ହେ ପାର୍ଥ, ସେ ଦିନରେ ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ ପାଳନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଶୟନ ଓ କାମଭୋଗରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିନ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର ପାଠ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ବ୍ୟତୀତ କରିବା ଉଚିତ। ରାତିରେ, ଭକ୍ତି ସହିତ ଜାଗି ରହିବା ଦରକାର, ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଇ, ଶିର ନମାଇ ଖ୍ଷମା ଚାହିଁବା ଉଚିତ। ଏହି ଉପବାସ କେବଳ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଏକାଦଶୀରେ ନୁହେଁ, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଏକାଦଶୀରେ ମଧ୍ୟ ସମାନ ଭାବରେ କରିବା ଉଚିତ; ଦ୍ୱିଜମାନେ ଏହି ଦୁଇ ଏକାଦଶୀରେ କୌଣସି ତଫାତ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି କଣ ଫଳ ପାଇଥାଏ, ତାହା ଶୁଣ। ଶଂଖ ଉଦୟ ସମୟରେ ସ୍ନାନ କରି, ଗଦାଧର ଭଗବାନଙ୍କ ଦର୍ଶନ କଲେ, ଏକାଦଶୀର ଉପବାସର ଷୋଳ ଅଂଶ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ତାହା ବିଷୁବ ସମୟରେ ଚାରିଲକ୍ଷ ଦାନ କଲେ ମଧ୍ୟ ମିଳେ ନାହିଁ। ପ୍ରଭାସ କ୍ଷେତ୍ର, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣରେ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଏକାଦଶୀ ଉପବାସର ଷୋଳ ଅଂଶ ପୁଣ୍ୟ ସେଠି ମଧ୍ୟ ମିଳେ ନାହିଁ। ଏକାଦଶୀ ଉପବାସ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ନିଶ୍ଚିତ ଏହି ଫଳ ପାଏ; କ୍ଷେତ୍ରରେ ପାଣି ପିଇଲେ ଯେପରି ଆଉ ଜନ୍ମ ନାହିଁ, ଏହି ଉପବାସ ମଧ୍ୟ ଗର୍ଭର ଯାତ୍ରା କଟିଦେଇଥାଏ। ଏହା ବୃହସ୍ପତିଯାଜ୍ଞ ଯଜ୍ଞରେ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଏକାଦଶୀ ଉପବାସରେ ତାହାର ଶତଗୁଣି ଅଧିକ ଫଳ ମିଳେ, ଯେଉଁଠି ତାପସ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଭୋଜନ କରନ୍ତି। ଏକାଦଶୀ ଉପବାସରେ ଏହି ଫଳ ନିଶ୍ଚିତ; ଏହା ବେଦବିଦ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ହଜାର ଗାଁ ଦାନ କଲେ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଏକାଦଶୀ ଉପବାସରେ ତାହାର ଶତଗୁଣି ଅଧିକ ଫଳ ମିଳେ। ଯେଉଁ ଦେହରେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ମହେଶ୍ୱର ବାସ କରନ୍ତି, ଏକାଦଶୀ ଉପବାସୀ ତାଙ୍କ ସମାନ। ଏହି ଉପବାସର ପୁଣ୍ୟ ମାପିହେବା ଅସମ୍ଭବ; ଏହି ପୁଣ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଯଦି କେବଳ ରାତିରେ ଭୋଜନ କରାଯାଏ, ତେବେ ଅର୍ଦ୍ଧ ଫଳ ମିଳେ; ଯେଉଁମାନେ ଦିନକୁ ଏକଥର ଭୋଜନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହାର ଅଧ ଫଳ ପାଆନ୍ତି। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଏହି ଦିନ ଉପବାସ କରୁ ନାହାନ୍ତି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୀର୍ଥ, ଦାନ, ଓ ବ୍ରତର ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଥାଏ। ଏହିଠାରୁ, ହେ ପାଣ୍ଡବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ଏହି ବ୍ରତ ପାଳନ କର; ମୁଁ ତାହାର ପୁଣ୍ୟର ମାପ କହିପାରିବି ନାହିଁ। ଏହି ବ୍ରତ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହା ଗୁପ୍ତ ରଖିବା ଉଚିତ; ହଜାର ଯଜ୍ଞ କଲେ ମଧ୍ୟ ଏକାଦଶୀ ସମାନ କିଛି ନାହିଁ। ଯୁଧିଷ୍ଠିର ପଚାରିଲେ: ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହି ପବିତ୍ର ଏକାଦଶୀ ଦିନ କିପରି ଆସିଲା? ଏହା କିପରି ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଦେବତାମାନେଙ୍କ ପ୍ରିୟ ହେଲା? ଭଗବାନ କହିଲେ: ପୁରାତନ କାଳରେ, କୃତୟୁଗରେ, ମୁର ନାମକ ଏକ ଦାନବ ଥିଲେ, ଯିଏ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଓ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରୁଥିଲେ। ସେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରିଥିଲେ, ସେ ମହାଦାନବ ମୃତ୍ୟୁର ଅବତାର ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଚୁଟିହୋଇ, ଦେବତାମାନେ ଭୟ ଓ ସନ୍ଦେହରେ ପୃଥିବୀରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ ଓ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ସମସ୍ତ କଥା ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ କହିଲେ; ସ୍ୱର୍ଗ ହରାଇ ଦେବତାମାନେ ପୃଥିବୀରେ ଚାଲିଯାଇଥିଲେ। ଦେବତାମାନେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ରହିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଉଜ୍ୱଳ ହେଉନାହାନ୍ତି। ତେଣୁ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ: ହେ ପ୍ରଭୁ, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କ ଦିଗ୍ନିତି ଫେରି ପାଇବା ପାଇଁ କ'ଣ ଉପାୟ ଅଛି? ମହାଦେବ କହିଲେ: ଯେଉଁଠି ଦେବତାମାନେଙ୍କ ରାଜା ଓ ଦାନବମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷ ଚାଲିଛି, ସେଠି ଗରୁଡ଼ଧ୍ୱଜ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଶରଣ, ଜଗନ୍ନାଥ, ଉଦ୍ଧାରକ, ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିବେ। ସେଠି ଯାଅ, ସେ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରିବେ। ମହାଦେବଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ଏହି ନିମିତ୍ତରେ ଯାଇଲେ। ସେଠାରେ, ପାଣିର ମଧ୍ୟରେ, ଗଦାଧର ଭଗବାନଙ୍କୁ ଶୟାନାବସ୍ଥାରେ ଦେଖିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ଚିତ୍ତ ଭକ୍ତିରେ ହାତ ଜୋଡି ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। "ଓଁ, ଦେବମାନେଙ୍କ ଦେବତା, ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ଦାୟତ୍ୟମାନେଙ୍କ ଶତ୍ରୁ, କମଳନୟନ, ମଧୁସୂଦନ, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ସମସ୍ତ ଦେବତା ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଆସିଛନ୍ତି, ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, ଆମେ ତୁମର ଶରଣ ନେଇଛୁ – ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଦେବମାନେଙ୍କ ଦେବତା, ଜନାର୍ଦନ, ରକ୍ଷା କର, ରକ୍ଷା କର, କମଳନୟନ, ଦାନବମାନେଙ୍କ ସଂହାର କର। ସମସ୍ତେ ତୁମ ନିକଟକୁ ଆସିଛନ୍ତି; ତୁମେ ଏକମାତ୍ର ଶରଣ। ଦେବମାନେ ତୁମ ଶରଣ ନେଇଛନ୍ତି, ତୁମେ ସେମାନଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟକାରୀ ହେଉ।" "ତୁମେ ସ୍ୱାମୀ, ବୁଦ୍ଧି, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, କାରଣ; ସମସ୍ତ ଜଗତର ମାତା ଓ ପିତା। ହେ ଭଗବାନ, ଶରଣାଗତ ପାଳକ, ଦେବତାମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ତୁମର ଶରଣ ନେଇଛନ୍ତି। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଦାନବ ମୁର ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦେବତା ପରାଜିତ ଓ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଖାଦିଯାଇଛନ୍ତି।" ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ଏହି ଦାନବ କିପରି, ତାଙ୍କ ଆକୃତି, ଶକ୍ତି, ନିବାସ କେଉଁଠି, ଏବଂ କ'ଣ ବର ଅଛି, ସେ କ'ଣ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ?" ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ: "ପୂର୍ବେ ବ୍ରହ୍ମା ବଂଶର ତାଲଜଂଘ ନାମକ ଦାନବ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ମୁର ଏକ ଭୟଙ୍କର ଦାନବ, ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରୁଥିଲେ। ସେ ଚନ୍ଦ୍ରବତୀ ନାମକ ନଗରରେ ବସିଥାଏ; ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଖାଦି ଦେଇଛି। ସେ ଅନ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ର, ବାୟୁ, ଅଗ୍ନି, ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ବାୟୁ, ବରୁଣଙ୍କୁ ବି ନିଯୁକ୍ତ କରିଦେଇଛି। ଏହି ସବୁ କାମ ସେ ଏକା ନିଜେ କରିଛି; ସ୍ୱର୍ଗ ଜଗତ ସେ ଶୂନ୍ୟ କରିଦେଇଛି।