ହେ ରାଜନ୍, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଡାହାଣ ପାଖରେ ଗାୟତ୍ରୀଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ରଖିବା ଉଚିତ୍, ବାମ ପାଖରେ ସେମାନଙ୍କର ସେବକଙ୍କୁ ଏବଂ ସାମ୍ନାରେ ଏକ ପଦ୍ମକୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହିପରି ଭାବରେ, ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ଏବଂ ଶଂଖ ଧ୍ୱନିରେ ଶ୍ରୀମାନ୍, ଚରିଅଟ୍କୁ ନଗର ଭିତରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରାଯିବା ଉଚିତ୍। ପରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ନିଜ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ଦୀପାରାଧନା କରି ସ୍ଥାପନ କରିବା ଦରକାର। ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ଯାତ୍ରା କରାଯାଏ କିମ୍ବା ଯେଉଁମାନେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହା ଦେଖନ୍ତି, ସେମାନେ ମହାଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଚରିଅଟ୍ ଟାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି; କାର୍ତ୍ତିକ ଅମାବାସ୍ୟାରେ ଯେଉଁମାନେ ଦୀପ ଜ୍ଵାଳନ୍ତି, ସେମାନେ ମହାପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମଣ୍ଡପରେ ନିଜକୁ ନୂତନ ବସ୍ତ୍ର, ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ ଓ ନୈବେଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପରମ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରଥମ ଦିନରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଏ; ଏହା ଏକ ମହା ଶୁଭ ଅତିଥି ଦିବସ, ଯାହା ବଲି ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ଏହି ଦିନଟି 'ବାଳେୟୀ' ନାମରେ ପରିଚିତ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶେଷ ଭାବେ ପ୍ରିୟ। ଏହି ଦିନ ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ନିଜକୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି। ଏହିପରି ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଅପାର ତେଜ ମାନ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରମ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଚୈତ୍ର ମାସର ପ୍ରଥମ ଦିନ ଅତି ଶୁଭ ଏବଂ ଏହି ଦିନ ଯେଉଁମାନେ ଏକ ଶ୍ୱପଚକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ କୌଣସି ପାପ, ଦୁଃଖ କିମ୍ବା ରୋଗ ଦେଖିବାକୁ ପଡ଼େ ନାହିଁ। ଏହି କାରଣରୁ, ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ଦିନ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ୍; ଦୀପାରାଧନା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ରୋଗ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ଗାଈ, ମହିଷ ଇତ୍ୟାଦିଠାରୁ ଯେଉଁ କିଛି ଉପଲବ୍ଧ, ସେସବୁ ଉପକରଣ ଏବଂ ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱାରମୁଖରେ ମାଳା ପରିଧାନ କରିବା ଦରକାର। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ଭୋଜନ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍; ଏହି ତିନି ଅତିଥି ଦିନ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ଘୋଷିତ। କାର୍ତ୍ତିକ, ଆଶ୍ୱୟୁଜ ଓ ଚୈତ୍ର ମାସରେ ସ୍ନାନ ଓ ଦାନ କରିବାର ଫଳ, ବିଶେଷକରି କାର୍ତ୍ତିକ ଦିନରେ, ଶତଗୁଣ ଅଧିକ ମିଳେ। ବଲି ରାଜାଙ୍କ ଦିନ ପଶୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ ଓ ମଙ୍ଗଳ ଆଣେ। ଏଠାରେ ଗାୟତ୍ରୀ କହିଲେ—ହେ ପଦ୍ମଯୋନି, ସବିତୃଙ୍କ କଥା ତୁମକୁ ଯାହା କହିଥିଲେ, ସେଥିରେ କିଛି ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୂଜା କରିବେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ମୋର କଥା ଶୁଣି ନିୟମିତ ବିଧିରେ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏଠି ଆନନ୍ଦ ଭୋଗ କରି ପରେ ମୋକ୍ଷକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ। ଏହି ଉତ୍ତମ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଜାଣି, ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତି ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅନ୍ତି। ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ—ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ପରାଜୟ ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଛି; ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଗୃହକୁ ଗଲା ପରେ ବ୍ରହ୍ମା ତୁମକୁ ମୁକ୍ତ କରିବେ। ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ବିନାଶ କରି ନିଜ ହରାଇଥିବା ନଗରକୁ ପୁନି ପାଇବେ ଏବଂ ତୁମ ରାଜ୍ୟ ତିନି ଲୋକରେ ନିର୍ବିଘ୍ନ ହେବ। ମାନବ ଲୋକରେ ବିଷ୍ଣୁ ଭାବେ ଅବତାର ନେଲେ, ଭାଇ ସହିତ ତୁମେ ବହୁତ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବ; ତୁମ ଜନାନୀଙ୍କୁ ହରାଇବା ଦ୍ୱାରା ଏହି କଷ୍ଟ ଆସିବ। ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ତୁମେ ଜନାନୀଙ୍କୁ ପୁନଃ ପାଇବ; ତାଙ୍କୁ ନେଇ ରାଜ୍ୟ କରି ପୁଣି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବ। ଏଗାର ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ କରିବ; ତୁମର ଯଶ ଏହି ଲୋକରେ ବିସ୍ତାରିତ ହେବ ଏବଂ ଲୋକମାନଙ୍କର ସ୍ନେହ ଲାଭ କରିବ। ସେମାନଙ୍କର ଲୋକ 'ସାନ୍ତାନିକ' ଭାବରେ ଉପସ୍ଥିତ ରହିବ; ହେ ଦେବ, ରାମ ଭାବରେ ତୁମେ ମାନବମାନେ ଉଦ୍ଧାର କରିବାକୁ ଆସିବ। ତାପରେ ଗାୟତ୍ରୀ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ—'ତୁମର ଲିଙ୍ଗ ଭୂମିରେ ପତିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଯେଉଁମାନେ ଏହାକୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି, ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକର ଭାଗୀ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ଅବସ୍ଥା ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର କିମ୍ବା ଯଜ୍ଞ କରି ମିଳେ ନାହିଁ। ଯେଉଁ ଫଳ ରୁଦ୍ର ଲିଙ୍ଗ ପୂଜାରେ ମିଳେ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟରେ ମିଳେ ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ଗଙ୍ଗା ତଟରେ ବିଳ୍ବପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଲିଙ୍ଗ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଉଷାକାଳରେ ପୂଜା କଲେ ରୁଦ୍ର ଲୋକର ଭାଗୀ ହୁଅନ୍ତି। ଶର୍ବଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରି, ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଶୁଧ୍ଧ ହୁଅ। ତୁମେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି; ଏଠି କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନେ ନୈବେଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ତୁମେ ଖୁସି ହେଲେ ସେମାନେ ଖୁସି।' 'ଏହିପରି ତୁମେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ ମାନବମାନେ ଭାରଜ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ। ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଭୋଜନ ଓ ଦାନ ଦେଇ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟରେ ତୁମକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ସେମାନେ ଦେବତାମାନେ ପରି ହୁଅନ୍ତି। ସେଇ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟରୁ, ସ୍ୱର୍ଗର ଦେବତାମାନେ ତୁରନ୍ତ ନୈବେଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ଏବଂ ପିତୃମାନେ ମଧ୍ୟ ପିଣ୍ଡ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।' 'ତୁମେ ତିନି ଲୋକକୁ ଧାରଣ କରିବାରେ ସମର୍ଥ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏକ ଶ୍ୱାସ ନିୟମନ କରିଲେ ସମସ୍ତେ ପବିତ୍ର ହେବେ। ବିଶେଷକରି ପୁଷ୍କରରେ ସ୍ନାନ କରି ଏବଂ ମୋତେ—ବେଦମାତା—ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଲେ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ଦାନ ଗ୍ରହଣର ଦୋଷରେ ପଡ଼ିବେ ନାହିଁ। ପୁଷ୍କରରେ ଭୋଜନ ଦେଇଲେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି; ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଭୋଜାଇଲେ କୋଟି ଜଣକୁ ଭୋଜାଇବାର ଫଳ ମିଳେ।' 'ମାନବମାନେ ତୁମ ହାତରେ ଧନ ଦେଇଲେ, ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ମୋର ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି, ତିନି ପ୍ରକାର ପୂଜା କଲେ, ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ସମ ପାପ ତୁରନ୍ତ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ଦଶ ଜନ୍ମର, ଶତବାର କିମ୍ବା ତିନି ଯୁଗ ଏବଂ ହଜାର ବର୍ଷର ପାପ ମଧ୍ୟ ଗାୟତ୍ରୀ ନଶ୍ଟ କରିଦେଇଥାଏ। ଏହିପରି ଜାଣି, ମୋର ଜପ କଲେ ସଦା ପବିତ୍ର ହେବ—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ବିଚାର କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ।' 'ପ୍ରଣବ ତିନି ମାତ୍ରା ସହିତ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ, ବିଶେଷକରି ମୋ ସହିତ, ସମସ୍ତେ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ—ମୋତେ ଶିରୋମଣି ସହିତ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ।