ହେ ରାଜନ୍, ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର କିମ୍ବା କ୍ଷେତ୍ରରେ ବସିଥିବା ଯେ କୌଣସି ଲୋକ, ଯଦି ସେମାନେ ରୂପବାନ୍, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ସମ୍ମାନିତ, ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ଏବଂ ଭକ୍ତିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ତେବେ ସେମାନେ ବିଶେଷ ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ରର ଅଧିକାରୀ, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବ୍ରହ୍ମାନ୍ଡରେ ଲଗ୍ନ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜୀବରେ କରୁଣାମୟ, ସେମାନେ ମୁକ୍ତି ପାଇବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ ଏବଂ ପୁଷ୍କର ମହାତୀର୍ଥରେ ବସିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଲେ ସେମାନେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ବିମାନରେ ବସି ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି। ସେଠାରେ ଅନେକ ଅପ୍ସରା ଓ ଚିନ୍ତାମଣି ଏବଂ ରୂପ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିପାରୁଥିବା ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ସେମାନେ ଯାଆନ୍ତି, କିମ୍ବା ଯଦି କେହି ନିଜ ଶରୀରକୁ ଅଗ୍ନିକୁ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି, ତାହା ସହିତ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଯେଉଁ ବିଶାଳ ଆତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମାନ୍ଡର ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି; ସେଠାରେ ଏହି ଲୋକ ଅବିନାଶୀ ଏବଂ ଚିରସ୍ଥାୟୀ, ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଉପଲବ୍ଧ। ଏହି ଉତ୍ତମ ଓ ଆନନ୍ଦମୟ ଲୋକ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ। ଯଦି କେହି ପୁଷ୍କର ତୀର୍ଥର ପବିତ୍ର ଜଳରେ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି, ଏବଂ ସେଠାରେ ଦୁଃଖ ନାଶକ ଦେବଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ଦେଖନ୍ତି। ଏହି ଦେବ ଅନେକ ଅମର ଦେବତା, ରୁଦ୍ର ଓ ବିଷ୍ଣୁମାନଙ୍କ ସହିତ ଅବସ୍ଥିତ। ପୁଷ୍କର ଅରଣ୍ୟରେ ଯେଉଁମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯଦି ସେମାନେ ଶୂଦ୍ର ମଧ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ କ୍ଷୟ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। ତା’ପରେ ସେମାନେ ହନ୍ସ ଯୁକ୍ତ ବିମାନରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭା ଦ୍ୱାରା ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ବିଭିନ୍ନ ମଣି ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣରେ ଶୋଭିତ, ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ମଧୁର ହୋଇ ଉଡ଼ନ୍ତି। ଏହି ବିମାନଗୁଡ଼ିକ ଅପ୍ରତିମ ଗୁଣ, ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ଗୀତ ଧ୍ୱନି, ଝଣ୍ଟି ଓ ପତାକା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଏବଂ ଅନେକ ଘଣ୍ଟା ଧ୍ୱନିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏଠି ଅନେକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ, ଖେଳ ଓ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ, ତେଜସ୍ୱୀ, ଉତ୍ତମ ଗୁଣରେ ଭରପୂର, ଏବଂ ଉତ୍ତମ ମୟୂର ଦ୍ୱାରା ଟଣାଯାଉଛି। ପୁଷ୍କରରେ ଯେଉଁ ଧୀର ଲୋକ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି; ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଠାରେ ରହି ଇଚ୍ଛାମତ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ପୃଥିବୀକୁ ପୁନଃ ଆସନ୍ତି, ସେମାନେ ସମୃଦ୍ଧିଶାଳୀ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ନେଇ ଭୋଗ କରନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ଲୋକ ପୁଷ୍କର ଅରଣ୍ୟରେ କାରୀଷୀ ବ୍ରତ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ଏକ ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଠାରେ ବସିଥାନ୍ତି। ସେମାନେ କଦାଚିତ୍ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦେଖି ଦୁଃଖିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ; ସେମାନଙ୍କର ପଥ କେବେ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ। ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ସେମାନେ ସମ୍ମାନିତ, ନିୟନ୍ତ୍ରିତ, ଶିଷ୍ଟାଚାର ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟରେ ଆକର୍ଷଣୀୟ। ସେମାନେ ନୃତ୍ୟ, ସଙ୍ଗୀତ ଓ ଗୀତରେ ପ୍ରଭୀନ, ଦର୍ଶନୀୟ ଓ ମନୋହର, ସଦା ଅକ୍ଷୟ ଫୁଲ ଓ ଦିବ୍ୟ ଆଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ। ସେମାନଙ୍କ ଚର୍ମ ନୀଳ କମଳ ପତ୍ର ଭଳି ଗାଢ଼ ଏବଂ କୁନ୍ଦଳିତ କଳା କେଶ; ସେମାନଙ୍କ ସାଥୀମାନେ ଅପରିମିତ ରୂପ ଓ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଅତ୍ୟନ୍ତ ଯୌବନ ଗର୍ବିତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଶ୍ରୀରେ ଅଧିକାରୀ ନାରୀମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ସେବା କରନ୍ତି ଏବଂ ଶୟନକୋଠରୀରେ ପ୍ରସନ୍ନ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ବୀଣା ଓ ବାଂଶୀର ଧ୍ୱନିରେ ଜାଗ୍ରତ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ମହାଉତ୍ସବର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି—ଏହି ସ୍ଵାଦ ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିନଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ ଦୁର୍ଲଭ। ଦେବଦେବ ମହାବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କୃପାରେ ଏହି ସମସ୍ତ ଫଳ ମିଳେ। ଭୀଷ୍ମ କହିଲେ: ମହାତ୍ମାମାନେ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଏବଂ କ୍ରୋଧ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଜୟ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି—ଏହିଥିରେ ମୋତେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନାହିଁ। ଦ୍ୱିଜମାନେ ମଧ୍ୟ ପଦ୍ମ ବ୍ରତ ଓ ଏପରି ଅନୁଷ୍ଠାନ ନ କରି ଅନ୍ୟ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ନାରୀ, ବିଦେଶୀ, ଶୂଦ୍ର, ପକ୍ଷୀ, ଗାଏ, ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ, ମୂକ, ବୁଦ୍ଧିହୀନ, ଅନ୍ଧ, ବଧିର—ଏମାନେ ଯେଉଁମାନେ ପୁଷ୍କରରେ ବସିଥିବା, ସେମାନଙ୍କ ଭାଗ୍ୟ କ’ଣ? ଏହି ସମସ୍ତ ଯଦି ପୁଷ୍କରରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ ଦେହରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟପ୍ରଭା ଦ୍ୱାରା ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ବିମାନରେ ବସି ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି। ସେଠାରେ ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ ପରିକର, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ହୀରା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ପତାକା, ଅନେକ ମଣି ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ସ୍ତମ୍ଭ ଦ୍ୱାରା ଅନୁଷ୍ଠିତ। ସେମାନେ ଏଠି ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛିତ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି, ଚିନ୍ତାମଣି ଓ ଅନେକ ନାରୀ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପଟି ଘେରି ରହନ୍ତି। ମହାତ୍ମାମାନେ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକ ଓ ଅନ୍ୟ ଇଚ୍ଛିତ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି; ଏଠାରୁ ପତିତ ହେଲେ ପୃଥିବୀର ଦ୍ୱୀପମାନେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। ଏଠି ଦ୍ୱିଜ ମହାନ୍ ବଉଳ୍ୟ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ନେଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି; ଯେଉଁମାନେ ପଶୁ ଯୋନିରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି—ସାପ, କୀଟ, ପିପିଲିକା— ସେମାନେ ଯେଉଁ ଭଳି ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ମାଟିରେ, ପାଣିରେ, ପସିନାରୁ, ଡିମ୍ବରୁ, ଗର୍ଭରୁ, ଚାହିଦା ସହିତ କିମ୍ବା ଚାହିଦା ବିନା, ପୁଷ୍କର ଅରଣ୍ୟରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, ସେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟପ୍ରଭା ବିମାନରେ ବସି ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଭୟଙ୍କର କଳିଯୁଗରେ ଲୋକମାନେ ପାପରେ ଚଳିତ। ଏହି ଜଗତରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟରେ ଧର୍ମ ଓ ସ୍ଵର୍ଗ ଲାଭ ହୁଏ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ପୁଷ୍କରରେ ବସି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୂଜାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ସେମାନେ କଳିଯୁଗରେ ନିଜ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି; ଅନ୍ୟମାନେ ଫଳ ନ ପାଇ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରନ୍ତି। ଯେଉଁ ପୁରୁଷ ରାତିରେ ପଞ୍ଚ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦ୍ୱାରା କୌଣସି ପାପ କରିଥାଏ—କାର୍ଯ୍ୟ, ମନ, କିମ୍ବା ଭାଷା ଦ୍ୱାରା, କାମ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଅନୁଗତ—ସେ ଯଦି ପ୍ରଭାତେ ପୁଷ୍କରରେ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସନ୍ନିଧାନକୁ ଯାଇ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ, ସେହି ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲଭେ।