି, ନଷ୍ଟ ଦାନବମାନେ ରଙ୍ଗିନ କିମ୍ଶୁକ ଗଛର ପ୍ରଭା ଭଳି ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ରହିଲେ।