ଏକ ସମୟର କଥା, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ପୂଜା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ଏକ ଦେବତା, ଯିଏ ଦାନଦାତା ଥିଲେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମ ହୃଦୟରେ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା ଅଛି, ସେଇ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚୟନ କର। ମୁଁ ସମସ୍ତ କିଛି ଦେଇପାରିବି, ମୋରୁ କିଛି ବଞ୍ଚି ନାହିଁ।" ବ୍ରହ୍ମା ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ମୁଁ ତୁମଠାରୁ କୌଣସି ଆଶୀର୍ବାଦ ନେବିନାହିଁ; ମୁଁ ଏଠାରେ ଦୀକ୍ଷିତ ଓ ସଭାରେ ବସିଛି। ଏଠି ଯେଉଁମାନେ ମୋତେ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିଦେଉଛି।" ଏଭଳି ଦାନଦାତା ଦେବତା ଯଜ୍ଞରେ କଥା କହିଥିବା ବେଳେ, ପିତାମହା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ରୁଦ୍ର କହିଲେ, "ତଥା ହେଉ," ଏବଂ ସେ ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ମାଗିଲେ। ପରେ, ସେଇ ମନ୍ବନ୍ତର ସମାପ୍ତ ହେଲାପରେ, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଶମ୍ଭୁ ଆପଣେ ଆଉଥରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚ ଥାନରେ ବସାଇଲେ। ଏହାବେଳେ, ଚାରିଟି ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ ହୋଇଥିବା ଏହି ଦେବତା ନଗରକୁ ଅବଲୋକନ କରୁଥିଲେ। କୁତୁହଳବଶତଃ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆଲୋଚନା କରୁଥିବା ସଭାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଏବଂ ମହେଶ୍ୱର ସେଇ ପାଗଳ ରୂପରେ ଯଜ୍ଞକୁଣ୍ଡରେ ରହିଲେ। ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଏଠାରେ ଦେବତା ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; କିଏ ହସିଲେ, କିଏ ତାଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କଲେ। ଅନ୍ୟ କିଛି ବ୍ରାହ୍ମଣ ସେଇ ପାଗଳ ଉପରେ ଧୂଳି ଛିଁଟିଲେ, କିଏ ତାଙ୍କୁ ମାଟି ଓ ଛଉଁଟିରେ ମାରିଲେ। ସେମାନେ ହସି ହସି ତାଙ୍କୁ ହାତରେ ମାରିଲେ; ତାପରେ କିଛି ତପସ୍ୱୀ ତାଙ୍କର ଜଟା ଧରି ନିକଟକୁ ଆଣିଲେ। ସେମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "କିଏ ତୁମକୁ ଏହି ଆଚରଣ ଦେଖାଇଛି? ଏଠି ବାମମାର୍ଗୀ ମହିଳାମାନେ ଅଛନ୍ତି, ତୁମେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଆସିଛ।" "କେଉଁ ଗୁରୁ ତୁମକୁ ଏହି ଆଚରଣ ଶିଖାଇଛନ୍ତି, ହେ ପାପ ଦର୍ଶକ? କାହିଁକି ପାଗଳ ମତିର କଥା କହି, ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଘୁରୁଛ?" ସେମାନେ ପ୍ରସ୍ନ କଲେ। "ଲିଙ୍ଗ ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମା ରୂପ, ଯୋନି ହେଉଛି ଜନାର୍ଦନ; ଏହି ବୀଜ ଯଦି ଅନ୍ୟଥା ଅର୍ପିତ ହୁଏ, ତେବେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ହାନି ହୁଏ।" "ମୁଁ ଏହି ପୁଅକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲି, ଏବଂ ସେ ମୋତେ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ମହାଦେବଙ୍କ ପାଇଁ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା, ଏବଂ ହିମାଳୟରେ ଏକ ଜନନୀ ତିଆରି ହେଲେ।" "ଉମାଙ୍କୁ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା—ସେ କାହାର ଝିଅ, କହ? ତୁମେ ମୋହିତ ହୋଇଛ; ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଲୋକ ମଧ୍ୟରେ ଏହି କଥା କହନ୍ତୁ।" "ଏହି ଆଚରଣ ବ୍ରହ୍ମା କରିନଥିଲେ, ନାହିଁ ବିଷ୍ଣୁ ଦେଖାଇଥିଲେ, ନାହିଁ ଗିରୀଶ ମଧ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ପରେ ଏହା କରିଥିଲେ।" "ତେବେ, ତୁମେ କିପରି ଦେବତାଙ୍କୁ ଦୋଷାରୋପ କରୁଛ, 'ଆମେ ତୁମକୁ ଆଜି ଦଣ୍ଡ ଦେବା' ବୋଲି?" ଏପରି ଥିଲାବେଳେ, ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ମାରୁଥିବା ସମୟରେ, ଶଙ୍କର, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହସିଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୋତେ ଚିହ୍ନିପାରୁନାହାଁତ କି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ? ମୁଁ ପାଗଳ, ଅବିବେକୀ; ତଥାପି ତୁମେ ଦୟାଳୁ ଓ ମିତ୍ରତାରେ ଅବିଚଳିତ, ମୋତେ ବ୍ରହ୍ମା ଭାବେ ଦେଖି ଏହି କଥା କହୁଛ, ଯଦିଓ ମୁଁ ହରା।" ସେଇ ଦେବତାଙ୍କ ମାୟାରେ ମୋହିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଜଟା ଧାରୀ ରୂପକୁ ହାତ, ପାଉଁ, ମୁଷ୍ଟି ଓ ଦଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ମାରିଲେ। ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ, ଶୁଳ ଦ୍ୱାରା ମାରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅତ୍ୟାଚାର କଲେ; ଏହା ଦେଖି, ଶିବ ରୁଷ୍ଟ ହେଲେ। ତେବେ, ଦେବତା ତାଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ: "ତୁମେ ବେଦହୀନ, ଜଟାଧାରୀ, ଯଜ୍ଞରୁ ବିଚ୍ୟୁତ ଓ ଅନ୍ୟ ଜନଙ୍କ ଜନନୀ ସହ ସମ୍ପୃକ୍ତ ହେବ।" "ବେଶ୍ୟା ଓ ଜୁଆରେ ଲିନ, ପିତା ମାତା ବିହୀନ, ପୁଅ, ବଂଶୀୟ ଧନ, ଜ୍ଞାନ କିଛି ରହିବ ନାହିଁ।" "ସମସ୍ତେ ମୋହିତ ହେବେ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟହୀନ, ଭୟଙ୍କର ଭିକ୍ଷାରେ ଜୀବିତ ଓ ଅନ୍ୟଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବେ।" "ସ୍ୱାମୀଭାବ ଛାଡି ଜୀବିତ, ଧର୍ମହୀନ; କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମୋତେ ଦୟା ଦେଖାଇଥିଲେ, ଏହି ପାଗଳ ରୂପରେ—" "ତାଙ୍କର ଧନ, ପୁଅ, ଦାସ, ଦାସୀ, ଉପାର୍ଜନ ଉପାୟ ଓ ବଂଶର ଜନନୀ ମହିଳାମାନେ ରହିବେ, ଯଦି ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉଛି।" ଏପରି ଶାପ ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ପ୍ରଭୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ; ଦେବତା ବିଦାୟ ନେଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏହି ଦେବତାକୁ ଶଙ୍କର ବୋଲି ବୁଝିଲେ। ସେମାନେ ବହୁ ପ୍ରୟାସ କଲେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ; ତେବେ, ନିଜ ନିୟମ ଅନୁସରଣ କରି, ସେମାନେ ପୁଷ୍କର ବନକୁ ଗଲେ। ପ୍ରଧାନ ସରୋବରେ ସ୍ନାନ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶତରୁଦ୍ରୀୟ ପାଠ କଲେ; ପାଠ ଶେଷରେ, ଦେବତା ଆକାଶବାଣୀ ଦ୍ୱାରା କହିଲେ: "ମୁଁ କେବେ ମିଥ୍ୟା କହିନାହିଁ, ମୁକ୍ତମନ୍ଥରେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ଶିଷ୍ଟାଚାର ପୁନଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲେ, ମୁଁ ପୁନି ସୁଖ ଦେଇବି।" "ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶାନ୍ତ, ନିୟମିତ ଓ ମୋତେ ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି—ତାଙ୍କର ବେଦ, ଧନ, ବଂଶ ଅଛି ରହିବ।" "ଯେଉଁମାନେ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରରେ ଭକ୍ତି, ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ନିଷ୍ଠାରେ ପୂଜନ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି—" "ଯେଉଁମାନେ ସମତା ଭାବରେ ମନ ରଖନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ କୌଣସି ଅପଶ୍ରୟ ହେବ ନାହିଁ।" ଏଭଳି କହି, ଦେବତା ନିରବ ହେଲେ। ଦେବତାଙ୍କ ଦୟାରେ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇ, ସମସ୍ତେ ଏକାସାଥିରେ ଦିବ୍ୟ ପିତାମହାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ବିରିଞ୍ଚିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ କରି, ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ସ୍ତୁତି କଲେ; ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ: "ମୋଠାରୁ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚୟନ କର।" ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଉକ୍ତିରେ, ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ; "ପିତାମହ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ଆମେ କ'ଣ ଆଶୀର୍ବାଦ ମାଗିବା?" ସେମାନେ କହିଲେ, "ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର, ବେଦ, ବିଭିନ୍ନ ଶାସ୍ତ୍ର, ପ୍ରଜାମାଣ୍ଡଳର ଲୋକ—ଏହି ସମସ୍ତ ଆମ ପାଇଁ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ଉପଜିଉ।" ଏପରି କହିବା ସମୟରେ, ସେଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟରେ ରୋଷ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା: "ତୁମେ କିଏ, କିଏ ଶ୍ରେଷ୍ଠ? ଆମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅନ୍ୟେ ମଧ୍ୟ ତେଣୁ।" ଏଭଳି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ "ନୁହେଁ, ନୁହେଁ" ବୋଲି ଦ୍ୱିଜମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିବାଦ କଲେ। ବ୍ରହ୍ମା, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କ୍ରୋଧିତ ଦେଖି କହିଲେ, "ତୁମେ ତିନି ଦଳରେ ସଭା ବାହାରେ ଦଢ଼ିଥିଲ; ତେଣୁ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ତୁମ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମୂଳହୀନ ଜଣ୍ଡ ରହିବ।