ଏକ ସଂନ୍ୟାସୀ ଦିନକୁ ଏକ ମାତ୍ର ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ, ସେହି ଭୋଜନ ମଧ୍ୟ ନିୟମିତ ଓ ସଂଯମିତ ହେବା ଦରକାର। ତାଙ୍କର ସାଥୀ ହେଉଛି ଏକ ମାଟିର ବାଟି, ଗଛର ମୂଳ, ପୁରୁଣା କପଡ଼ା ଓ ଏକାକୀପନା। ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀପ୍ରତି ଉଦାସୀନ ରହନ୍ତି, ଏହି ଉଦାସୀନତା ହେଉଛି ସଂନ୍ୟାସୀର ଚିହ୍ନ। ତାଙ୍କୁ କିଛି କୁହା ହେଲେ, ଏହା ଏକ କୁଆଁରେ ପଡ଼ି ମରିଯିବା ପରି ହୁଏ—କୌଣସି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ନଥାଏ। ଏହିପରି ସଂନ୍ୟାସୀ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଶବ୍ଦ କୁହନ୍ତି ନାହିଁ, ତାଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଫେରି ଆସେ ନାହିଁ। ସେ ମୁକ୍ତି ଆଶ୍ରମରେ ବସିବା ଉଚିତ, ଏବଂ କାହାରୁ ଅନୁଚିତ କିଛି ଦେଖିବା କିମ୍ବା ଶୁଣିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତ ଏପରି କଥା କଦାପି ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଯେଉଁ କଥା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ, ସେହି କଥା ମାତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ। କେହି ତାଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କଲେ ବି ସେ ଶାନ୍ତ ରହିବା ଉଚିତ, ନିଜ ପାଇଁ ଔଷଧ ଲଗାଇବା ପରି ନିଜକୁ ଶାନ୍ତ କରିବେ। ସେ ଏକାକି ହେଲେ ବି ଆକାଶକୁ ସବୁବେଳେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥାନ୍ତି। ଯେଉଁଜଣ ଖାଲିକୁ ପୂରଣ କରେ, ତାଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି। ଯେଉଁଜଣ କାହା ସହିତ କିଛି ଖାନ୍ତି, କିମ୍ବା ଯେଉଁଠି ମିଳେ ସେଉଁଠି ଶୁଏ, ତାଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବୋଲି ମାନନ୍ତି। ସେ ସାପ ପରି ଲୋକଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇଥାନ୍ତି, ମିତ୍ର ପରି ନିରାଶା ହୋଇଥାନ୍ତି, ଦୁର୍ବଳ ପରି ନାରୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦୂରେଇଥାନ୍ତି—ଏପରି ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଦେବତାମାନେ ଚିହ୍ନିଥାନ୍ତି। ସେ ମାନ ଦିଆଯିବା କିମ୍ବା ଅପମାନ ଦିଆଯିବାରେ ଆନନ୍ଦ କିମ୍ବା ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି ନାହିଁ; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ଭୟରହିତ କରିଥାନ୍ତି—ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଦେବତାମାନେ ଚିହ୍ନିଥାନ୍ତି। ସେ ଜୀବନ କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁରେ ଆନନ୍ଦ ନାହିଁ, କେବଳ ସମୟକୁ ଦୃଷ୍ଟି କରିଥାନ୍ତି, ଏକ ଚାଷୀ ପରି ତିନି ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରିଥାନ୍ତି। ତାଙ୍କର ମନ ଅଚଳ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ, ବୁଦ୍ଧି ଅବିକ୍ଷୁବ୍ଧ; ସେ ପାପମୁକ୍ତ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଯେଉଁଜଣ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ଭୟହୀନ କରେ ଓ ତାଙ୍କୁ କେହି ଭୟ ଦେଉନଥିବା, ତାଙ୍କୁ ଶରୀର ଛାଡ଼ିବା ପରେ କୌଣସି ଭୟ ନଥାଏ। ଯେପରି ଏଲିଫାଣ୍ଟ ପାଦଚିହ୍ନରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ଚିହ୍ନ ଅଛି, ଏପରି ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ ମନରେ ସଂଗ୍ରହିତ। ଅହିଂସାରେ ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଓ ପୁରୁଷାର୍ଥ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ; କିନ୍ତୁ ଯେଉଁଠି ହିଂସା ଅଛି, ସେଉଁଠି ଜୀବନ ଥିଲେ ବି ମୃତ୍ୟୁ ସମାନ। ଅହିଂସକ, ଧୃଢ଼, ସଂଯମୀ, ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ଦେଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ଜ୍ଞାନୀ, ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଓ ଭୟହୀନ ଅଛନ୍ତି, ମୃତ୍ୟୁ ତାଙ୍କୁ କିଛି କରିପାରେ ନାହିଁ; ସେ ଅମୃତତ୍ୱ ପାଇଥାନ୍ତି। ସଂସାର ଯାହାଠାରେ ନାହିଁ, ଯେଉଁଜଣ ଆକାଶ ପରି ଅନାସକ୍ତ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ, ଶାନ୍ତ—ତାଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବୋଲି ଚିହ୍ନିଥାନ୍ତି। ଯାହାର ଜୀବନ ଧର୍ମରେ ନିୟୋଜିତ, ଯିଏ କେବଳ ଧର୍ମରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଥିବା, ଦିନ ଓ ରାତି ନିୟମିତ ନିୟମରେ ଅତିବାହିତ କରିଥିବା, ତାଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବୋଲି ମାନନ୍ତି। ଯିଏ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଛନ୍ତି, ନା ନମସ୍କାର କରନ୍ତି, ନା ପ୍ରଶଂସା; ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଶେଷ ହୋଇଯାଇଛି, ଶରୀର ଥିଲେ ବି—ତାଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବୋଲି ଚିହ୍ନିଥାନ୍ତି। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଆନନ୍ଦ ଓ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି; ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ଓ ଉତ୍ପତ୍ତିର ଦୁଃଖ ବୁଝି, ଭକ୍ତିଶୀଳ ଲୋକ ଏହା ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତ ଦାନ ମଧ୍ୟରୁ, ପ୍ରାଣୀମାନେ ଭୟହୀନ ହେଉଥିବା ଦାନ ସର୍ବୋଚ୍ଚ; ଯିଏ ପ୍ରଥମେ ନିଜ ଶରୀରକୁ ଦାନ କରେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପାଇଁ ଅନନ୍ତ ଭୟହୀନତା ପାଇଥାନ୍ତି। ଯିଏ ମୁଣ୍ଡ ଉପରକୁ କରି ହୋମ କରେ, ସେ ଅନନ୍ତ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ସ୍ଥିତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଦେହ ଦ୍ୱାରା ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ଅଗ୍ନି ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଯେଉଁଜଣ ଶ୍ୱାସ ଦ୍ୱାରା, ଅଙ୍ଗୁଳି ପରିମାଣ ହୃଦୟରେ, ଆତ୍ମାକୁ ହୋମ କରେ, ତାଙ୍କର ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ସବୁଜାଗାରେ ଏବଂ ନିଜରେ ଅବସ୍ଥାନ କରେ। ଯେଉଁମାନେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ତିନି ରୂପୀ, ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ, ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ମାନିତ, ଦେବତା ଅମୃତତ୍ୱ ପାଇଥାନ୍ତି। ଯିଏ ସମସ୍ତ ବେଦ, ବେଦ୍ୟ, କ୍ରିୟା, ନିରୁକ୍ତ ଓ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଛନ୍ତି, ଏବଂ ଏହା ସମସ୍ତ ଦେହୀରେ ଦେଖନ୍ତି, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦେବତାମାନେ ସଦା ସମ୍ମତି ଦେଇଥାନ୍ତି। ଯିଏ ପୃଥିବୀରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଆକାଶରେ ଅପରିମିତ, ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ, ଚକ୍ରର ଶେଷରେ, ଦକ୍ଷିଣ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଡାହାଣକୁ ଘୂରୁଥିବା, ତାଙ୍କର କିରଣ ନିଜରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ—ସେଇ ଚକ୍ର ଗୁହା ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଯାହାର କୃପା ଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ୱ ଦେହ ଓ ସମସ୍ତ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ତାଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ ସେଠାରେ ସଦା ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଯିଏ ଦୀପ୍ତିମାନ, ନିତ୍ୟ, ପୁରାତନ, ତାଙ୍କୁ ଭୟରେ ବିଶ୍ୱ ଅଛି; ଯାହାଠାରୁ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଭୟଭିତ ନୁହେଁ, ଯେଉଁଜଣ କେବେ ଭୟ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି ନାହିଁ— ଯିଏ ନ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି, ନ କାହାକୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି, ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରମ ଆତ୍ମାକୁ ଦେଖିଥାନ୍ତି; ମୋହ ଓ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ, ସେ ଏଠାରେ କିମ୍ବା ପରଲୋକରେ କିଛି ଲାଭ ଚାହାନ୍ତି ନାହିଁ। କ୍ରୋଧ ଓ ମୋହ ରହିତ, ମାଟି ଓ ସୁନାକୁ ସମାନ ଭାବି, ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ, କୌଣସି ଦ୍ୱେଷ କିମ୍ବା ମିତ୍ରତା ନଥିବା, ପ୍ରଶଂସା କିମ୍ବା ନିନ୍ଦା ପାଇଁ ଅତୀତ, ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖ ମଧ୍ୟରେ ସାକ୍ଷୀପରି ଉପେକ୍ଷାରେ ଘୁରୁଥିବା ସଂନ୍ୟାସୀ।