ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟରେ, ଏକ ଦିବ୍ୟ ସଭାଗୃହ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା, ଯାହାର ଅନେକ ଦମ୍ବ ଶ୍ୱେତ, ନିର୍ମଳ ଆଇନା ପରି ଚମକୁଥିଲା। ଏଠି ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କର ମନୋହର ନୃତ୍ୟରେ ସଭାଗୃହ ଆନନ୍ଦମୟ ହେଉଥିଲା। ବହୁ ସଙ୍ଗୀତ ଦଳର ଶବ୍ଦ ଏଠି ଗୁଞ୍ଜି ଉଠୁଥିଲା, ଏବଂ ନାନା ଗୀତ, ତାଳ ଓ ମେଳ ଉପକରଣରେ ଏହି ସ୍ଥାନ ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲା। ଏହି ସଭାଗୃହର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମହାନ ସଭା ଥିଲା – କାନ୍ତିମତୀ, ଯାହା ଦେବମାନେ ନିମନ୍ତେ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିଲା। ଏଠି ଋଷିମାନେ ଏବଂ ମୁନିମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱିଜ ଚାନ୍ଦର ଶବ୍ଦରେ ସଭାଗୃହ ଗୁଞ୍ଜି ଉଠୁଥିଲା। ଏହି ସଭାରେ ଦେବମାନଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ ବ୍ରହ୍ମା ଧ୍ୟାନରେ ବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇ ବସିଥିଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କ ଧ୍ୟାନରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେବତାଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ, ଯିଏ ଏହି ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ମନରେ ଏକ ଚିନ୍ତା ଉପଜିଲା – "ମୁଁ କିପରି ଯଜ୍ଞ କରିବି?" "କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଏହି ଯଜ୍ଞ କରିବି, ଭୂମିର କେଉଁ ଅଂଶରେ? କାଶୀ, ପ୍ରୟାଗ, ତୁଙ୍ଗା, ନୈମିଷା, କିମ୍ବା ଶୃଙ୍ଖଳା?" "କାଞ୍ଚୀ, ଭଦ୍ରା, ଦେବିକା, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, ସରସ୍ୱତୀ, କିମ୍ବା ପ୍ରଭାସ ଓ ଅନ୍ୟ ତୀର୍ଥ ମଧ୍ୟରେ କେଉଁଠି?" "ଏଠି ସ everywhere ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ତୀର୍ଥ ଅଛି, ଏବଂ ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ରୁଦ୍ର ଭୂମିରେ ଅନ୍ୟ ତୀର୍ଥ ନିର୍ମାଣ କରିଛନ୍ତି।" "ମୁଁ ଯେପରି ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଦି ଦେବତା ଭାବେ ଅବସ୍ଥିତ, ସେପରି ମୁଁ ଏକ ଆଦି ତୀର୍ଥ ନିର୍ମାଣ କରିବି।" "ମୋ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ, ଯାହା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନାଭିରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା, ସେହି ତୀର୍ଥକୁ ବେଦ ପାଠକ ମନେ ପୁଷ୍କର ବୋଲି କୁହନ୍ତି।" ଏପରି ବ୍ରହ୍ମା, ପ୍ରଜାପତି, ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କ ମନରେ ଏହି ଭାବ ଉପଜିଲା – "ମୁଁ ପୃଥିବୀକୁ ଯିବି।" ପୂର୍ବ ମାର୍ଗରେ ପହଞ୍ଚି, ସେ ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯାହା ବିଭିନ୍ନ ଗଛ ଏବଂ ଲତାରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା, ଅନେକ ପ୍ରକାର ଫୁଲ ରେ ଶୋଭା ପାଉଥିଲା। ଏହି ଜଙ୍ଗଲ ଅନେକ ପକ୍ଷୀର ଶବ୍ଦରେ ଭରିଯାଇଥିଲା, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଜାତିର ପଶୁମାନେ ଏଠି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଫୁଲ ଫଟିଥିବା ଗଛର ଗନ୍ଧ ଦେବ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କୁ ମଧୁର ଅନୁଭୂତି ଦେଉଥିଲା। ଭୂମି ଏଠି ଅନେକ ପ୍ରକାର ଫୁଲ, ଷଡ୍ ଋତୁର ଫଳ, ପକ୍କା ଓ କଚ୍ଚା ଫଳ, ଏବଂ ସ୍ୱାଦ ଓ ଗନ୍ଧରେ ଭରିଯାଇଥିଲା। ସୁନା ରଙ୍ଗର ଫଳ ଦେଖିବାକୁ ଏବଂ ଘ୍ରାଣ କରିବାକୁ ମଧୁର ଥିଲା; ଏଠି ଝଡିଯାଇଥିବା ପତ୍ର, ଘାସ, ଶୁଖି ଲକଡ଼ି ଓ ଫଳ ବିଛି ଥିଲା। ପବନ ଏଠି ଝଡିଯାଇଥିବା ଦ୍ରବ୍ୟକୁ ଅପସାରଣ କରି, ଫୁଲ ଗୁଛର ଗନ୍ଧ ନେଇ ଘୂରି ଉଠୁଥିଲା। ଏଠି ଶୀତଳ ପବନ ଆକାଶ, ଭୂମି ଓ ଦିଗ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ଶିତଳ କରୁଥିଲା, ହରିତ, ନିର୍ମଳ, ଏବଂ କୀଟ ନିର୍ମୁକ୍ତ ଗଛର ମଧ୍ୟରେ। ଏଠି ଅନେକ ପ୍ରକାର ଗଛ ଥିଲା, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗଛର ନାମ ଅଛି, ଉଚ୍ଚ ଶାଖାରେ ଶୋଭିତ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟବାନ୍, ଦେଖିବାକୁ ମନୋହର, ଆକୃତିଶୀଳ, କିଛି ଚମକୁଥିଲା। ସାର୍ବଦିକି ଏହି ଜଙ୍ଗଲ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଗୃହର ପରି ଚମକୁଥିଲା, ଯେଉଁଠି ପୂଜାରୀମାନେ ଅଛନ୍ତି; ଗଛର ଶାଖା ଖଣିଜ ପରି ଉପକୁଳ ଦେଉଥିଲା, ଶୋଭା ବଢ଼ାଉଥିଲା। ନିର୍ମଳ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କ ଗୁଣରେ ସଜିଥିଲେ, ଗଛମାନେ ପବନରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା ଶୀର୍ଷ ଦେଖିବାକୁ ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟକୁ ଛୁଇଁଥିଲେ। ନାଗ ଗଛମାନେ ଫୁଲ ଭରା ଶାଖାରେ ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟର ଗନ୍ଧ ଶ୍ୱାସ କରୁଥିବା ପରି ଲାଗୁଥିଲେ; କିଛି ଗଛ ଫୁଲ ଓ ଭାନୀର ହଳଦି ତন্তୁରେ ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲେ। କର୍ଣ୍ଣିକାର ଗଛ ଅଧିକ ଫୁଲରେ ଚମକୁଥିଲା, ତାଙ୍କର ଦୂର୍ବଳ କଳି ଚଳିତ କଳା ଅଂକୁର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ନଦୀ ଦ୍ୱାର ପାଖରେ ଗଛମାନେ ଦମ୍ପତି ପରି ଦୁଇ ଦୁଇ ଦଳ ଓ ଦଳରେ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲେ। ତୀର୍ଥ ଦେବତାମାନେ ଅବତାର ନେଇଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ; ଏଠି ଲତାମାନେ ଫୁଲ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲେ। ଦିଗ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ଗଛମାନେ ଯୁବ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଉଚ୍ଚ ଥିଲେ; କିଛି ସ୍ଥାନରେ ସର୍ଜ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଗଛ ଫୁଲ ଫଟି ଜଙ୍ଗଲକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରୁଥିଲେ। ଧୋଇଯାଇଥିବା ପଟ ଶାଡ଼ି ପରି ଲତାର ଫୁଲରେ ଗଛମାନେ ମନୁଷ୍ୟ ପରି ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲେ। ଏହି ଲତା ଗଛକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ନିଜ ପ୍ରିୟା ସହିତ ମନୁଷ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିଲେ; ସାଲ ଓ ଅଶୋକ ଗଛ ପତ୍ରରେ ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଥିଲେ, ତେବେ ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟରେ ନୁହେଁ। ଜ୍ୟାକ୍ଫ୍ରୁଟ୍, ସାଲ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଗଛ ଫୁଲ ଓ ଫଳର ଭାରରେ ଶାଖା ମୁଡ଼ିଯାଉଥିଲେ, ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟକୁ ପୁରୁଣା ମିତ୍ର ପରି ଛୁଇଁଥିଲେ। ଫୁଲ ଓ ଫଳରେ ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟକୁ ସମ୍ମାନ କରୁଥିବା ପରି ଲାଗୁଥିଲେ; ପବନର ଶକ୍ତିରେ ଶାଖା ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟରେ ଗୁଞ୍ଚି ଥିଲେ। ଏହି ଗଛମାନେ ଆଗକୁ ଆସୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଅଭିବାଦନ କରୁଥିବା ପରି ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲେ, ଫୁଲର ଅଧିକତାରେ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଅନନ୍ୟ ଥିଲା। ଶିତ ଋତୁରେ ଗଛମାନେ ପ୍ରମୁଖ ଶୀର୍ଷରେ ଫୁଲର ଭାର ନେଇ ପବନରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଦ୍ଧା କରୁଥିଲେ। ଗଛମାନେ ମୁଣ୍ଡରେ ମାଳା ପିନ୍ଧି ପବନରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ, ପ୍ରମୋଦରେ ମନୁଷ୍ୟ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଲତା ସହିତ ଏହି ଗଛମାନେ ନିଜ ପ୍ରିୟା ସହିତ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ; କିଛି ସ୍ଥାନରେ ଗଛମାନେ ନିଜ ଫୁଲ ଲତାରେ ଆବୃତ ହେଉଥିଲେ। ଫୁଲ ଗୁଛରେ ଏହି ଗଛମାନେ ଶୁକ୍ରତାରା ପରି ଚମକୁଥିଲେ; ଗଛର ଶୀର୍ଷରେ ଚମକୁଥିବା ଚମ୍ପା ଲତା ଦେଖିବାକୁ ଅତି ମନୋହର ଥିଲା। ଏହି ଗଛମାନେ ଭଲ ଭାବେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ହୋଇ, ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ ପରି ଚମକୁଥିଲେ; ଶ୍ୟାମଳ ଗଛ ସୁନା ରଙ୍ଗରେ ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଧରିଥିଲେ। ସଜ୍ଜନଙ୍କ ସହିତ ମିତ୍ରତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିବା ପରି ଫୁଲର ସୁନା ପୋଲେନ ସମସ୍ତ ଦିଗ୍ରେ ବିସ୍ତାରିତ ହେଉଥିଲା। କଦମ୍ବ ଫୁଲର ବିଜୟ ଘୋଷଣା କରୁଥିବା ପରି ମଧୁରେ ମତ୍ତ ମଧୁମକ୍ଷୀମାନେ ଏଠି-ଉଠି ଉଡ଼ିଉଠୁଥିଲେ। ଉଦ୍ୟାନରେ ଖୋଜିବାକୁ ପୁରୁଷ କୋଇଲମାନେ ତାଙ୍କ ସାଥୀ ସହିତ ଥିଲେ; କିଛି ସ୍ଥାନରେ ଦୁଇ ଦୁଇ ଦଳ ଶୁକ୍ରମାନେ ଶିରିଷ ଫୁଲ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ନିଜ ସାଥୀ ସହିତ ମିଳି, ରଙ୍ଗିନ ପୁଛ ଥିବା ମୟୂରମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ, ପୂଜାରୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପରି ଷ୍ଟୁତି କରୁଥିଲେ।