ଏହି ଦୀର୍ଘ ଦିବ୍ୟ କଥାରେ, ବିଶ୍ୱର ଦେବତାମାନେ ଏକ ମହାସଭାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ । ଏଠାରେ ଦେଖାଯାଏ, ଶକ୍ରଙ୍କୁ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଶାପ ଦିଆଯାଏ—ଯେତେବେଳେ ସେ ଯୁଦ୍ଧର ମଧ୍ୟରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେବେ, ତେଁବେ ସେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧିତ ହେବେ ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖ ଓ ଦୟନୀୟ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିବେ । ଶକ୍ର ଶକ୍ତିହୀନ ଏବଂ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ସହରରେ ବସିବେ, କିନ୍ତୁ ଶୀଘ୍ର ମୁକ୍ତ ହେବେ । ଏହିପରେ, ଦେବୀ ଶକ୍ରଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଇ ଏବେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଭୃଗୁଙ୍କ ଶପଥ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ମାନବ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେବା, ଏବଂ ସେଠି ତୁମେ ତୁମ ଭାର୍ଯ୍ୟାର ଦୂରତା ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରିବା; ତୁମ ଶତ୍ରୁ ତାଙ୍କୁ ବଡ଼ ସମୁଦ୍ର ପାରେ ନେଇଯିବେ ।" ପୁଣି ଯେତେବେଳେ ବିଷ୍ଣୁ ଯଦୁବଂଶରେ କୃଷ୍ଣ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେବେ, ସେଉଁଠି ଜନ୍ତୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାରା ହେବେ । ଏହି ଶାପ ଦେବା ପରେ, ଦାରୁବନରେ ରୁଦ୍ର ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଉପରେ ମୁନିମାନେ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ, "ହେ କପାଳିକ, ତୁମେ ଆମ ଜନନୀମାନଙ୍କୁ ଚାହୁଁଛ, ତେଣୁ ଆଜି ତୁମ ଗର୍ବ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଯିବ ।" ଏହି ଶାପରେ ରୁଦ୍ର ପୁରୁଷତ୍ୱ ହୀନ ହେଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଗଙ୍ଗା ଦ୍ୱାରରେ ଦଢ଼ିଆ ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ । ଏହିପରେ ଦେଖାଯାଏ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଶାପ ଦିଆଯାଏ—"ତୁମେ ସବୁକିଛି ଜଳାଉଛ, ମୋ ପୁଅ ଭୃଗୁ ତୁମକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ; ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ଜଳିଥିଲି, ସେଠି ମୁଁ କିପରି ଆଉ ଜଳିପାରିବି?" ଏହିପରେ ରୁଦ୍ର ତାଙ୍କର ବୀର୍ୟ ଅଗ୍ନିରେ ଦେଉଛନ୍ତି, ଏବଂ ଅଗ୍ନି ଅପବିତ୍ର ଜାଗାରେ ଅଧିକ ତୀବ୍ର ହେବେ । ସବିତ୍ରୀ ତା’ପରେ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ପୁରୋହିତମାନେଂକୁ ମଧ୍ୟ ଶାପ ଦେଲେ—"ଉପହାର ଓ ହୋମ ନେବା ପାଇଁ ତୁମେ ବନେ ବନେ ଘୁଞ୍ଚିବା; ଲୋଭରେ ତୁମେ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଓ କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଚାଲିଯିବା, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଖାଦ୍ୟରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେବା, କିନ୍ତୁ ନିଜ ଘରେ କଦାଚିତ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେବା ନାହିଁ ।" ଅନ୍ୟାୟ ଦାନ ନେବା, ଅନର୍ହଙ୍କ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କରିବା, ବ୍ୟର୍ଥ ଧନ ଅର୍ଜନ ଓ ବ୍ୟୟ ତୁମ ଜୀବନର ଅଂଶ ହେବ । ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ, ସେମାନେ ମୃତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୃତ ଭଳି ହେବେ । ସବିତ୍ରୀ ଏଉଁପରି ଶାପ ଦେଇ ଇନ୍ଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଂକୁ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୋଇ ଶାପ ଦେଲେ । ଏହି ଶାପ ଦେଇ ସେ ସଭା ଛାଡ଼ିଦେଲେ । ସବିତ୍ରୀ ପ୍ରଥମ ପୁଷ୍କରକୁ ପହଞ୍ଚି ଥିଲେ । ଏଠି ଶକ୍ରଙ୍କ ଧର୍ମପତ୍ନୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି କହିଲେ, “ମୁଁ ଏଠି ରହିବି ନାହିଁ, ମୁଁ ସେଠିକୁ ଯିବି ଯେଉଁଠାରେ କୌଣସି ଶବ୍ଦ ଶୁଣିବି ନାହିଁ ।” ଏହି କଥାରେ ସମସ୍ତ ଦେବୀମାନେ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଯାଇଥିଲେ । ଏହା ଦେଖି ସବିତ୍ରୀ ଦେବୀମାନେଂକୁ ମଧ୍ୟ ଶାପ ଦେବାକୁ ମନେ କଲେ—"ଏହି ଦେବୀମାନେ ମୋତେ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯିବା ପାଇଁ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଶାପ ଦେଉଛି ।" ଏହି ଶାପର ଫଳରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ କେବେ ଏକ ସ୍ଥାନରେ ବସିବେ ନାହିଁ, ସେ ଚଞ୍ଚଳ ଓ ଅସ୍ଥିର ମନର ହେବେ, ମୂଢ଼ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାସ କରିବେ । ମ୍ଲେଛ, ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଅନୁୟାୟୀ, ଅଧମ, ମୂଢ଼ ଓ ଅପବିତ୍ର, ଶାପିତ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକମାନେଂକ ମଧ୍ୟରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ରହିବେ । ଏହି ଶାପ ପରେ ସେ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀକୁ ମଧ୍ୟ ଶାପ ଦେଲେ—"ଯେତେବେଳେ ଇନ୍ଦ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଦୋଷରେ ଧରାଯିବେ, ତାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଦୁଃଖିତ ହେବେ, ଓ ରାଜ୍ୟ ନହୁଷ ଦ୍ୱାରା ଦଳିତ ହେବ, ସେତେବେଳେ ତୁମେ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସି ଅନୁରୋଧ କରିବେ ।" ଏହି ଦୁଃଖରେ ଇନ୍ଦ୍ର କହିବେ, "ଏହି ମୂଢ଼ ନାରୀ କିପରି ମୋ ସମ୍ମୁଖକୁ ନ ଆସିବ? ଯଦି ମୁଁ ଶଚୀକୁ ପାଇବି ନାହିଁ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ନଶ୍ୱନ୍ନ କରିଦେବି ।" ଏହି ସମୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ଭୟଭୀତ ଓ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ବାଣୀର ଘରେ ଦୁଃଖରେ ବସିବେ, ଏହି ମହା ଶାପର କାରଣରେ । ଏହି ସମୟରେ ସମସ୍ତ ଦେବୀମାନେ ଶାପିତ ହେଲେ ଏବଂ କୌଣସି ଦେବୀମାନେ ସନ୍ତାନରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରିପାରିବେ ନାହିଁ । ଦିନ ରାତି ଦୁଃଖରେ ପୁଡ଼ୁଥିବା, ବନ୍ଧ୍ୟା ଭାବେ ଅପମାନିତ ହୁଏ, ଏଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୌରୀ ମଧ୍ୟ ସବିତ୍ରୀଙ୍କ ଶାପରେ ପଡ଼ିଲେ । ଏହି ଦୁଃଖରେ ଗୌରୀ କାନ୍ଦୁଥିବା ବେଳେ, ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ—"କାନ୍ଦିବା ନାହିଁ, ଚିର ସୁଭାଗ୍ୟବତୀ, ଏଠିକୁ ଆସ; ସଭାକୁ ଯାଅ, ମେଖଳା ଓ ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କର, ଏବଂ ଏହି ଦିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କର, ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଚରଣକୁ ନମସ୍କାର କରିବି ।" ଗୌରୀ ଏହି କଥା ଶୁଣି କହିଲେ, "ମୁଁ ତୁମ ଆଜ୍ଞା ମାନିବି ନାହିଁ, ମୁଁ ସେଠିକୁ ଯିବି ଯେଉଁଠାରେ କୌଣସି ଶବ୍ଦ ନାହିଁ ।" ଏହି କଥା କହି ସେ ପର୍ବତ ଶିଖରେ ଦଢ଼ିଆ ଦେଲେ, ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ହାତ ଜୋଡ଼ି ସ୍ତୁତି କରିଲେ । ବିଷ୍ଣୁ ଦେବୀଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ କହିଲେ, "ସେ ଦେବୀ ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ବ୍ୟାପିତ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବିକାଶିତ । ଯାହା ଦେଖାଯାଏ କିମ୍ବା ଦେଖାଯାଏନି, ସେ ସବୁ ତାଙ୍କ ବିନା ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ; ଯେଉଁଠି ସିଦ୍ଧି ଚାହିଁଥିବା ଲୋକ ଯାଆନ୍ତି, ସେଠି ଦେବୀ ଦେଖାଯାନ୍ତି ।" "ଧରା ଲାଗି ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ଲୋକ ସେଉଁଠି ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବେ । ସବିତ୍ରୀ, ଯାହାଙ୍କ ନାମ ପୁଷ୍କର, ସେ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ।" "କାଶୀରେ ସେ ବିଶାଳାକ୍ଷୀ, ନୈମିଷରେ ଲିଙ୍ଗଧାରିଣୀ, ପ୍ରୟାଗରେ ଲଳିତା ଦେବୀ, ଗନ୍ଧମାଦନରେ କାମୁକା ।" "ମାନସରେ କୁମୁଦା, ଆକାଶରେ ବିଶ୍ୱକାୟା, ଗୋମନ୍ତରେ ଗୋମତୀ, ମନ୍ଦାରରେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାଚାରିଣୀ ।" "ଚୈତ୍ରରଥରେ ମଦୋତ୍କଟା, ଜୟନ୍ତୀ ଓ ହସ୍ତିନାପୁରରେ, କନ୍ୟାକୁବ୍ଜରେ ଗୌରୀ, ମଲୟ ପର୍ବତରେ ଅମ୍ବା ।" "ଏକାମ୍ରରେ କୀର୍ତ୍ତିମତୀ, ବିଶ୍ୱରେ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରୀ, କର୍ଣ୍ଣିକାରେ ପୁରୁହସ୍ତି, କେଦାରରେ ପଥଦାୟିନୀ ।" "ହିମାଳୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ନନ୍ଦା, ଗୋକର୍ଣ୍ଣରେ ଭଦ୍ରକାଳୀ, ସ୍ଥାଣୁ ଈଶ୍ୱରରେ ଭବାନୀ, ବିଳ୍ବକରେ ବିଳ୍ବପତ୍ରିକା ।" "ଶ୍ରୀଶୈଳରେ ମାଧବୀ ଦେବୀ, ଭଦ୍ରଭଦ୍ର ଈଶ୍ୱରରେ ଭଦ୍ରା, ବରାହଶୈଳରେ ଜୟା, କମଳାଳୟରେ କମଳା ।