ଦାନବମାନେ ନିଜର ଅହଂକାରରେ ଭରିଯାଇ, ଏହିପରି କହିଲେ: “ଏହି ଅଦିତିର ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଦେବମାନେ କ’ଣ କାମର? ସେମାନେ ସବୁବେଳେ ଆମେ ପରାଜିତ କରୁଛୁ, ହତ କରୁଛୁ, ଏହି ଦୁଃଖୀମାନେ କ’ଣ କରିପାରିବେ?” ପୁନି ସେମାନେ କହିଲେ, “ତୁମେ ଆମ ଏବଂ ଦେବମାନଙ୍କର ପ୍ରପିତାମହ; ତୁମର ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତି ପରେ, ଦେବମାନେ ପୁଣି ଆମ ପାଖକୁ ଫେରିଆସନ୍ତୁ।” ତା’ପରେ ଦାନବମାନେ ନିଶ୍ଚିତ କଲେ, “ସମୃଦ୍ଧି ନେଇ ନିଶ୍ଚିତ ଦ୍ବନ୍ଦ୍ୱ ହେବ; ଏବେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଦାନବମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ, କେବଳ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେବାକୁ ରହିବା।” ଏ ସବୁ ଗର୍ବିତ କଥା ଶୁଣି, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ମୁନି କହିଲେ: ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଦେବ ଜନାର୍ଦନ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ମିଶି, ଶିବଙ୍କୁ କହିଲେ: “ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆମନ୍ତ୍ରଣରେ ଏଠାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନବମାନେ ଓ ରୁଦ୍ର ଆସିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଯଜ୍ଞରେ ବାଧା ଦେବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି। ତେବେ ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧରିବା ଆବଶ୍ୟକ; ଯଜ୍ଞ ସେଷ ହେଲେ, ଦେବମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବେ। ହେ ମହାବଳୀ, ତୁମେ ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ହେବ, ଯେଉଁଠାରେ ପୃଥିବୀ ଦାନବମାନେ ଠାରୁ ଶୂନ୍ୟ ହେବ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବିଜୟ ହେବ। ମାରୁତମାନେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ସେବକ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ; ଦାନବମାନଙ୍କର ଧନ ନେଇ, ଆମେ ଏହାକୁ ଯଜ୍ଞରେ ଅର୍ପଣ କରିବା। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏଠାରେ ଆସି, ଲୋକମାନେ କ୍ଷୀଣ ହେବାବେଳେ, ଆମେ ତାଙ୍କୁ ପତିତ କରିବା, ସେବକତ୍ୱକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପରେ।” ଏପରି ବିଷ୍ଣୁ କହୁଥିବା ବେଳେ, ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: “ଏହି ଦାନୁର ପୁତ୍ରମାନେ କ୍ରୋଧିତ ଏବଂ ତୁମର କ୍ରୋଧ ଉତ୍ପ୍ରେରଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ଏହି କ୍ଷଣରେ ତୁମେ ଏବଂ ରୁଦ୍ର ଓ ଦେବମାନେ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧର; ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତି ପରେ, ଯୁଗ ଶେଷରେ କାର୍ଯ୍ୟ କର। ମୁଁ ତୁମକୁ ଏବଂ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନବମାନେ ଦୁହଙ୍କୁ ପଠାଇଛି; ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ଶାନ୍ତି କିମ୍ବା ସଂଘର୍ଷ ହେଉ, ସେହିଠାରେ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉ।” ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ତା’ପରେ ବ୍ରହ୍ମା ନିଜେ ଦାନବମାନଙ୍କୁ କହିଲେ: “ମୋ ଯଜ୍ଞରେ ଦେବମାନଙ୍କ ସହିତ କୌଣସି ସଂଘର୍ଷ ହେବ ନାହିଁ। ସଦା ମୋ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ସମର୍ଥନ କରି, ସାମ୍ୟ ରଖ।” ଦାନବମାନେ କହିଲେ: “ପ୍ରପିତାମହ, ଆପଣ ଯାହା ଆଦେଶ କରିବେ, ଆମେ ସେହିପରି କରିବା। ଦେବମାନେ ଆମର ଅନୁସଂଧାନୀ, ସେମାନେ ଆମର କିଛି କରିପାରିବେ ନାହିଁ।” ଏହି ଉତ୍ତର ଶୁଣି ବ୍ରହ୍ମା ଖୁସି ହେଲେ। ଏହିପରି ଦୃଶ୍ୟରେ, କିଛି କ୍ଷଣ ପରେ ଅନେକ ଋଷି ଆସିଗଲେ। ତାଙ୍କର ପୂର୍ବଜ ଯଜ୍ଞ ଶୁଣି, କେଶବ ତାଙ୍କର ଉପାସନା ଗ୍ରହଣ କଲେ। ତା’ପରେ ପିଣାକଧାରୀ ଦେବ ତାଙ୍କୁ ଆସନ ଦେଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ବସିଷ୍ଠ ତାଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଲେ। ଗାଉ ଦାନ କରି, ତାଙ୍କର ଶୁଭକୁ ଜାଣି, ପୁଷ୍କରରେ ବସିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଲେ: “ଏଠାରେ ରୁହ।” ଏପରି ନାଟ୍ୟ ଶେଷ, ମୁନିମାନେ ଜଟାଧାରୀ, ମୃଗଚର୍ମ ପିନ୍ଧି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଝିଲିକା ଝିଲିକା ପୁଷ୍କର ସରୋବରକୁ ଶୋଭା ଦେଇଥିଲେ, ଯେପରି ଦେବମାନେ ଗଙ୍ଗାକୁ ଶୋଭା ଦେଇଥାନ୍ତି। କିଛି ମୁଣ୍ଡମୁଣ୍ଡିଆ, କିଛି କପିଳବସ୍ତ୍ରଧାରୀ, କିଛି ଦୀର୍ଘଦାଡ଼ିଆ, କିଛି ଅଳ୍ପଦନ୍ତିଆ, କିଛି ଫୁଲା ଚକ୍ଷୁଧାରୀ, କିଛି ବଡ଼ଦେହୀ, କିଛି ଉଦ୍ଧତ ଚକ୍ଷୁ, କିଛି ଦୀର୍ଘ କର୍ଣ୍ଣ, କିଛି ଭଙ୍ଗା କର୍ଣ୍ଣ, କିଛି ଛିନା କର୍ଣ୍ଣ, କିଛି ଦୀର୍ଘ ଲାଲାଟ, କିଛି ବିକୃତ ଲାଲାଟ, ତାଙ୍କ ପେଶୀ ଓ ଚର୍ମ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଏହି ଶୁଦ୍ଧ ଚିତ୍ତ ମୁନିମାନଙ୍କର ଉଦର ଦୃଶ୍ୟମାନ ଥିଲା। ପବିତ୍ର ପୁଷ୍କର ଦେଖି, ମାନବସିଂହମାନେ ଏଠାରେ ଏକାଠି ହେଲେ। ଏଠାରେ ଥିଲେ ମହାତ୍ମା ବାଳଖିଲ୍ୟ, କିଛି ପଥର ଚୁରି, କିଛି ଚୁନା ଚବା, କିଛି ଶୁଦ୍ଧି ଅଭ୍ୟାସ କରୁଥିଲେ। କିଛି ବାୟୁ ଭକ୍ଷଣ କରୁଥିଲେ, କିଛି ଜଳପାନ କରୁଥିଲେ, କିଛି ପତ୍ର ଭକ୍ଷଣ କରୁଥିଲେ, ଅନେକ ଅନେକ ପ୍ରକାର ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ, କିଛି ନିରାଳମ୍ବ ଭୂମିରେ ଶୋଇଥିଲେ। ଏହି ମୁନିମାନେ ଝିଲିକା ପୁଷ୍କର ସରୋବରରେ ମୁହଁ ଦେଖି, ତୁରନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ମୁହଁ ହୋଇଗଲେ। ଏହା କି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଭାବି, ସେମାନେ ଏକାଉଁକୁ ଦେଖୁଥିଲେ। ପବିତ୍ର ପୁଷ୍କରରେ ମୁହଁ ଦେଖିଲେ, ସେମାନଙ୍କର ମୁହଁ ସୁନ୍ଦର ହେଲା, ତେଣୁ ତା’ପରେ ଏହାକୁ ‘ମୁହଁଦର୍ଶନ’ ବୋଲି ଅଭିଧାନ କଲେ। ସେମାନେ ସ୍ନାନ କରି, ନିୟମ ଅନୁସରଣ କରି, ଦେବପୁତ୍ରମାନେ ପରି ଅପୂର୍ବ ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହେଲେ। ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ମୁନିମାନେ ଏଠାରେ ତାଙ୍କର ଉପବୀତ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳକୁ ବିଭାଜିତ କରି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ସେମାନେ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ଯଜ୍ଞ ଓ ବିଭିନ୍ନ କ୍ରିୟା କରି, ପାପ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ: “ଆମେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ତୀର୍ଥକୁ ଯିବୁ ନାହିଁ; ଏହି ସରୋବର ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଦ୍ୱିଜମାନେ ଏହାକୁ ‘ମହାପୁଷ୍କର’ ବୋଲି ନାମ ଦେଲେ।” ଏଠାରେ ଅନେକ କୁଭାଡ଼ିଆ ଦେଖି, ସମସ୍ତେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ। ତା’ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଦାନ ଓ ଉପହାର ଦେଇ, ପୂର୍ବ ସରସ୍ୱତୀ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଶୁଣି, ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଯାଇଲେ। ସରସ୍ୱତୀର ପ୍ରମୁଖ ତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକ, ଅନେକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦଳରେ ଭର୍ତ୍ତି, ବେର, ଇଙ୍ଗୁଡ଼, କଶ୍ମର୍ୟ, ପ୍ଲକ୍ଷ, ଅଶ୍ୱଥ, ବିଭୀତକ ଗଛ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା। ପୌଲୋମ, ପଳାଶ, କରିର, ପୀଳୁ ଗଛ, ଏବଂ ସରସ୍ୱତୀ ତୀର୍ଥର ଉଦ୍ୟାନ ଓ ଅରଣ୍ୟ ଏବଂ ସ୍ୟନ୍ଦନ ଗଛ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ। କପିଥ, କରବୀର, ବିଲ୍ବ, ଆମ୍ଳାତକ, ଅତିମୁକ୍ତ, କନ୍ଦ, ପାରିଜାତ ଗଛ ଦ୍ୱାରା ମଧୁର ହୋଇଥିଲା। କଦମ୍ବ ଉଦ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାଣୀମାନେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ, ଫଳ, ପତ୍ର, ଫୁଲ ହୃଦୟକୁ ଉଲ୍ଲାସିତ କରୁଥିଲା, ଜଳ ଓ ପବନରେ ଲହରାଉଥିଲା, ଦନ୍ତୋଲୁଖଳିକ ଗଛ ମଧ୍ୟ ଥିଲା। ଏଠାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତପସ୍ବୀ, ବିଶେଷକରି ପଥର ଚୁରିଥିବା ମୁନିମାନେ, ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ ଧ୍ୱନିରେ ଗଞ୍ଜିଥିଲେ, ଶତଶଃ ମୃଗ ଦଳ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଅହିଂସା ଓ ପରମ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ଦୀପ୍ତିମାନ୍, କଞ୍ଚନ, ପୂର୍ବ ନନ୍ଦ, ବିଶାଳକ ନାମକ ତୀର୍ଥ ଏଠାରେ ଥିଲା। ଏଠାରେ, ପୁଷ୍କରରେ ନଦୀ ପାଞ୍ଚ ଧାରାରେ ବହୁଥିଲା, ଯେଉଁବେଳେ ପୃଥିବୀରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ସଭା ଚାଲିଥିଲା।