ପୁରାତନ କାଳରେ ବିଭିନ୍ନ ଋତୁ, ସମୟର ଯୋଗ, ତିନି ପ୍ରକାରର ମାପ, ଆୟୁଷ୍ୟ, କ୍ଷେତ୍ର, କ୍ଷୟ, ଚିହ୍ନ ଏବଂ ରୂପର ଶୋଭା ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲା। ତିନି ଶ୍ରେଣୀ, ତିନି ଲୋକ, ତିନି ପ୍ରକାର ଜ୍ଞାନ, ତିନି ଅଗ୍ନି, ତିନି ପ୍ରକାର ସମୟ, ତିନି କାର୍ଯ୍ୟ, ତିନି ଶ୍ରେଣୀ, ତିନି ଗୁଣ ଏହି ସବୁ ତିନିର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଅଛି। ବିଭିନ୍ନ ଲୋକଗୁଡିକର ସୃଷ୍ଟି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ରଷ୍ଟାମାନେ, ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଚିତ୍ତ ଥିବା ଜଣେ, ଧର୍ମର ପଥ ଏବଂ ଅଧର୍ମର ପଥ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଅଛି। ଚାରି ପ୍ରକାର ଶ୍ରେଣୀର ଉତ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ତାହାର ରକ୍ଷାକାରୀ, ଚାରି ବିଦ୍ୟାର ଜ୍ଞାତା, ଚାରି ଆଶ୍ରମରେ ବସିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଉପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି। ଯିଏ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଲୋକ ଭାବରେ ଶୁଣାଯାନ୍ତି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ତପସ୍ଵୀ ଭାବରେ ଶୁଣାଯାନ୍ତି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆତ୍ମା ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଅଛନ୍ତି। ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ସେତୁ, ପବିତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ମଧ୍ୟରେ ପବିତ୍ର, ବେଦ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଯାହାକୁ ଜାଣିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ଥିବା ମାନେ ଯାହାଙ୍କର ନାଥ। ସେ ଅସତ୍ୱ ମଧ୍ୟରେ ସତ୍ୱ, ତେଜସ୍ୱୀ ମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ନି, ପୁରୁଷ ମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଚିତ୍ତ, ତପସ୍ଵୀ ମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତପସ୍ଵୀ। ଯେଉଁଥିରେ ଶିଷ୍ୟମାନେ ଶିଷ୍ୟତା ଦେଖନ୍ତି, ତେଜସ୍ୱୀ ମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତେଜ, ଏହି ସମସ୍ତ କିଛି ପ୍ରଜାପତି, ଲୋକଙ୍କର ପିତା, ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ଏବେ ଏକ ଉତ୍ତର ନେବା ଉତ୍ସୁକତା ଦେଖାଯାଏ: ତିନି କିପରି ବଳିର ଫଳ ଚାହିଲେ? କିପରି ତାଙ୍କର ମନ ବଳିରେ ଲାଗିଥିଲା? ଏହି ମୋର ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ, ଏହି ମୋର ଅନିଶ୍ଚିତତା। ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ, ଦେବ ଏବଂ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି; କର୍ମର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ, ସତ୍ୟରେ ଏହିଠାରେ ବର୍ଣ୍ନିତ ହେଉଛି। ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ଉତ୍ତର ଦେଇ କହିଲେ: "ତୁମେ ବଡ଼ ଏବଂ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିଛ; ଏହା ବ୍ରହ୍ମା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ; ମୁଁ ମୋର ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଥା କହିବି, ଶୁଣ।" "ଯାହାକୁ ତୁମେ ପଚାରିଛ, ସେ ହଜାର ମୁହଁ, ହଜାର ଚକ୍ଷୁ, ହଜାର ପାଦ, ହଜାର କାନ, ହଜାର ହାତ ଥିବା ଅବିନାଶୀ। ସେ ହଜାର ଜିଭା, ହଜାର ଶକ୍ତି, ହଜାର ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଥ, ହଜାର ଦାତା, ହଜାର ଉତ୍ପତ୍ତି, ଅବିନାଶୀ ହଜାର ହାତ ଥିବା।" "ସେ ବଳି, ଅଘ୍ରା, ଅର୍ପଣ, ଘୃତ ପୋରା ଯଜ୍ଞିକ, ପାତ୍ର, ଶୁଧ୍ଧିକାରୀ, ବେଦି, ଦୀକ୍ଷା, ନାଇବେଦ୍ୟ, ଅଘ୍ରା ଚମଚ।" "ସେ ଚମଚ, ସୋମ, ଅନ୍ତିମ ସ୍ନାନ, ଶିଚାଇ ପାତ୍ର, ଦକ୍ଷିଣା, ଧନ, ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ ପୁରୋହିତ, ସାମ ଗାୟକ, ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସାହାୟକ, ସଭା, ଯଜ୍ଞ ଶାଳା।" "ସେ ବଳି ଶ୍ତମ୍ଭ, ଦର୍ଭା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୂଟ, ଚମଚ, ମଠ, ପୂର୍ବ ମଣ୍ଡପ, ବଳି ଭୂମି, ପୁରୋହିତ, ଏବଂ ବନ୍ଧନ ପାଇଁ ଯାହା ଉପଯୋଗ ହୁଏ।" "ସେ ଛୋଟ ଏବଂ ବଡ଼ ମାପ, ନିଶ୍ଚିତ ମାନ, ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ, ଅଶ୍ୱ, ଯଜ୍ଞ ଶିଳା, ଦର୍ଭା ଶ୍ରେଷ୍ଠ।" "ସେ ମନ୍ତ୍ର, ବଳି, ଅଘ୍ରା, ଅଗ୍ନିର ଅଂଶ, ଅସ୍ତିତ୍ୱର ମୂଳ, ପ୍ରଥମ ଗ୍ରାହକ, ଅର୍ପଣର ଉପଭୋକ୍ତା, ଶୁଭ ଅଗ୍ନି, ଅସ୍ତ୍ର ଧାରୀ।" "ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏହି ଅନନ୍ତ ନାଥକୁ ବଳି ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ନନା କରନ୍ତି; ଏହି ହିଁ ପବିତ୍ର ଦିବ୍ୟ ଉପାଖ୍ୟାନ, ମହାରାଜ, ଯାହାକୁ ତୁମେ ପଚାରିଛ।" "ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ଶୁଭ ବ୍ରହ୍ମା ଭୂମିରେ ଏକ ବଳି କରିଥିଲେ—ଦେବ ଏବଂ ମାନବ ମାନେ ପାଇଁ, ଲୋକମାନଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ।" "ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା, କପିଳ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଥ, ଦେବମାନେ, ସପ୍ତ ଋଷି, ତ୍ରୟମ୍ବକ, ସନତ୍କୁମାର, ମହାତ୍ମା ମନୁ, ପ୍ରଜାପତି, ପୁରାତନ ଦେବମାନେ ସମସ୍ତେ ବଳି କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ତେଜ ଦାହ୍ୟ ଅଗ୍ନି ସମାନ।" "ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ପଦ୍ମ ଗୁହାରେ ପଦ୍ମଜ ଶୟନ କରୁଥିବା ବେଳେ, ଦେବମାନେ ଏବଂ ଋଷିମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।" "ଏହି ପ୍ରକାଶ, ପୌଷ୍କରକ ନାମରେ, ମହାତ୍ମାଙ୍କର ପ୍ରାଚୀନ ଉପାଖ୍ୟାନ, ଯେଉଁଠାରେ ବେଦ ଏବଂ ସ୍ମୃତି ସଠିକ୍ ଭାବରେ ବସିଛି।" "ବରାହ, ବେଦର ମୁଖ, ବ୍ରହ୍ମାରୁ ପ୍ରକାଶିତ; ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବରାହ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ତାଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଆସିଥିଲେ।" "ପୁଷ୍କରରେ କୋକାମୁଖ ତୀର୍ଥକୁ ବିଶାଳ କରି, ସେ ବେଦ ତଳ, ବଳି ଶ୍ତମ୍ଭ କ୍ରୋଡ, ଯଜ୍ଞ କର୍ମ ହାତ, ବେଦି ମୁଖ ଭାବରେ ଦୃଢ଼ ହେଲେ।" "ଯାହାଙ୍କର ଜିଭା ଅଗ୍ନି, କେଶ ଦର୍ଭା, ମୁଣ୍ଡ ବ୍ରହ୍ମା, ମହାତ୍ମା, ଚକ୍ଷୁ ଦିନ ରାତି, ଦିବ୍ୟ, ଅଙ୍ଗ ବେଦ, ଶାସ୍ତ୍ର ଧ୍ୱନିରେ ଶୋଭିତ।" "ନାକ ଘୃତ, ମୁଖ ଅଘ୍ରା ଚମଚ, ସାମ ଗୀତ ଶବ୍ଦ, ମହାନ, ସତ୍ୟ ଧର୍ମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, କୃତ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରଭାବରେ ସମ୍ମାନିତ।" "ନଖ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ, ଦୃଢ଼, ଘୁଣ୍ଡ ଯଜ୍ଞ ପଶୁ, ରୂପ ବଳି, ଆନ୍ତ୍ର ଉଦ୍ଗାତ୍ରି, ଚିହ୍ନ ଅଗ୍ନି ହୋମ, ଫଳ, ବୀଜ, ମହା ଔଷଧ।" "ଆନ୍ତରିକ ଆତ୍ମା ବାୟୁ, ମନ୍ତ୍ର ଦୃଢ଼, ପ୍ରସ୍ଥ ଜଳ, ରକ୍ତ ସୋମ, କାନ୍ଧ ବେଦ, ଗନ୍ଧ ଅଘ୍ରା, ଦେବ ଏବଂ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଅର୍ପଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।" "ଶରୀର ପୂର୍ବ ବେଦି, ଦୀପ୍ତିମାନ, ଅନେକ ଦୀକ୍ଷାରେ ପୂଜିତ, ହୃଦୟ ଦକ୍ଷିଣ, ଯୋଗୀ, ମହା ବଳିର ଅଙ୍ଗୀକାର, ମହାନ।" "ପୂର୍ବ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଶୋଭିତ, ପ୍ରବର୍ଗ୍ୟ ପାତ୍ରର ତରଙ୍ଗରେ ଶୋଭିତ, ଛାୟାପତ୍ନୀ ସହିତ, ରତ୍ନ ଶିଖର ସମାନ ଉତ୍ତୁଙ୍ଗ।" "ଆତ୍ମା ସମସ୍ତ ଲୋକର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, କ୍ରୋଡ ଦ୍ୱାରା ଭୂମିକୁ ଉଠାଇ, ସେ ଭୂମିକୁ ତାଙ୍କର ସ୍ଥାନରେ ରଖି, ଭୂମିର ଧାରକ ହେଲେ।" "ତାପରେ ହରି, ଭୂମିକୁ ଧାରଣ କରି, ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କଲେ; ପ୍ରାଚୀନ ବରାହ, ବ୍ରହ୍ମାର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ଭୂମିକୁ ଉପରେ ଉଠାଇଲେ।" "ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ଭୂମି ସମୁଦ୍ରରେ ବିଲିନ ହୋଇଥିଲା, ପଦ୍ମରେ ଉଠାଯାଇଥିଲା; ଶାନ୍ତି ଏବଂ ନିଗ୍ରହରେ ଆବୃତ, ଦିବ୍ୟ କୋକାମୁଖରେ ଦୃଢ଼ ହେଲେ।" "ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ସାଧ୍ୟ, ମାରୁତ, ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ, ରୁଦ୍ର, ବିଶ୍ୱସାହାୟକ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, କିନ୍ନରମାନେ ସହିତ।" "ଦିଗ୍ଗୁଡିକ ଏବଂ ଉପଦିଗ୍ଗୁଡିକ, ଭୂମି, ନଦୀ, ସମୁଦ୍ର ସହିତ, ବ୍ରହ୍ମା, ଦୀପ୍ତିମାନ, ଚଳାଚଳ ଏବଂ ଅଚଳ ଜନ୍ତୁଙ୍କର ଶିକ୍ଷକ, ବ୍ରହ୍ମା ଜ୍ଞାନରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।