ଏକ ସମୟର କଥା, ଏକ ମହାପତ୍ରତାପିନୀ ନାରୀ ଥିଲେ, ସେ ସଦା ମାସିକ ବ୍ରତରେ ନିୟୁକ୍ତ ଥିଲେ, ମୋ ପ୍ରତି ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ରଖୁଥିଲେ, ସଦା କୃଷ୍ଣ ବ୍ରତ ପାଳନ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ମୋର ପୂଜାରେ ନିବେଶିତ ଥିଲେ। ସେ ଦେବତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏବଂ କୁମାରୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ଶରୀର ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା କ୍ଷୀଣ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ସେ ସଦା ଘରୋଇ ସମ୍ପତ୍ତି ଦାନ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ଦୁର୍ଲଭ ତପସ୍ୟାରେ ନିରନ୍ତର ଲିନ ଥିଲେ। କିନ୍ତୁ, ସେ କେବେ ବିକ୍ଷୁକଙ୍କୁ ଭିକ୍ଷା ଦେଇନଥିଲେ, ନାହିଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିଥିଲେ। ବହୁତ ଦିନ ପରେ, ମୁଁ ଚିନ୍ତା କଲି: ତାଙ୍କର ଶରୀର ନିଶ୍ଚୟ ଦୃଢ଼ ବ୍ରତ ଏବଂ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୋଇଯାଇଛି। ତିନି ଶରୀରିକ କଷ୍ଟ ଦ୍ୱାରା ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକକୁ ପୂଜିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସେ ଅନ୍ନଦାନ କରିନଥିଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ମିଳେ। ଏହା ଜାଣି, ମୁଁ ଏକ କପାଳଧାରୀ ଭିକ୍ଷୁର ରୂପ ଧାରଣ କରି ମାନବ ଲୋକକୁ ଆସିଲି ଏବଂ ଭିକ୍ଷା ପାଇଁ ମାନ୍ଦା ହାତରେ ଧରିଲି। ସେ ମୋତେ ପଚାରିଲେ, "ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ କାହିଁକି ଆସିଛ? କେଉଁଠି ଯିବାକୁ ଚାହୁଁଛ? ମୋ ସାମ୍ନାରେ ସତ୍ୟ କହ।" ପୁଣି, ମୁଁ କହିଲି, "ଭିକ୍ଷା ଦିଅ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ।" ସେ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଏକ ମାଟିର ଚୁଆଣି ତାମ୍ବାର ପାତ୍ରରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ, ଏବଂ ଏହା ଘଟିବା ସମୟରେ, ମୁଁ ପୁଣି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଫେରିଗଲି। ବହୁତ ଦିନ ପରେ, ସେ ତପସ୍ଵିନୀ ମହିଳା ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିରେ ନିଜ ଶରୀର ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇପହଞ୍ଚିଲେ। ମାଟି ଦାନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ସେ ଏକ ଶୁଭ୍ର ଗୃହ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ, କିନ୍ତୁ ତାହାରେ କୌଣସି ଧାନ୍ୟ ଥିଲା ନାହିଁ। ସେ ଘର ଚାରିପାଖ ଦେଖିଲେ, କିଛି ମିଳିଲା ନାହିଁ, ତେଣୁ ଘର ଛାଡ଼ି ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଲେ। ସେ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ କ୍ରୋଧରେ କହିଲେ, "ମୁଁ ଏତେ ବ୍ରତ, ଦୁର୍ଲଭ ତପସ୍ୟା ଏବଂ ଅନେକ ଉପବାସ କରିଛି। ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କ ରକ୍ଷକ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୂଜିଛି, କିନ୍ତୁ ମୋ ଘରେ କିଛି ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁନାହିଁ, ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ।" ତେବେ ମୁଁ କହିଲି, "ତୁମ ଘରକୁ ଯାଅ, ହେ ମହାବ୍ରତଧାରିଣୀ। ଅନେକ ଜଣେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଥିବା ମନେ ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିବେ।" ଦେବୀମାନଙ୍କ ଭାର୍ୟାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିବେ, କିନ୍ତୁ ଶଟ୍ତିଳା ବ୍ରତର ମହିମା ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଛଡ଼ା ଦ୍ୱାର ଖୋଲିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ମୋ ଏହି ଉପଦେଶ ପାଇଁ ସେ ମାନବ ନାରୀ ଭାବେ ଘରକୁ ଗଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଦେବୀମାନଙ୍କ ଭାର୍ୟାମାନେ ଆସିଲେ ଏବଂ କହିଲେ, "ଆମେ ସମସ୍ତେ ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଛୁ, ଦ୍ୱାର ଖୋଲ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ।" ସେ ମାନବ ନାରୀ କହିଲେ, "ଯଦି ତୁମେ ସତ୍ୟସ୍ୱରୂପେ ମୋତେ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ଶଟ୍ତିଳା ବ୍ରତର ମହିମା କହିବା ପରେ ମୁଁ ଦ୍ୱାର ଖୋଲିବି।" ଏହିଠାରେ ଦେବୀମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଜଣେ ଶଟ୍ତିଳା ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ ବିଷୟରେ କହିଲେ, ଅନ୍ୟେ ଏହାର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା କଲେ, ଏବଂ ଏଭଳି ମୁଁ ମାନବ ରୂପରେ ଦେଖାଯିବାକୁ ହେଲି। ଏପରେ ଦ୍ୱାର ଖୋଲିବା ସହିତ, ସେ ମାନବ ନାରୀ ଦେବୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେଖାଯିଲେ; ସେ ନ ଦେବୀ, ନ ଗନ୍ଧର୍ବୀ, ନ ଦାନବୀ, ନ ନାଗିନୀ ଥିଲେ। ଏପରି ନାରୀ କେବେ ଦେଖାଯାଇନଥିଲେ। ଦେବୀମାନଙ୍କ ଉପଦେଶରେ ଶଟ୍ତିଳା ବ୍ରତ କରାଗଲା। ତାଙ୍କର ବ୍ରତର ସତ୍ୟତା ଦ୍ୱାରା ସେ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଶୋଭା, ତେଜସ୍ୱିତା, ଭୋଗ ଏବଂ ମୋକ୍ଷର ଫଳ ପାଇଲେ। ତିଳ ଦାନର ଶକ୍ତିରେ ସେ ଧନ, ଧାନ୍ୟ, ବସ୍ତ୍ର, ସୁନା, ଚାଁଦି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଶ୍ରୀସମୃଦ୍ଧି ସହିତ ଘର ପାଇଲେ। ସେ ଶୋଭା ଏବଂ ତେଜରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଜ୍ୱଳ ହେଲେ। ଏହି କଥା ଆମକୁ ଶିଖାଏ, ଅତିଲୋଭୀ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଧନ ପାଇଁ କପଟ ଉପାୟ ନେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ତିଳ ଏବଂ ବସ୍ତ୍ର ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏପରି କରିଲେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନ୍ମରେ ଆରୋଗ୍ୟ ମିଳେ, କେବେ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ, ଦୁଃଖ କିମ୍ବା ଅପମଙ୍ଗଳ ନାହିଁ। ଏହିପରି ଶଟ୍ତିଳା ବ୍ରତ ପାଳନ କଲେ ତିଳ ଦାନକାରୀ ନିଶ୍ଚିତ ଏହି ଫଳ ପାଏ। ନିୟମାନୁସାରେ ଯୋଗ୍ୟ ପାତ୍ରକୁ ଦାନ କଲେ, ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ହୁଏ ଏବଂ କୌଣସି କ୍ଷତି କିମ୍ବା ଦେହରେ କ୍ଷୟ ହୁଏନାହିଁ। ଏହି ମହିମା ଶୁଣିବା ପରେ, ଏକ ଦିନ ଧର୍ମପୁତ୍ର କୃଷ୍ଣ ମୋତେ ପଚାରିଲେ, "ଫାଲ୍ଗୁନ ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷରେ କେଉଁ ବ୍ରତ ଅଛି?" ମୁଁ ତାଙ୍କୁ କହିଲି, "ଏହି ବିଷୟ ପୂର୍ବରୁ ମୋତେ ମାନ୍ଧାତା ଏବଂ ମହାମୁନି ବଶିଷ୍ଠ ପଚାରିଥିଲେ। ଏହି ଫାଲ୍ଗୁନ ମାସର ବିଶେଷ ମହିମା ଅଛି; ଆମଳକୀ ବ୍ରତ ପାଳନ କଲେ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକର ଫଳ ମିଳେ।" "ଆମଳକୀ ଗଛ ତଳେ ଉପବାସ କରି ରାତି ଜାଗିଲେ, ଏହାର ଫଳ ହଜାର ଗାଈ ଦାନ ଦେବା ସମାନ।" ମାନ୍ଧାତା ପଚାରିଲେ, "ଏହି ଆମଳକୀ କେବେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା? ଏହି ଗଛ କାହିଁକି ପବିତ୍ର? କାହିଁକି ଏହା ପାପ ନାଶ କରେ?" ବଶିଷ୍ଠ କହିଲେ, "ଏକ ସମୟରେ ସମସ୍ତ ଚଳଅଚଳ ନାଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଏକମାତ୍ର ସମୁଦ୍ର ଥିଲା, ଦେବ, ଦାନବ, ନାଗ, ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟ ନାଷ୍ଟ ଥିଲେ। ସେଠାରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାଥ, ଶାଶ୍ୱତ ପରମାତ୍ମା, ବ୍ରହ୍ମାର ମୁଖରୁ ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଏକ ତିଉଁ ଚୁଆଣି ପୃଥିବୀ ଉପରେ ପଡ଼ିଲା। ଏହି ଚୁଆଣିରୁ ନିଜେ ଏକ ମହା ଧାତ୍ରୀ ଗଛ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା, ଯାହା ଅନେକ ଶାଖା-ପ୍ରଶାଖା ଓ ଫଳରେ ଭାରି ହୋଇ ତଳକୁ ଝୁକିଗଲା।" ଏଭଳି ଏହି ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଭକ୍ତି, ଦାନ ଏବଂ ବ୍ରତର ମହିମା ଜଗତେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା।