ଯେତେବେଳେ ଏପରି ଉପଦେଶ ଦେଲେ, ରୁଦ୍ର ଭଗବାନ୍ ଭକ୍ତିଭାବରେ କହିଲେ, “ହେ ଦେବତାମନ୍ୟଙ୍କର ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଦ୍ଧ ହେବି; ଏହି ପାପରୁ ମୋ ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କ କୃପା ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ଦୃଶ୍ୟମାନ ନୁହେଁ।” ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ଦୁଷ୍କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ମୋ ଦେହ କଳା ହୋଇଯାଇଛି, ମୃତ୍ୟୁର ଗନ୍ଧ ମୋ ଅଙ୍ଗରେ ଲାଗିଛି, ଏବଂ ମୋ ଗହନା ସବୁ ଲୋହାର। “ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଏହି ଦେହରେ ମୁଁ କିପରି ଏପରି ହେଲି? ମୋ ପୁରୁଣା ଦେହ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ମୁଁ କ’ଣ କରିବି? ଆପଣଙ୍କ କୃପାରେ ଏହା ସମ୍ଭବ—ହେ ଅଚ୍ୟୁତ, ଏହି କଥା କିପରି ହେବ, ମୋତେ କହନ୍ତୁ।” ତେବେ ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ, “ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ ସବୁଠାରୁ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖର କାରଣ। ଏହି ପାପକୁ ମନରେ ମଧ୍ୟ ଆସିବାକୁ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ତୁମେ ଯେପରି କଥା କହିଲ, ଏହି ନିଶ୍ଚୟ ଏବେ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଲା। ଏବେ, ହେ ମହାବାହୁ, ବ୍ରହ୍ମା ଯେପରି ଉପଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି, ସେହିପରି କର; ଦିନକୁ ତିନିଥର ତୁମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେହରେ ଭସ୍ମ ଲଗାଅ। ତୁମ ଜଟାରେ, କାନରେ, ଏବଂ ହାତରେ ଅସ୍ଥି ଧର; ଏପରି କଲେ, ହେ ରୁଦ୍ର, ତୁମେ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରିବେ ନାହିଁ।” ଏପରି ଉପଦେଶ ଦେଇ, ଭଗବାନ୍ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସହ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ, ଏବଂ ରୁଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନି ପାରିଲେ ନାହିଁ। ପରେ, ଦେବତାମନ୍ୟଙ୍କର ପ୍ରଭୁ ହାତରେ ଖପର ଧରି, ହିମବତ୍, ମୈନାକ ଏବଂ ମେରୁ ପରିବାରେ ପୃଥିବୀରେ ଘୁରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେ କୈଳାସ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିନ୍ଧ୍ୟ, ନୀଳ ପର୍ବତ, କାଞ୍ଚୀ, କାଶୀ, ତାମ୍ରଳିପ୍ତ, ମଗଧ ଏବଂ ଅବିଳା ଯାଇଲେ। ଏହାପରେ ବତ୍ସଗୁଳ୍ମ, ଗୋକର୍ଣ୍ଣ, ଉତ୍ତର କୁରୁ, ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ, କେତୁମାଳ ଏବଂ ହିରଣ୍ୟକ ଭୂମି ଯାଇଲେ। କାମରୂପ, ପ୍ରଭାସ, ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତ ଆଦି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇଲେ, କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ଦୋଷ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, କୌଣସି ଶରଣ ମିଳିଲା ନାହିଁ। ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇ, ସେ ସବୁବେଳେ ହାତରେ ଥିବା ଖପରକୁ ଦେଖୁଥିଲେ, ଏବଂ ବାରମ୍ବାର ହାତ ହଲାଇ ଏହାକୁ ପକାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଜେତେବେଳେ ଏହି ଖପର ପଡ଼ୁନଥିଲା, ତେବେ ତାଙ୍କର ମନରେ ଏକ ନିଶ୍ଚୟ ହେଲା—“ମୁଁ ଏହି ବ୍ରତ ଗ୍ରହଣ କରିବି।” “ମୋ ଦ୍ୱାରା ଯାହା ହେବ, ସେହିପରି ସମସ୍ତେ ଏଠାରୁ ଯାଇପାରିବେ”—ଏହିପରି ଚିନ୍ତା କରି, ଦେବତା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧ୍ୟାନ କରି ଭୂମିରେ ଘୁରୁଥିଲେ। ପୁଷ୍କରକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଗଛ ଓ ଲତା ରହିଥିଲା, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପଶୁମାନଙ୍କର ଧ୍ୱନି ରହିଥିଲା। ବାୟୁ ଗଛର ଫୁଲର ସୁଗନ୍ଧରେ ଭରିଥିଲା, ଭୂମି ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା। ତାହାଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ରସ ଓ ପାକା ଓ କଚ୍ଚା ଫଳ ଥିଲା; ସେ ଫୁଲର ସୁଗନ୍ଧରେ ଭରିଥିବା ଉଦ୍ୟାନକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏଠାରେ ସେ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରିବେ, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ବର ଦେବେ; ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କୃପାରେ ପୁଷ୍କରର ଇଚ୍ଛିତ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ ହେବ। ଏହି ଜ୍ଞାନ ପାପ ନାଶ କରେ, ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଶାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ଓ ପୋଷଣ, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ପାଏ; ଏପରି ଅପାର ତେଜସ୍ଵୀ ରୁଦ୍ର ଧ୍ୟାନ କରୁଥିଲେ। ତେବେ କମଳ-ସମ୍ଭବ ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କର ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଆସି, ନମ୍ର ହୋଇଥିବା ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଉଠାଇ, କହିଲେ, “ତୁମେ ଦିବ୍ୟ ବ୍ରତ ଓ ଅର୍ପଣ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ପୂଜିଛ; ଦୃଢ଼ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ମୋ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଅତି ଆକାଂକ୍ଷା ରଖିଛ। ବ୍ରତରେ ଅଟୁଟ ଥିବା ଲୋକେ—ମାନବ ହେଉ, ଦେବତା ହେଉ—ମୋତେ ଦେଖନ୍ତି; ଏହି ଇଚ୍ଛାରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଇଚ୍ଛିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବର ଦେଉଛି। ତୁମେ ଯେହেতୁ ଏହି ବ୍ରତ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଁ, ମନ, ବାଣୀ, ଦେହ ଓ ଅନ୍ତଃକରଣ ସହିତ ପୂର୍ଣ୍ଣତାରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଛ, କହ, ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, କ’ଣ ଇଚ୍ଛା କର; ମୁଁ ଦେଉଛି।” ରୁଦ୍ର କହିଲେ, “ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହି ବର ଆଜି ପ୍ରୟାପ୍ତ; ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିବା, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ; ଦୀର୍ଘ ସଂଯମ ଓ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଏହି ଦର୍ଶନ ମିଳିଛି। ଜୀବନ ଶକ୍ତି ଶୋଷଣ କରୁଥିବା ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲି; ହେ ଦେବେଶ, ଏହି ଖପର ମୋ ହାତରୁ ଝରିପଡ଼ିନାହିଁ। ଏହି କ୍ରିୟା ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଲଜ୍ଜାର କାରଣ ଓ ନିମ୍ନ ମନାଯାଏ; ତଥାପି, ଆପଣଙ୍କ କୃପାରେ ଏହି ଖପରଧାରୀ ବ୍ରତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି। ଏହି ମହାବ୍ରତ ଶରଣାଗତ ପାଇଁ ସଫଳ ଘୋଷିତ ହେଉ; କହନ୍ତୁ, କେଉଁ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ମୁଁ ଏହା ଛାଡ଼ିବି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଶୁଦ୍ଧ ହେବି?” ତେବେ ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, “ଏକ ପୁରାତନ ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯାହାର ନାମ ଅବିମୁକ୍ତ। ସେଠାରେ ତୁମ ପାଇଁ କପାଳମୋଚନ ନାମକ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ରହିଛି; ମୁଁ, ତୁମେ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ ସେଠାରେ ବସିବା। ସେଠାରେ ତୁମେ ଦେଖିଲେ, ମହାପାପୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି ଏବଂ ମୋ ଧାମରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଯାନ୍ତି। ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଦୁଇ ନଦୀ, ବରଣା ଓ ଆସୀ, ସେଠାରେ ବହେ; ଏହି ଦୁଇ ନଦୀ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଯେଉଁଠାରେ କୌଣସି ମୃତ୍ୟୁପାତ୍ର ଲୋକ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହା ତୁମ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ଷେତ୍ର; ଦେହ ଛାଡ଼ିବା ସମୟରୁ ଲୋକେ ସେଇ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ସେବନ କରନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ସେଠାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ହଂସ ରଥରେ ଆକାଶକୁ ଯାନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ; ପାଞ୍ଚ କ୍ରୋଶ ଆୟତନର ଏହି କ୍ଷେତ୍ରକୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଇଛି। ଯେତେବେଳେ ଗଙ୍ଗା ସେଠାରେ ମଧ୍ୟରେ ବହି ଯିବ, ତେବେ, ହେ ରୁଦ୍ର, ସେଇ ସହର ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର ହେବ। ଉତ୍ତରାଭିମୁଖ ଶୁଦ୍ଧ ଗଙ୍ଗା, ପୂର୍ବାଭିମୁଖ ସରସ୍ୱତୀ, ଜାହ୍ନବୀ ନଦୀ ଦୁଇ ଯୋଜନା ଉତ୍ତରକୁ ବହେ। ସେଠାରେ ମୁଁ, ଦେବମାନେ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ସହ ଆସି ବସିବି; ସେଠାରେ ତୁମେ ଖପରକୁ ଛାଡ଼। ଏଠିକୁ ଯେଉଁମାନେ ଯାଞ୍ଚନ୍ତି ଏବଂ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ପିଣ୍ଡ ଓ କ୍ରିୟା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ସ୍ଵର୍ଗ ଲୋକ ଅବିନାଶୀ। ଯେଉଁମାନେ ବାରାଣସୀର ମହାତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସପ୍ତ ଜନ୍ମର ପାପରୁ ମୁକ୍ତ; କେବଳ ଦର୍ଶନ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତି ଲାଭ ହୁଏ।