ଯେତେବେଳେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ବିଛିନ୍ନ ହେଲା, ଦେବତାମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ଏବଂ ବୃଷଧ୍ୱଜ, ଜଟାଧାରୀ ଦେବଦେବ ଶିବଙ୍କୁ ବହୁ ସ୍ତୁତିରେ ପ୍ରଶଂସା କରିଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, “ସଦା କପାଳଧାରୀ, ମହାକାଳ, ଶାସନ ଓ ଜ୍ଞାନର ଅଧିକାରୀ, ସମସ୍ତ ଭାଗର ଦାତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଆନନ୍ଦରେ ରତ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ସାର, କଳି ଯୁଗରେ ତୁମେ ବିନାଶକାରୀ, ତୁମେ ମହାକାଳ ଭାବରେ ପରିଚିତ। ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ଦୁଃଖ ନାଶ କରିଥିବାରୁ ତୁମେ ଦୁଃଖାନ୍ତ, ଭକ୍ତମାନେ ତୁମକୁ ଶଙ୍କର ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ବିଛିନ୍ନ କରି କପାଳ ଧାରଣ କରିଥିବାରୁ ଆଜି ତୁମକୁ କପାଳୀ ଭାବରେ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଉଛି; ଆମ ଉପରେ କୃପା କର।" ଦେବତାମାନେ ଏଭଳି ପ୍ରଶଂସା କରିବା ପରେ, ଶଙ୍କର ଆନନ୍ଦିତ ମନରେ ଦେବତାମାନେ କୁ ତାଙ୍କ ନିଜସ୍ଥାନକୁ ପଠାଇଦେଲେ ଏବଂ ସେ ନିଜ ଆସନରେ ଆନନ୍ଦରେ ବସି ରହିଲେ। ଶିବ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ସ୍ୱରୂପ ଓ ବୀର ପୁତ୍ରର ଜନ୍ମ ଅବଗତି କରି, ମୁଣ୍ଡ ବିଛିନ୍ନ ବ୍ୟକ୍ତିର ଉପଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ଜଗତର କ୍ରୋଧ ଶାନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ, ମୁଣ୍ଡଟି ନିଜ ହାତରେ ଧରି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଲେ ଏବଂ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ବ୍ରହ୍ମା, ରଦ୍ରମୟ ଚ୍ୟୁତିର ସ୍ଥାନ, ପ୍ରଭାର ଧାମ, ପ୍ରଜାପତି ଭାବରେ ଉପଲକ୍ଷ କରି, ନିରୁକ୍ତ, ସୂକ୍ତ, ଋଗ୍, ଯଜୁର୍, ସାମ ଗୁପ୍ତ ଶବ୍ଦରେ ଶିବ ଉପାସନା କଲେ: “ଅପାର, ଅନ୍ତଃସ୍ଥ ଆତ୍ମା, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ତୁମେ ଆଶ୍ଚର୍ୟର ଉତ୍ସ, ଶକ୍ତିର ଅସମାପ୍ତ ଭଣ୍ଡାର; ତୁମ ଜୟରୁ ଜଗତ ଉତ୍ପନ୍ନ, ତୁମେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ବଡ଼ ପ୍ରଭାମୟ।" "ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱମୁଖ, ଅସ୍ତିତ୍ୱର ସାର, ପୃଥିବୀର ଆଧାର; ଜଳ ଉପରେ ଶୟାନ, ଜଳରୁ ଜନ୍ମ, ଜଳରେ ବସିଥିବା, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ମନ୍ଦାର ପତ୍ର ଆଖି, ଫୁଲିଥିବା ପତ୍ର, ଏହି ପ୍ରଭୁ, ଆଜି ତୁମ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ତିଆରି ହୋଇଥିଲି।" "ଯଜ୍ଞର ଭାଗ ନିରନ୍ତର ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା, ଯଜ୍ଞାଙ୍ଗର ନାୟକ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଗର୍ଭ, ପଦ୍ମ ଜନ୍ମ, ଦିବ୍ୟ ଗର୍ଭ ପ୍ରଜାପତି, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ତୁମେ ଯଜ୍ଞ, ବଷଟ୍, ସ୍ୱଧା, ପଦ୍ମଜ; ଦେବତାମାନଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ମୁଁ ମୁଣ୍ଡ ବିଛିନ୍ନ କରିଛି।" "ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାର ପାପରେ ଆବୃତ; ଜଗତର ନାୟକ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର।" ଏଭଳି ବିନୟ କରିବା ପରେ ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, “ମୋ ମିତ୍ର ଦେବ ନାରାୟଣ ତୁମକୁ ଶୁଧ୍ଧ କରିବେ; ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କର, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିବି, ସେ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ।" "ତୁମେ ସେଇ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଦା ଚିନ୍ତିତ; ତାଙ୍କର ଭକ୍ତି ତୁମ ମନରେ ଉଦ୍ଭାବିତ, ଏବଂ ମୋତେ ପ୍ରଶଂସା କରିବା ଇଚ୍ଛା ଜନ୍ମ ନେଇଛି।" "ମୁଣ୍ଡ ବିଛିନ୍ନ କରିବାରୁ ତୁମେ କପାଳୀ, ସୋମ ଯଜ୍ଞର ଅନ୍ତ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା; ତୁମେ ଏକ ଶତ କୋଟି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବେ।" "ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ପାପର ନିମିତ୍ତେ ଉପବାସ କରିବାକୁ ପଡିବ; ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ। ଦୁଷ୍ଟ, କ୍ରୂର, ବ୍ରାହ୍ମଣ-ହତ୍ୟାକାରୀଙ୍କ ସହ କଥା ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।" "ଯେଉଁମାନେ ବୈତାନିକ ଯଜ୍ଞ କରି ଅଧର୍ମ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ସହ କଥା ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ସେମାନେ ଦେଖିଲେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଦୃଷ୍ଟି କରିବା ଉଚିତ।" "ଶରୀର ସ୍ପର୍ଶ କରିଲେ, ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ; ଏଭଳି ପୂର୍ବରୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଶୁଧ୍ଧି ପାଇଥିଲେ।" "ଏହିପରି, ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାରୀ ଭାବରେ ଉପବାସ ନିୟମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କର; ଉପବାସ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ତୁମେ ନିଜର ଅନେକ ଆଶୀର୍ବାଦ ପୁନର୍ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ।" ଏଭଳି କହି ବ୍ରହ୍ମା ବିଦାୟ ନେଲେ; ଶିବ ଏହା ଅବଗତି କରିନଥିଲେ, ତେଣୁ ଧ୍ୟାନରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ସାଥୀ କରି, ଦେବଦେବ, ଦାତା, ନିତ୍ୟ, ତିନି ଆଖି ଅଧିକାରୀ ଶିବ ଅଷ୍ଟଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ କରି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ନମନ କଲେ। ପ୍ରଣାମ କରି, ଶଙ୍କ, ଚକ୍ର, ଗଦାଧାରୀକୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ରୁଦ୍ର କହିଲେ, “ମୁଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ଅମୃତ, ପୁରାତନ, ସମସ୍ତ ଉପରେ ଥିବା, ଅସୀମ ଶକ୍ତିର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛି। ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ପୁରାତନ, ସମସ୍ତ ଉପରେ ଥିବା, ଆଦି, ତୀବ୍ର ଗତି, ଗଭୀର ବୁଦ୍ଧିର ପ୍ରଧାନ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ସଦା ସ୍ମରଣ କରୁଛି।" "ହରି, ଲୋକେଶ୍ଵର, ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ସର୍ବାଧାର, ଆଦି ଓ ଅନ୍ତ, ବ୍ୟପ୍ତ ଆତ୍ମା, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ନିର୍ବିକଳ୍ପ, ତୁମକୁ ପ୍ରଣାମ।" "ନାରାୟଣ, ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ୱଭାବ, ସୂକ୍ଷ୍ମ, ସମସ୍ତ ଉପରେ ଥିବା, ଏହି ବିଶ୍ୱକୁ ସୃଜନ କରିଥିବା, ନିତ୍ୟ, ପୁରୁଷମୁଖ୍ୟ, ଶାନ୍ତ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଶ୍ରୟ, ତୁମେ ମୋ ଆଶ୍ରୟ ହେଉ।" "ନାରାୟଣ, ନିର୍ମଳ, ପୁରାତନ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ବିଷ୍ଣୁ, ଅସୀମ ଏବଂ ଅନନ୍ତ, ଧର୍ମଧାରୀଙ୍କ ଆଦିପତି, ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ଶାନ୍ତିର ପ୍ରଧାନ, ପୃଥିବୀର ନାୟକ, ତୁମକୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛି।" "ଅନେକ ମୁଣ୍ଡ, ଅନେକ ଚରଣ, ଅନେକ ଭୁଜା, ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଖି, ନିର୍ବିକଳ୍ପ, ନିର୍ବିନାଶୀ, ଦୁଧ ମହାସାଗର ଉପରେ ଶୟାନ, ମହାଶ୍ରୀମାନ୍, ମଙ୍ଗଳମୟ ନାରାୟଣକୁ ସଦା ପ୍ରଶଂସା କରୁଛି।" "ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ଦେବଦେବ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଗୋଚର, ତିନି ପ୍ରକାର ସୃଷ୍ଟିରେ ବସିଥିବା, ତିନି ଅଗ୍ନି ଆଖି, ତିନି ତତ୍ତ୍ୱ, ତିନି ପ୍ରଳୟ, ତିନି ଆଖି, ନାରାୟଣକୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛି।" "ଅପାର, କୃତ ଯୁଗରେ ଧଳା, ଦ୍ୱାପରରେ ଲାଲ, କଳିରେ କଳା, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କର ମୁଖରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ; ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ।" "ତାଙ୍କର ଭୁଜାରୁ କ୍ଷତ୍ରିୟ, ଉରୁରୁ ବୈଶ୍ୟ, ପାଦ ଅଙ୍ଗୁଳିରୁ ଶୂଦ୍ର; ସମସ୍ତ ରୂପର ଆଦି, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ଅପାର, ଭବାଗ୍ରହୀ, ତୁମକୁ ପ୍ରଣାମ।" "ପଦ୍ମାକ୍ଷ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ରୂପ, ବଡ଼ ରୂପ, ଜ୍ଞାନର ରୂପ, ନିରାକାର, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର କବଚ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।" "ସହସ୍ର ମୁଣ୍ଡ, ସହସ୍ର ଆଖି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୁଜା, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ସର୍ବଦା ବସିଥିବା, ପ୍ରଭୁକୁ ନମସ୍କାର।" "ଆଶ୍ରୟ, ଶରଣ, ବିଜୟୀ, ଚିରଞ୍ଜୀବୀ, ମେଘ ଭଳି କଳା, ଶାର୍ଙ୍ଗଧାରୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।" "ଶୁଦ୍ଧ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ନିତ୍ୟ, ଆକାଶ ସ୍ୱଭାବ, ଚିରଞ୍ଜୀବୀ, ସତ୍ ଅସତ୍ ଉପରେ ଅତିକ୍ରମ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ହରିକୁ ନମସ୍କାର।" "ଏଠାରେ ତୁମ ବ୍ୟତୀତ ମୁଁ କିଛି ଦେଖୁନାହିଁ, ଏହି ସମସ୍ତ ଚଳ ଅଚଳ ତୁମେ ବ୍ୟାପ୍ତ।