ଏହି ଚମତ୍କାର ଗାଥାରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କୃପାରେ ଗାୟତ୍ରୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ଏହି ଅମୋଘ ଶ୍ରୀସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂଜିତ କରାଯାଇଥିଲା। ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ଶାପ ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ, ଏବଂ କହିଲେ, "ତୁମେ ସମସ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷା ପୂରଣ କରିବାର ଶକ୍ତିଶାଳି ମଙ୍ଗଳମୟୀ ଦେବୀ ହେବ। ଯେଉଁଠି ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ପାଠ କିମ୍ବା ଶ୍ରବଣ ହେବ, ସେଉଁଠି ସମସ୍ତ କାମନା ସିଦ୍ଧି ହେବାରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।" ଏପରି କଥା ଶୁଣି ଗାୟତ୍ରୀ ଦେବୀ କହିଲେ, "ମୋ ପୁଅ, ତୁମେ ଯେପରି କହିଛ, ନିଶ୍ଚୟ ଏହିପରି ହେବ।" ଭୀଷ୍ମ ଏହି ଶ୍ରୀଗୁରୁତ୍ତମ କଥା ଶୁଣି ବିସ୍ମୟ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ଅତିଭାବିତ ହେଲେ। ସେ କହିଲେ, "ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ କଥା ଶୁଣିଲି। ଏଠାରେ ଗାୟତ୍ରୀଙ୍କ ପୂଜା ହେଲା, ସାବିତ୍ରୀଙ୍କ ବିରୋଧ ଓ ଶାପ ଦେବା ଘଟଣା ଘଟିଲା, ଏବଂ କିପରି ବିଷ୍ଣୁ ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ରୁଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଗାୟତ୍ରୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ଏହି କଥା ଶୁଣି, ପରମାତ୍ମା ଏହା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହିଲେ। ମୋ ରୋମାଞ୍ଚିତ ହେଲା, ମନ ଶାନ୍ତି ଲାଗିଲା, ଏହି ଶୁଣି ମୁଁ ପରମ ଆନନ୍ଦ ଓ ଉତ୍ସୁକତା ଅନୁଭବ କରିଲି।" ଶ୍ରୀନାରାୟଣ, ଭକ୍ତି ସହିତ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ପାଇଁ ଏହି ଉତ୍ତମ ସ୍ତୋତ୍ର ରଚନା କରି ପାହାଡ଼ ଉପରେ ରଖିଲେ। ତାପରେ ବିଷ୍ଣୁ, ଏହି ଶ୍ରୀମତୀ, ଲଜ୍ଜାଶୀଳା, ଏବଂ ସ୍ବାଧିନ ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଓ ପୋଷଣ କରିବା ଉପଯୁକ୍ତ କଥା କହିଲେ। ଏହି ସବୁ ଘଟଣା ପରେ କଣ ଘଟିଲା, ଏବଂ ସେଠାରେ କଣ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଲା—ଏହା ସବୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶୁଣିବାକୁ ଭୀଷ୍ମ ଅନୁରୋଧ କଲେ, କାରଣ ଏହା ଶୁଣିଲେ ତାଙ୍କ ଶରୀର ପବିତ୍ର ହେବ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ, "ହେ ରାଜନ୍, ପୁଷ୍କରରେ ସେ ପରମେଶ୍ୱର ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବାବେଳେ ଯାହା ଘଟିଥିଲା, ଏହି ଚମତ୍କାର ଘଟଣା ଶୁଣ। କୃତୟୁଗ ଆରମ୍ଭରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ। ସେଠାରେ ମାରୀଚି, ଅଙ୍ଗିରା, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ପୁଲହ, କ୍ରତୁ ଓ ଦକ୍ଷ ପ୍ରଜାପତି ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବତା ଶୋଭିତ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧି, ମହାପ୍ରଭାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଅପ୍ସରାମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ନୃତ୍ୟ କରିଲେ, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ସଙ୍ଗୀତରେ ଆକାଶକୁ ଆନନ୍ଦିତ କରିଦେଲେ। ତୁମ୍ବୁରୁ, ମହାଶ୍ରୁତି, ଚିତ୍ରରଥସେନ, ଉର୍ଣ୍ଣୟୁ, ଅନଘ, ଗୋମୟୁ, ସୂର୍ୟବର୍ଚ୍ଚ, ସୋମବର୍ଚ୍ଚ, ତ୍ରିନୟୁ, ନନ୍ଦି, ଚିତ୍ରରଥ, ଶାଳିଶିର, ପର୍ଜନ୍ୟ, କଳି, ତାରକ, ହାହା, ହୂହୂ ଏବଂ ହଂସ ଏହି ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଗୀତ ଗାଇ ପ୍ରଶଂସା କରିଲେ। ଏହିପରି ଭାବରେ ଦିବ୍ୟ ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ଧାତା, ଅର୍ୟମାନ୍, ସବିତା, ବରୁଣ, ଅଂଶ, ଭଗ, ଇନ୍ଦ୍ର, ବିବସ୍ବାନ୍, ପୁଷାନ୍, ତ୍ୱଷ୍ଟା, ପର୍ଜନ୍ୟ—ଏହି ୧୨ ଆଦିତ୍ୟ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ଦେବତାମାନେ, ମୃଗବ୍ୟାଧ, ଶର୍ବ, ନିରୃତି, ଅଜଏକପାଦ, ଅହିର୍ବୁଧ୍ନ୍ୟ, ପିଣାକୀ, ଅଜୟ, ଭବ, ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର, କପର୍ଦ୍ଦୀ, ସ୍ଥାଣୁ, ଭଗ, ରୁଦ୍ରମାନେ, ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର, ଏଠି ବସୁ ଓ ମହାବଳୀ ମାରୁତମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ବିଶ୍ୱଦେବ, ସାଧ୍ୟ, ଏବଂ ଶେଷ ଓ ଭାସୁକି ଆଦି ମହାନାଗମାନେ ହାତ ଜୋଡି ନମସ୍କାର କରୁଥିଲେ। କାଶ୍ୟପ, କମ୍ବଳ, ଏବଂ ପ୍ରବଳ ତକ୍ଷକ ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର କଲେ। ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ଅରିଷ୍ଟନେମି, ଗରୁଡ଼, ବାରୁଣି, ଆରୁଣି, ବିନତାପୁତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଶ୍ରୀନାରାୟଣ ସ୍ୱୟଂ ଆସି, ସମସ୍ତ ମହାର୍ଷିମାନେ ସହିତ ଜଗତ୍ଗୁରୁଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି କହିଲେ, "ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ ତୁମେ ବ୍ୟାପିତ କରିଛ। ତୁମେ ସୃଷ୍ଟି କର, ଏହିପରି ତୁମେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ନାଥ, ହେ କମଳ-ଯୋନି, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ଏଠାରେ ମୋର କୃତ୍ୟ କ’ଣ, ଆଦେଶ କର।" ନାରାୟଣ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ଦଣ୍ଡାତିଥିଲେ, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କ ତେଜରେ ଦିଗ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରିଥିଲେ। ସ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଓ ସୁନ୍ଦର କେଶରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସୂତ୍ର ଓ ରୂପାରେ ମୁଡ଼ିଥିବା, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମୁନି ସଦୃଶ, ସ୍ଵୟଂଭୁ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମୂଳ। ସ୍ୱଚ୍ଛ କେଶ, ପ୍ରସ୍ଥ ଛାତି, ସମସ୍ତ ତେଜରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଧର୍ମିକଙ୍କ ଗତି ଓ ଅଧର୍ମିକଙ୍କ ଶେଷ। ଯୋଗରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ମହାପୁରୁଷମାନେ ତାଙ୍କୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଦେବତା ବୋଲି ଚିହ୍ନିଥାନ୍ତି। ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ମୁକ୍ତି କାମନାରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ତାଙ୍କର ମନ ଯୋଗରେ ଲୀନ ହୁଏ। ଏହି କ୍ରିୟାକୁ ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରମୀ ତପସ୍ୟା ବୋଲି କହନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ କଠିନ ବ୍ରତ ଓ ନିୟମିତ ଆହାର କରି, ପୁନଃପୁନଃ ସେବା କରନ୍ତି। ସର୍ପମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଅନନ୍ତ ଭାବେ ପରିଚିତ, ହଜାର ମୁଣ୍ଡି, ଲାଲ୍ ଚକ୍ଷୁ, ଶେଷ ଆଦି ସର୍ପମାନେ ସହିତ। ସ୍ୱର୍ଗ ଆକାଂକ୍ଷୀ ପ୍ରଧାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ ବୋଲି କହନ୍ତି, ତେଜସ୍ବୀ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନି, ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଗତି କରନ୍ତି। ସେ ଦେବତା ଯିଏ ଜାଣନ୍ତି ଓ ଜଣାଯାନ୍ତି, ଯଜ୍ଞ ଅଂଶ ଦାତା, ବୃଷ, ଅଗ୍ନି, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ, ତାଙ୍କର ଆକାଶ ଆକୃତି। ଏହି ଦେବତାଙ୍କୁ ଆମେ ଶରଣ ନେଉଛୁ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମୂଳ ଶରଣ୍ୟ। ସେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ମୁନି ଓ ଲୋକମାନଙ୍କ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାଥ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଓ ସମସ୍ତ ଜଗତର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଉଦ୍ୟତ।