ବିଶ୍ୱନୁ ଦେବୀ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇ କହିଲେ, “ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଲବଣ ସମୁଦ୍ରର କୁଳକୁ ଯାଇ, ଏହି ସମୁଦ୍ର ଅଗ୍ନିକୁ ନେଇ ସମୁଦ୍ରରେ ବିସର୍ଜନ କର। ଏହା କରିଲେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଭୟମୁକ୍ତ ହେବେ; ନହେଲେ, ଏହି ସମୁଦ୍ର ଅଗ୍ନି ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଜଳିବାରେ ଲାଗିଥାଏ।” ବିଶ୍ୱନୁଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶ ପରେ ସେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ, “ଦେବତାମାନେ ଏହି ବିପଦରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ଦରକାର, ତୁମେ ମାତା ପରି ଦେବତାମାନେକୁ ଭୟହୀନତା ଦିଅ।” ବିଶ୍ୱନୁଙ୍କ ଏହି ଆବେଦନ ଶୁଣି ସରସ୍ୱତୀ କହିଲେ, “ମୁଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ନୁହେଁ; ମୋ ପିତା, ଏହି ସମ୍ରାଟ୍, ତାଙ୍କୁ ବାଛନ୍ତୁ। ମୁଁ ସଦା ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଅନୁଗତ, ଏଠି ଏକ କନ୍ୟା, ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞାରେ ଅଟୁଟ; ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ବିନା ମୁଁ କେଉଁଠି ଏକ ଦମ୍ବ ଚାଲିପାରିବି ନାହିଁ।” ତାଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଜାଣି ସମସ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ। ସମସ୍ତେ କହିଲେ, “ଏହି ସମୁଦ୍ର ଅଗ୍ନିକୁ ନେଇଯିବାକୁ ଅନ୍ୟ କେହି ସମର୍ଥ ନୁହେଁ, ମହାପିତା, କେବଳ ଆପଣଙ୍କ କନ୍ୟା, ନିର୍ମଳ ଓ କନ୍ୟା, ଏହା କରିପାରିବେ।” ବ୍ରହ୍ମା ଦୀପ୍ତିମାନ୍ କନ୍ୟା ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ କୋଳରେ ବସାଇ, ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡକୁ ଶୁଘ୍ରାଇ ଦୟାରେ କହିଲେ, “ଦେବତାମାନେ ମୋତେ ଡାକିଛନ୍ତି; ଏବେ ତୁମେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠା, କଥା କର। ଏହି ସମୁଦ୍ର ଅଗ୍ନିକୁ ନେଇ ଲବଣ ସମୁଦ୍ରରେ ବିସର୍ଜନ କର।” ପିତାଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି ସରସ୍ୱତୀ ଶୋକରେ ବିଭାଜିତ ହେଲେ, ଏକ ମାଦାନା ଦେଖିବା ପରି, ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଦୁଃଖରେ ଅଶ୍ରୁ ଝରିଲା। ତାଙ୍କ ମୁହଁ, ଅଶ୍ରୁଭରା ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ଧୂସର, ଏକ ଶୁଭ୍ର ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ପଦ୍ମ ଫୁଲରେ ଜଳ ଛିଟା ପଡିଥିବା ପରି ଦେଖା ଦେଲା। ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଏଭଳି ଦେଖି, ସମସ୍ତେ ଦେବତା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦୁଃଖରେ ଭରିଗଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ଶାନ୍ତ କରି କହିଲେ, “ଅଶ୍ରୁ ଝରିବେ ନାହିଁ; ତୁମ ପାଇଁ କୌଣସି ବିପଦ ନାହିଁ। ଦେବତାମାନେର ଶକ୍ତିରେ ତୁମେ ସମ୍ମାନ ଓ ଲାଭ ପାଇବେ। ଏହି ଅଗ୍ନିକୁ ନେଇ ଲବଣ ସମୁଦ୍ରରେ ବିସର୍ଜନ କର।” ଏହିପରି ଉପଦେଶ ପାଇ ସରସ୍ୱତୀ ଅଶ୍ରୁଭରା ଚକ୍ଷୁରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ, “ମୁଁ ଯିବି,” ଏବଂ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିଲେ। ପୁନି, ପିତା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ କହିଲେ, “ଭୟ କରିବେ ନାହିଁ।” ସେ ଭୟ ଛାଡି ଆନନ୍ଦ ହୃଦୟରେ ପ୍ରସ୍ଥାନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ। ତାଙ୍କ ପ୍ରସ୍ଥାନ ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଶୁଭ ଶଙ୍ଖ, ଢୋଳ, ଓ ଆଶୀର୍ବାଦର ଗଞ୍ଜନରେ ମୁଗ୍ଧ ହେଇଗଲା। ସରସ୍ୱତୀ ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଶୁଭ୍ର ଚନ୍ଦନରେ ଶୋଭିତ, ଶରତ ପଦ୍ମର ଦୀପ୍ତିରେ ଦୀପ୍ତ ଓ ତାରାମାଳାରେ ଭୂଷିତ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ମୁହଁ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି, ଚକ୍ଷୁ ପଦ୍ମଦଳ ପରି ଲମ୍ବା, ଦେବତାମାନେର ଶୁଭ କୀର୍ତି ସମସ୍ତ ଦିଶାରେ ପ୍ରସାରିତ କରିଥିଲା। ସେ ନିଜ ଦୀପ୍ତିରେ ଜଗତକୁ ଆଲୋକିତ କରି, ସମସ୍ତଙ୍କ ହୃଦୟରୁ ବିଦାୟ ନେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଗଙ୍ଗା ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ପୁନି ତୁମକୁ ଦେଖିବି; କେଉଁଠି ଯାଉଛ, ବନ୍ଧୁ?” ଏହିପରି ମଧୁର କଥା କହିଲେ। ଗଙ୍ଗା କହିଲେ, “ତୁମେ ଯେତେବେଳେ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ଆସିବ, ମୋତେ ଦେଖିବ; ଦେବମାନେ ଚାରିପଟେ ରହି, ମୁଁ ତୁମ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଆସିବି। ତୁମେ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଦେଖି ଦୁଃଖ ଛାଡ, ହସୁଥିବା ଦେବୀ। ମୁଁ ପବିତ୍ର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ରହିଛି, ତୁମେ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ଦେଖ। ଏଠି, ଶତ ଶତ ପବିତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ ସ୍ନାନ ଓ ଦାନ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଏ; ପିତୃମାନେକୁ ଅର୍ପଣ କରାଯିବା ଦାନ ଏଠି ଚିରସ୍ଥାୟୀ। ଯେଉଁ ମାନବ ତିନି ଋଣରୁ ମୁକ୍ତ ହେବେ, ସେମାନେ ମୋକ୍ଷର ପଥକୁ ଯିବେ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।” ଗଙ୍ଗା ପୁନି କହିଲେ, “ପୁନି ଦେଖା ହେଉ, ନିଜ ନିବାସକୁ ଯାଅ, ନିର୍ମଳ ଦେବୀ, ମୋତେ ସ୍ମରଣ କର।” ଏହିପରି ଯମୁନା, ମନୋହର ଗାୟତ୍ରୀ, ସାବିତ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସହଚରୀ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଏଭଳି ଶୁଭ କାମନା କରି ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବୀଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ସରସ୍ୱତୀ ଉତ୍ତଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ନଦୀ ରୂପେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ପ୍ଲକ୍ଷ ବୃକ୍ଷ ତଳରୁ ଉତ୍ତରି ତାଙ୍କ ରୂପକୁ ଛାଡି, ଦେବତାମାନେଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଏହି ସମୟରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ସେଠାରେ, ବିଶ୍ୱନୁ ରୂପୀ ବୃକ୍ଷକୁ ସମସ୍ତ ଦେବତା ପୂଜା କରିଥିଲେ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ତାଙ୍କ ଫଳର ଉପକାର ପାଇଁ ସଦା ସେବା କରୁଥିଲେ। ଏହି ବୃକ୍ଷ ବହୁ ଶାଖା ପ୍ରସାରିତ, ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା ପରି ଦେଖାଯାଏ; ତାଙ୍କ ମୂଳର ଗୁହାରେ ଅନେକ ଦ୍ୱିଜମାନେର ଆଶ୍ରମ ଥିଲା। ସେଠାରେ ଦେବମାନେର ଅନେକ ଶୁଭ କଥା ଶୁଣାଯାଏ; ବୃକ୍ଷରେ କିଛି ଫୁଲ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହା ଫୁଲିଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଏ। ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ ସୁନ୍ଦର ଟିଆ ଦେଖିବାକୁ, ଚମ୍ପା ଓ ମଲ୍ଲିକା ଫୁଲ, ସୁଗନ୍ଧିତ କେତକୀ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ହେଲେ। କୋଇଲା ହାର ପରି, ଝାଗ ଫୁଲ ପରି ଦେଖାଯାଏ, ଗଙ୍ଗା ଯେପରି ଶଶୀ କିମ୍ବା ପ୍ଲକ୍ଷ ବୃକ୍ଷ ସହିତ ଶୋଭିତ। ସେଠାରେ, ସରସ୍ୱତୀ ଜଳରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ, ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏହି ଅଗ୍ନି ଦିଅ; ମୁଁ ଦେବତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିବି।” ଏହିପରି ଦେବୀଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱନୁ କହିଲେ, “ତୁମେ ଜଳିବାର ଭୟ କରିବେ ନାହିଁ; ଏହି ଅଗ୍ନି ତୁମେ ଛାଡିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ପଶ୍ଚିମ ଦିଗର ସମୁଦ୍ରକୁ ଏହି ଅଗ୍ନିକୁ ନେଇଯିବା ପାଇଁ ଏଭଳି କର; ଏଭଳି ତୁମେ ଜଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବି।” ତାପରେ ଗୋବିନ୍ଦ ସମୁଦ୍ର ଅଗ୍ନିକୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ରରେ ରଖି ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଦେଲେ। ସରସ୍ୱତୀ, ସୁନ୍ଦର କଟିବନ୍ଧା, ଏହାକୁ ନେଇ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ; ତାଙ୍କ ମହାଶକ୍ତିରେ ଗୁପ୍ତ ହୋଇ, ମହାନଦୀ ପୁଷ୍କରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେଠାରେ, ସୀମା ପାହାଡରେ, ଶୁଭ୍ର ନଦୀ ପ୍ରକଟ ହେଲେ; ବିଶାଳ ପୁଷ୍କର ବନ ଦେବତା ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିଲେ।