ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କଥାରେ, ଏକ ପବିତ୍ର ଅରଣ୍ୟ ଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ବହୁତ ପ୍ରକାର ଗଛ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଉଥିଲେ, ଫୁଲର ଗନ୍ଧରେ ମଧୁର ହୁଏଁଥିଲା, ପଶୁପକ୍ଷୀମାନେ ତାହାକୁ ମଧୁର କରୁଥିଲେ । ସେଠି, ଭାଗ୍ୟବାନ ଭଗବାନ ସେ ଅରଣ୍ୟକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ । ଏହି ଅରଣ୍ୟକୁ ସେ ଲୋକମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ବାସସ୍ଥଳୀ ଭାବେ ଚୟନ କଲେ । ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ପୁଷ୍କର ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରକୁ ବୃଷଭ କ୍ଷେତ୍ର ବୋଲି ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଏ । ସେଇ ଭାଗ୍ୟବାନ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କ ଉପକାରକ, ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ । ଏଠାକୁ, ମୋ ସହିତ, ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବା ପାଇଁ ଯାଅ, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କର । ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯିବ, ସେ ଏକ ପରେ ଏକ ଅନୁଗ୍ରହ ଦେବେ । ଏପରି କଥା କହି, ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ, ଦେବତାମାନେ ଓ ଦାନବମାନେ ସହିତ, ସେଠିକୁ ଗଲେ । ସେମାନେ ସେଉଁଠି ଲୋଟସରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ବ୍ରହ୍ମା ବାସ କରୁଥିବା ଅଞ୍ଚଳକୁ ଗଲେ । କୋଇଲିଙ୍କ ମଧୁର ଡାକ ମଧ୍ୟରେ, ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ । ସେଉଁଠି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଫୁଲର ଗୁଛରେ ଭରିଥିବା ବ୍ରହ୍ମା ଅରଣ୍ୟକୁ ସମସ୍ତ ଦେବତା ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠି ନନ୍ଦନ ଭୂମି ପରି ଶୋଭା ପାଉଥିଲା । ସେଉଁଠି ଅରଣ୍ୟ ଉତ୍କଳ ଏବଂ ଜଙ୍ଗଳ ଫୁଲରେ ଭରିଥିଲା, ଭଲଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା; ଦେବତାମାନେ ସେଠି ପ୍ରବେଶ କରି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରକାର ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିବା ଜଙ୍ଗଳ ଦେଖିଲେ । "ଏଠି ଦେବତାମାନେ ଅଛନ୍ତି," ବୋଲି ସମସ୍ତେ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ଚାରିପାଖେ ଘୁରୁଥିଲେ; ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତା ସମେତ ସେଠି ସୀକାର କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ତଥାପି, ସେମାନେ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଅରଣ୍ୟର ସୀମା ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ । ଖୋଜିବା ସମୟରେ, ଦେବତାମାନେ ବାୟୁଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ । ବାୟୁ କହିଲେ: "ତୁମେ ତପସ୍ୟା ବିନା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବେ ନାହିଁ ।" ତଳେ ଏବଂ ପାହାଡ଼ର ଢାଳରେ, ଖୋଜି ଅକ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇ ସେମାନେ ବସିଲେ । ପୁଣିପୁଣି, ଦକ୍ଷିଣ, ଉତ୍ତର ଓ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ବାୟୁ ସେମାନଙ୍କୁ ମନେ ରଖି କହିଲେ: "ବିରିଞ୍ଚିଙ୍କୁ ସଦା ଦେଖିବା ପାଇଁ ତିନିଟି ଉପାୟ ଅଛି—ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଜ୍ଞାନ, ତପସ୍ୟା ଓ ଯୋଗ ।" "ଯୋଗୀମାନେ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ୱରୂପ ଓ ଅସ୍ୱରୂପ ଦୁହିଁରେ ଦେଖନ୍ତି; ତପସ୍ବୀମାନେ ସ୍ୱରୂପକୁ ଦେଖନ୍ତି, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ପରମ ଅସ୍ୱରୂପକୁ ଦେଖନ୍ତି । ଯେତେବେଳେ ଜ୍ଞାନ ଉଦିତ ହୁଏ, ଦୁର୍ବଳ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଥିଲେ ଦେଖିପାରିବେ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଯୋଗୀମାନେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଦେଖନ୍ତି । ସେଉଁଠି ଅବିକାରୀ, ପ୍ରଧାନ ଓ ପୁରୁଷଙ୍କ ନାଥ ଭାବେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଉଚିତ; ଯେଉଁମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ, ମନ ଓ ଭାଷାରେ ସଦା ନିଷ୍ଠା ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ପୂର୍ବଜ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି ।" "ତୁମେ ତପସ୍ୟା କର, ଶୁଭ ହେଉ; ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପୂଜା କର । ଯେଉଁମାନେ ଦ୍ୱିଜ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ, ସେମାନେ ଏହି ଉପାସନା କରନ୍ତି । ସେ ସବୁବେଳେ ଜାଣିଛନ୍ତି; ମୁଁ ଦର୍ଶନ ଦେବାକୁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଛି ।" ବାୟୁଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ତାହାର ଉପକାର ଅନୁଭବ କରି, ସମସ୍ତଙ୍କ ମନ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଆଶାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା । ସେମାନେ ବାଣୀର ନାଥଙ୍କୁ କହିଲେ: "ଆମକୁ ବ୍ରହ୍ମ ଦୀକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତୁ, ଆମେ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ପଣ୍ଡିତ ।" ଗୁରୁ ଦ୍ରୁତ ଚେଷ୍ଟାରେ ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ବେଦ ନିୟମାନୁସାରେ ବ୍ରହ୍ମ ଦୀକ୍ଷା ଦେଲେ । ସମସ୍ତେ ନମ୍ର ବେଶ ଧାରଣ କରି, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ଶିଷ୍ୟ ହେଲେ; ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ ସେମାନେ ପୌଷ୍କର ନାମକ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ । ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପୁରୋହିତ ଧିଷଣ ନିୟମାନୁସାରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ଯଜ୍ଞ କଲେ; ପଦ୍ମ ଦୀକ୍ଷା ପାଇଁ ନିୟମିତ ଭାବେ ପଦ୍ମ ତଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ପଦ୍ମ ବେଦୀ ତିଆରି କଲେ । ଋଷି, ଦେବମାନେ ଚାହିଁଥିବା ଦ୍ୱାରା, ସେମାନେ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରଦାନ କଲେ, ବେଦ ନିୟମାନୁସାରେ ଉପଦେଶ ଦେଲେ । ବ୍ରହସ୍ପତି, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମନସ୍କ, ଦୀକ୍ଷାର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଛାଡ଼ି, ଏକ ଅଗ୍ନି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କଲେ । ଅଙ୍ଗିରାସ୍ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ବେଦ ନିୟମିତ ତ୍ରିସୁପର୍ଣ୍ଣ, ତ୍ରିମଧୁ, ପବମାନି ମନ୍ତ୍ର ଦେଲେ । ସେ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଧୀ, ସମସ୍ତ ପାଠ ଓ ତାହା ସହିତ ନିୟମ ଶିଖାଇଲେ; 'ଆପୋ ହିଷ୍ଠ' ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ ସ୍ନାନକୁ ବ୍ରହ୍ମ ସ୍ନାନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଏହା ପାପ ନାଶ କରେ, ଦୁଷ୍ଟଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରେ, ପୋଷଣ, ଶ୍ରୀ, ଶକ୍ତି ବଢ଼ାଏ; ଏହା ସଫଳତା, ଖ୍ୟାତି ଦିଏ ଓ କଳି ଦୂଷିତି ଦୂର କରେ । ଏହିପରି, ସମସ୍ତ ଶ୍ରମ କରି ବ୍ରହ୍ମ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ, ଯେପରି ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ, ନିୟମିତ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହୀତ ଲୋକମାନେ କରନ୍ତି । ସମେତେ କମଣ୍ଡଳୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଢିଲା ବସ୍ତ୍ର, ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ମାଳା, ଦଣ୍ଡ, ଚମର ଲୁଗା, ଜଟା ଧାରଣ କରନ୍ତି । ସେମାନେ ସ୍ନାନର ଅଭ୍ୟାସରେ ଲଗ୍ନ, ଶୁଭ ଆସନରେ ବସି, ଧ୍ୟାନରେ ଦୃଢ଼, ବ୍ରହ୍ମରେ ମନ ନିବେଶ କରନ୍ତି, ନିୟମିତ ଆହାର ଚାହାନ୍ତି । ମାଉନ ରହି, ଅନ୍ୟ କିଛି ଦେଖିବା, କହିବା, ଛୁଇଁବା, ଧ୍ୟାନ କରିବା ରେ ଅନୁଚିତ କରନ୍ତି; ସେମାନେ ଦିନେ ତିନିଥର ସ୍ନାନ କରନ୍ତି । ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭକ୍ତି ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଧି ଅନୁସରି, ଯଥାକାଳେ ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ଦେବତା ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ । ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ମନ ପବିତ୍ର ଓ ଏକାଗ୍ର ହେଲା, ବ୍ରହ୍ମ ଧ୍ୟାନର ଅଗ୍ନିରେ ତାପି, ଭଗ୍ୟବାନ ପ୍ରଭୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖାଦେଲେ । ତାଙ୍କ ତେଜରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ମନ ଭ୍ରମିତ ହେଲା; ତାହାରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ, ସେମାନେ ନିଜକୁ ସ୍ଥିର କରି, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଇଚ୍ଛିତ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ । ଛଉ ଅଙ୍ଗର ବେଦକୁ ଉପାୟ ଭାବେ ଧରି, ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦ ଓ ଏକାଗ୍ରତାରେ, ହାତ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଧରି, ମୁଣ୍ଡ ଭୂମିକୁ ଛୁଇଁ, ସେମାନେ ପ୍ରଣାମ କଲେ । ସେମାନେ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଜଗତର ଧାରକ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ: "ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଦେହୀ, ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠ, ଅଜୟ, ଆପଣଙ୍କୁ ଶିଷ୍ଟ ଅନୁସାରେ ନମସ୍କାର; ଯଜ୍ଞ ଜ୍ଞାନ ଦାତା, ଲୋକମାନେ ପ୍ରତି ଦୟାଳୁ, ଏହି ସୃଷ୍ଟିର ମୂର୍ତ୍ତି ଭାବେ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର ।