ମାଣ୍ଡବ୍ୟ ରେ ମାଣ୍ଡବୀ ଦେବୀ, ମାହେଶ୍ୱର ନଗରରେ ସ୍ୱାହା, ବେଗଳାରେ ପ୍ରଚଣ୍ଡା ଏବଂ ଅମରକଣ୍ଟକରେ ଚଣ୍ଡିକା ବିରାଜମାନ। ସୋମେଶ୍ୱର ରେ ବରାରୋହା, ପ୍ରଭାସରେ ପୁଷ୍କରାବତୀ, ସରସ୍ୱତୀ ତୀରେ ପାରାପାରାର ଧାରାରେ ଦେବମାତା ଉପସ୍ଥିତ। ମହାଳୟରେ ମହାପଦ୍ମା, ପୟୋଷ୍ଣୀ ତୀରେ ପିଙ୍ଗଳେଶ୍ୱରୀ, କୃତଶୌଚରେ ସିଂହିକା ଏବଂ କାର୍ତ୍ତିକେୟ ତୀରେ ଶଙ୍କରୀ ବିରାଜୁଛନ୍ତି। ଉତ୍ପଳାବର୍ତ୍ତକରେ ଲୋଲା, ସିନ୍ଧୁସଙ୍ଗମରେ ସୁଭଦ୍ରା, ସିଦ୍ଧବନରେ ଉମା, ଭାରତାଶ୍ରମରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଅନଙ୍ଗା ବିଦ୍ୟମାନ। ଜାଲନ୍ଧରରେ ବିଶ୍ୱମୁଖୀ, କିଷ୍କିନ୍ଧା ପର୍ବତରେ ତାରା, ଦେବଦାରୁବନରେ ପୁଷ୍ଟି ଓ ମେଧା, ଏବଂ କାଶ୍ମୀର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦେବୀ ବିରାଜିଥାନ୍ତି। ହିମାଦ୍ରିରେ ଭୀମା ଦେବୀ, ଭସ୍ତ୍ରେଶ୍ୱରରେ ତୁଷ୍ଟି, କପାଳମୋଚନରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ କାୟାବରୋହଣରେ ମାତା ବିଦ୍ୟମାନ। ଶଂଖୋଦ୍ଧାରରେ ଧ୍ୱନି ନାମକ ଦେବୀ, ପିଣ୍ଡାରକରେ ଧୃତି, ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗାରେ କାଳା, ଅଛୋଦାରେ ସିଦ୍ଧିଦାୟିନୀ ବିରାଜିଛନ୍ତି। ବେଣାରେ ଅମୃତା ଦେବୀ, ବଦରୀରେ ଉର୍ବଶୀ, ଉତ୍ତରକୁରୁରେ ଔଷଧୀ ଏବଂ କୁଶଦ୍ୱୀପରେ କୁଶୋଦକା ବିଦ୍ୟମାନ। ମନ୍ମଥା ହେମକୂଟରେ, ସତ୍ୟବାଦିନୀ କୁମୁଦରେ ବିରାଜିଥିବା ସହିତ, ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ବୃକ୍ଷ ତଳେ ପୂଜିତ ହେଉଥିବା ଏବଂ ଶ୍ରବଣାଳୟରେ ଧନ ରୂପେ ବିଦ୍ୟମାନ। ଗାୟତ୍ରୀ ବେଦମୁଖରେ, ପାର୍ବତୀ ଶିବ ସମ୍ମୁଖରେ, ଦେବଲୋକରେ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ଓ ବ୍ରହ୍ମାମୁଖରେ ସରସ୍ୱତୀ ନାମେ ପରିଚିତ। ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳରେ ପ୍ରଭା, ମାତୃଗଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୈଷ୍ଣବୀ, ସତୀସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅରୁନ୍ଧତୀ, ରାମାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତିଲୋତ୍ତମା ରୂପେ ବିଦ୍ୟମାନ। ଚିତ୍ରାରେ ତିଅଁ ବ୍ରହ୍ମକଳା ଭାବେ, ସମସ୍ତ ଦେହଧାରୀଙ୍କ ଶକ୍ତି ଭାବେ ପରିଚିତ। ଏହି ୧୦୮ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାମ ଭକ୍ତି ସହିତ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ଏହି ୧୦୮ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରର ବିବରଣୀ ଦିଆଯାଇଛି; ଯେଉଁଠି ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି କିମ୍ବା ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ନାନ କରି ଦର୍ଶନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ବ୍ରହ୍ମାର ସହରେ ଏକ ଯୁଗ ଯାଏଁ ବାସ କରିଥାନ୍ତି। ଯିଏ ଏହି ୧୦୮ ନାମକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା କିମ୍ବା ଅମାବାସ୍ୟାରେ ବ୍ରହ୍ମା ସମ୍ମୁଖରେ ପାଠ କରାଏ, ସେ ଅନେକ ପୁଅ ପାଉଥିବେ। ଗୋଦାନ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ କିମ୍ବା ପ୍ରତିଦିନ କିମ୍ବା ଦେବପୂଜା ସମୟରେ ଏହି ଶୁଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପରମ ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରାପ୍ତି କରିଥାନ୍ତି। ଏପରି ଶ୍ରୀସାବିତ୍ରୀ ନିଜେ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମକୁ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ପ୍ରଶଂସା କରିଛି, ମୋ ପୁଅ; ତୁମେ ଅଜୟ ହେବା। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅବତାରରେ ତୁମେ ସଦା ପିତା ମାତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ହେବା; ଏଠାରେ ଯିଏ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିବେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଉଚ୍ଚତମ ପଦ ଲାଭ କରିବେ। ଏବେ, ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ଯଜ୍ଞକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କର, ମୋ ପୁଅ। କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, ପ୍ରୟାଗ ଓ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଅନ୍ନଦାୟିନୀ ଭାବେ, ମୁଁ ସଦା ପତିଙ୍କ ସମ୍ମିପରେ ରହି, ତୁମ କଥା ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବି।” ଏପରି କହି, ବିଷ୍ଣୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ବିଦାୟ ନେଲେ। ସାବିତ୍ରୀ ବିଦାୟ ନେବା ପରେ, ଗାୟତ୍ରୀ ଦେବୀ କହିଲେ, “ମୋ ପତି ସମ୍ମୁଖରେ ମୁଁ ଯାହା କହୁଛି, ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଏକ ଵର ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଭକ୍ତି ସହିତ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବସ୍ତ୍ର, ଧନ, ଧାନ୍ୟ, ପତ୍ନୀ, ସଉଭାଗ୍ୟ ଓ ଧନ-ସମ୍ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ। ସେମାନଙ୍କ ଘରେ ନିରନ୍ତର ସଉଭାଗ୍ୟ, ପୁଅ ଓ ନାତି ଥିବେ; ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଏହି ଭୋଗ କରି, ଶେଷରେ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ।” ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ, “ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଉଦ୍ୟମ ଓ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ସ୍ଥାପନ କରିଲେ, ଏହାର ଫଳ କଣ ମିଳେ ତାହା ମନ ଏକାଗ୍ର କରି ଶୁଣ। ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ, ତପସ୍ୟା, ଦାନ, ତୀର୍ଥ ଓ ବେଦ ଫଳ ଯେତେ, ଏହି ସ୍ଥାପନ ଦ୍ୱାରା ସେ ଫଳ କୋଟିଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ। ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଉପବାସ ଭକ୍ତି ସହିତ କରି, ଏହି ପଦ୍ଧତିରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ, ପ୍ରଥମ ଦିନରେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ବିଶେଷ କରି, ପୁରୋହିତମାନଙ୍କ ସହିତ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥାନ୍ତି। କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଦେବତାଙ୍କ ରଥଉତ୍ସବ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଉତ୍ସବ ଭକ୍ତି ସହିତ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମାନବ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା, ସାବିତ୍ରୀ ସହିତ, ଏହି ପଥ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି। ସମସ୍ତ ନଗର ମଧ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ବାଦ୍ୟ ଶବ୍ଦ ସହିତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଘୁମାଇବା ଉଚିତ; ପରେ ସମସ୍ତ ନଗରବାସୀଙ୍କ ସହିତ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଚାହିଁଏ। ପ୍ରଥମେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଖାଇବାକୁ ଦେଇ, ଶାଣ୍ଡିଳ୍ୟ ବଂଶଜଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ମଙ୍ଗଳ ଧ୍ୱନି ସହିତ ଦେବତାଙ୍କୁ ରଥରେ ବସାଇବା ଉଚିତ। ରଥର ଆଗରେ ଶାଣ୍ଡିଳ୍ୟ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରି, ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ କ୍ରିୟା କରିବା ଦରକାର। ଦେବତାଙ୍କୁ ରଥରେ ବସାଇ, ରାତି ସାରା ଜାଗି, ବିଭିନ୍ନ ନୃତ୍ୟ-ଗୀତ ଓ ବ୍ରହ୍ମସ୍ତୁତି ପାଠ କରିବା ଉଚିତ। ପରଦିନ ସକାଳେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଏବଳେ ଖାଇବା ଦେବା ଉଚିତ। ଲୋକମାନେକୁ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ପୂଜା କରି, ଘିଅ, ଦୁଧ ଓ ଖିର ଦେବା ଚାହିଁଏ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଶୁଭ କ୍ରମରେ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରି, ପବିତ୍ର ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ରଥକୁ ସମସ୍ତ ନଗର ମାଧ୍ୟରେ ଘୁମାଇବା ଉଚିତ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ରଥ ଚାରି ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଟାଣିବା ଉଚିତ—ଋଗ୍, ଅଥର୍ବ, ସାମ ଓ ଯଜୁର୍ବେଦର ଜ୍ଞାନୀମାନେ। ଦେବତାଙ୍କ ରଥକୁ ନିୟମିତ ପଥରେ, ଦକ୍ଷିଣାବର୍ତ୍ତ ଭାବେ ସମସ୍ତ ନଗର ଘୁମାଇବା ଚାହିଁଏ। ରୁଦ୍ରଙ୍କ କୃପା ଆଶା କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ରଥ ଟାଣିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଏବଂ କୌଣସି ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ରଥରେ ଚଢ଼ିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, କେବଳ ଏକ ସେବକ ବ୍ୟତୀତ, ହେ ରାଜନ। ଏପରି ଭାବରେ, ଦେବୀଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଓ ମହାତ୍ମ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ପୂଜା, ଉତ୍ସବ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୂଜାର ମହିମା ବିବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଲା।