ସୂର୍ୟମଣ୍ଡଳରେ ଯିଏ ପ୍ରଭା ନାମରେ ପରିଚିତ, ମାତୃମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବୈଷ୍ଣବୀ, ପତିବ୍ରତା ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅରୁନ୍ଧତୀ ଏବଂ ରାମାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତିଲୋତ୍ତମା ଭାବେ ଯିଏ ବିଶେଷ, ସେଇ ଦେବୀଙ୍କୁ ଚିତ୍ରା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ବ୍ରହ୍ମକଳା ଭାବେ ଜଣାଯାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ପବିତ୍ର ନାମ ଏବଂ ତୀର୍ଥ ଏକଶେ ଆଠଟି ମଧୁର ନାମକୁ ଭକ୍ତି ସହିତ କହିଦେଲି। ଏହି ଏକଶେ ଆଠଟି ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳୀ ବିଷୟରେ ଯେଉଁଠାରେ ଶ୍ରବଣ କିମ୍ବା ପାଠ କରାଯାଏ, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ କରି, ଦର୍ଶନ କରିବା ମାତ୍ରେ ମଣିଷ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନଗରରେ ଏକ ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାସ କରିଥାଏ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ। ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ଏକଶେ ଆଠଟି ନାମ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ, ପୂର୍ଣ୍ଣିମା କିମ୍ବା ଅମାବାସ୍ୟାରେ ପାଠ କରାଯାଏ, ସେଠାରେ ଅନେକ ପୁଅ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ଯେ କୌଣସି ଦାନ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ଦେବପୂଜା କିମ୍ବା ଦିନୋଦିନ ଏହି ନାମ ଶୁଣିଥାଏ, ସେ ପରମ ବ୍ରହ୍ମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ। ଏଭଳି ସ୍ତୁତି କରିବା ସମୟରେ ସାବିତ୍ରୀ ନାରୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭଗବାନ୍ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମକୁ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ପ୍ରଶଂସା କରିଛି, ମୋ ପୁଅ, ତୁମେ ଅଜୟ ହେବ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନ୍ମରେ ତୁମେ ସଦା ପିତା ଓ ମାତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ହେବ। ଏଠାରେ ଯିଏ ମୋତେ ଏହି ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସା କରିବେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରି, ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରିବେ। ଏବେ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଯଜ୍ଞକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବାକୁ ଯାଅ।” ସାବିତ୍ରୀଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି ବିଷ୍ଣୁ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ଭୂତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ। ସାବିତ୍ରୀ ଯିବା ପରେ ଗାୟତ୍ରୀ ମହାର୍ଷିମାନେ ମଧ୍ୟରେ କହିଲେ, “ମୋ ପତିଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ମୋ କଥା ଶୁଣ, ମୁଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଏକ ବର ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ଯେଉଁ ଭକ୍ତିଶୀଳ ଲୋକେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବସ୍ତ୍ର, ଧନ, ଧାନ୍ୟ, ପତ୍ନୀ, ସୁଖ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତି କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଘରେ ଅବିରତ ସୁଖ, ପୁଅ ଓ ନାତି ମିଳେ, ଦୀର୍ଘ କାଳ ଭୋଗ କରି ଶେଷରେ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କରନ୍ତି।” ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ମୁନି କହିଲେ, “ଯିଏ ସମସ୍ତ ଶ୍ରମ ଓ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନା କରେ, ସେ କେମିତି ମହାଫଳ ଲାଭ କରେ, ସେଥିରେ ମନୋନିବେଶ କରି ଶୁଣ। ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ, ତପସ୍ୟା, ଦାନ, ତୀର୍ଥ ଓ ବେଦ ଫଳ ଯେତେ, ସେଉଁଠାରେ ଏହି ସ୍ଥାପନା କୋଟିଗୁଣା ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଉପବାସ ସହିତ ଯେଉଁ ରାଜା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଏହି ପ୍ରକାରେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ପ୍ରଥମ ଦିନରେ ସେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରନ୍ତି। ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ପୂର୍ବକ ପୁରୋହିତମାନେ ସହ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥାନ୍ତି। କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଦେବତାଙ୍କ ରଥଉତ୍ସବ ଉଲ୍ଲେଖିତ; ଯେଉଁମାନେ ଭକ୍ତି ସହ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି। କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ଚତୁର୍ମୁଖୀ ବ୍ରହ୍ମା ସାବିତ୍ରୀ ସହ ଏହି ମାର୍ଗରେ ଯାଆନ୍ତି। ଦେବତାଙ୍କ ରଥ ସହ ଗାଁ ଘର ଦେଇ ବିଭିନ୍ନ ବାଦ୍ୟସାଧନର ଧ୍ୱନିରେ ଯାଏ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜନତା ସହ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଯାଏ। ଆଗରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଓ ଶାଣ୍ଡିଳ୍ୟବଂଶଜଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେଇ, ମଙ୍ଗଳଧ୍ୱନି ସହ ଦେବତାଙ୍କୁ ରଥରେ ବସାଯାଏ। ଶାଣ୍ଡିଳ୍ୟପୁତ୍ରଙ୍କୁ ରଥର ଆଗରେ ବିଧିମତ ଭାବେ ପୂଜା କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି। ଦେବତାଙ୍କୁ ରଥରେ ବସାଇ ରାତି ସରା ଜାଗରଣ, ବିଭିନ୍ନ କଳାକୌଶଳ ଓ ବ୍ରହ୍ମସ୍ତୁତି ପାଠ ହୁଏ। ପ୍ରଭାତେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଅନେକ ପଦାର୍ଥ ଦେଇ ଭୋଜନ କରାଯାଏ। ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରି, ଘୃତ, ଦୁଧ ଓ ଖିର ଦାନ କରାଯାଏ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଦେଇ, ମଙ୍ଗଳ ଧ୍ୱନି ସହ ରଥ ଗାଁ ମଧ୍ୟରେ ଘୁଞ୍ଚାଯାଏ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ରଥ ଚାରି ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦ୍ୱାରା ନେଇଯିବା ଉଚିତ; ଏହି ରଥ ଦେବତାଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସହର ଦେଇ ଦକ୍ଷିଣାବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଏ। ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଭକ୍ତ ଯେଉଁମାନେ, ସେମାନେ ଏହି ରଥ ଚାଲାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଏକମାତ୍ର ପରିଚାରକ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ରଥ ଚଢ଼ିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଗାୟତ୍ରୀଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି, ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ପରିଚାରକ, ଆଗକୁ ଏକ ପଦ୍ମ ରଖିବା ଉଚିତ। ବିଭିନ୍ନ ବାଦ୍ୟଧ୍ୱନି ଓ ଶଂଖ ନାଦ ସହ ରଥ ଦକ୍ଷିଣାବର୍ତ୍ତନ କରାଯିବ। ଅର୍ପଣୀ ଦୀପ ଦେଇ ଦେବତାଙ୍କୁ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ବସାଯିବ; ଯେଉଁ ଏହି ରଥଯାତ୍ରା କରେ କିମ୍ବା ଭକ୍ତି ସହ ଦର୍ଶନ କରେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରିଥାଏ। କାର୍ତ୍ତିକ ଅମାବାସ୍ୟାରେ ଯେ ଦୀପ ଜଳାଏ, ବ୍ରହ୍ମାମଣ୍ଡପରେ ନୂତନ ଫୁଲ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ନୈବେଦ୍ୟ ଦେଇ ସ୍ୱୟଂ ପୂଜା କରେ, ସେ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ। ଏହି ପ୍ରଥମ ଦିନରେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ; ଏହି ଦିନ ବଡ଼ ମଙ୍ଗଳମୟ ଅତିଥିଦିବସ, ରାଜା ବଳିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ଏହି ବାଲେୟୀ ଦିନ ସଦା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ବହୁତ ପ୍ରିୟ; ଏହି ଦିନେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ସ୍ୱୟଂଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ। ଏହିପରି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅମେଘ ତେଜସ୍ବୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ଚୈତ୍ର ମାସର ପ୍ରଥମ ଦିନ ବିଶେଷ ମଙ୍ଗଳମୟ; ସେହି ଦିନ ଯେ କୌଣସି ଶ୍ୱପଚକୁ ଛୁଇଁ ନହାଏ, ସେଠାରେ କୌଣସି ପାପ, କ୍ଷତି କିମ୍ବା ରୋଗ ନଥାଏ। ଏହିପରି, ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନିତ୍ୟ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ; ଦୀପାରାଧନା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ରୋଗ ନାଶ ହୁଏ।