ଦାନବ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଗୁରୁ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ଏକ ଅସ୍ତାନ୍ତିତ ଦୃଶ୍ୟରେ ଦେଖି, ଶୁକ୍ର ରାଗରେ କହିଲେ, “ତୁମେ କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏଠାରେ ଆସିଛ? ତୁମେ ମୋ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଭ୍ରମିତ କରୁଛ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଗୁରୁ ହେବାରେ ଏହା ତୁମ ପାଇଁ ଉଚିତ। ତାଙ୍କମାନେ ତୁମକୁ ଚିହ୍ନି ପାରିନାହାନ୍ତି, ତୁମ ମାୟାରେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏ ଭାରତୀୟ, ଅନ୍ୟ ଜଣେର ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ତୁମେ ଅସନ୍ତୋଷ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ତୁମେ ତୁମ ଦେବ ଲୋକକୁ ଯାଅ; ସେଠାରେ ରୁହ ଏବଂ ଧର୍ମ ଲାଭ କର। ପୂର୍ବରୁ, ମୋର ଶିଷ୍ୟ କଚା, ଯିଏ ତୁମ ପୁଅ ଓ ଜ୍ଞାନ ଚାହିଁଥିଲା, ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱାରା ହତ୍ୟା ହୋଇଥିଲା। ଏଠାରେ ତୁମ ଉପସ୍ଥିତି ଉଚିତ ନୁହେଁ।” ଏହି କଥାଗୁଡିକୁ ଶୁଣି ବୃହସ୍ପତି ହସି କହିଲେ, “ପୃଥିବୀରେ ଅନ୍ୟଙ୍କର ସମ୍ପତି ଚୋରି କରୁଥିବା ଚୋର ଅଛନ୍ତି, ସେହିପରି ଅନ୍ୟଙ୍କର ରୂପ ଓ ଦେହ ଚୋରି କରୁଥିବା ମାନେ ଅଛନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ର ଭୃତ୍ରକୁ ହତ୍ୟା କଲେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟାର ପାପ ଭୋଗିଲେ। ତୁମର ଭୌତିକ ତତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଲୁଚାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ମୁଁ ତୁମକୁ ଚିହ୍ନିପାରିଛି, ଅଙ୍ଗିରସଙ୍କର ପୁଅ ବୃହସ୍ପତି, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଗୁରୁ। ଏଠାରେ ତୁମେ ମୋ ରୂପ ଧରି ଆସିଛ, ଦାନବମାନେ ଦେଖ, ଏହି ବୃହସ୍ପତି ତୁମକୁ ଭ୍ରମିତ କରିବାକୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଚାଳ ଦ୍ୱାରା ଆସିଛ। ତେଣୁ ଏହାକୁ ଶୃଙ୍କଳ ଦ୍ୱାରା ବାନ୍ଧି ଲୁଣ ଦାଗରେ ଫିଙ୍ଗି ଦିଅ।” ଶୁକ୍ର ଆଉ ଏକଥା କହିଲେ, “ନିଶ୍ଚିତ ତୁମେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭ୍ରମିତ ହେବା, ଦାନବମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ନଶ୍ଟ ହେବେ। ଦାନବମାନଙ୍କର ନଥିବା, ମୁଁ ଏଠାରେ ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଦ୍ୱାରା ଭ୍ରମିତ ହୋଇଛି। ତୁମେ କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ମୋତେ ଛାଡି ଅନ୍ୟକୁ ପୁରୋହିତ କରିଛ? ଏହା ଅଙ୍ଗିରସଙ୍କର ପୁଅ ବୃହସ୍ପତି, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଗୁରୁ। ନିଶ୍ଚୟ ତୁମେ ଭ୍ରମିତ ହେବା, କିନ୍ତୁ ଏହା ଦେବତାମାନଙ୍କର ଉପକୃତି ପାଇଁ। ଶତ୍ରୁଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ଜୟ ଆଣିଥିବା ଏହାକୁ ଛାଡି ଦିଅ, ମହାଭାଗ୍ୟବାନ।” “ଭୟରେ, ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଏପରି ଭାବରେ ଚାଲିଗଲି; ମୁଁ ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ବସିଥିବାବେଳେ ମହାଦେବ ଶମ୍ଭୁ ଦ୍ୱାରା ପିତାଗଲି। ତାଙ୍କ ପେଟରେ ମୁଁ ଏକ ଶତବର୍ଷ ରହିଥିଲି; ପରେ ଶୁକ୍ର ରୂପରେ ତାଙ୍କ ଦେହରୁ ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ବାହାରିଗଲି। ଆଶୀର୍ବାଦଦାୟୀ ଦେବତା ମୋତେ କହିଲେ, ‘ତୁମେ ଶୁକ୍ର ସମ୍ବନ୍ଧୀତ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚୟନ କର, ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ; ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଜା, ଧନୁଧର ଦେବତା ତୁମକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଛନ୍ତି।’ ମନରେ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା, ହୃଦୟରେ ଯେଉଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ରହିଛି — ସମସ୍ତ ଆଶୀର୍ବାଦ ତୁମେ ଦିଅ, ଶଙ୍କର। ‘ତଥାସ୍ତୁ,’ ଦେବତା କହି, ମୋତେ ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ପଠାଇଲେ; ଏହି ମଧ୍ୟରେ ବୃହସ୍ପତି ଏଠାରେ ତୁମ ପରିବାର ପୁରୋହିତ ହୋଇଗଲେ। ମୁଁ ଏହା ଦେଖିଛି, ଦାନବମାନଙ୍କର ଲୋର୍ଡ, ଏବଂ ସତ୍ୟ କହିଛି — ଶୁଣ। ପରେ ବୃହସ୍ପତି ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ଏହି ଅସ୍ତିତ୍ୱକୁ ଚିହ୍ନିପାରି ନାହିଁ — ଦେବ, ଦାନବ କିମ୍ବା ମନୁଷ୍ୟ — ଯିଏ ମୋ ରୂପ ଧରି ଆସିଛ, ରାଜା, ତୁମକୁ ଭ୍ରମିତ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ।” ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦାନବମାନେ କହିଲେ, “ଭଲ କହିଛ, ଭଲ କହିଛ! ପୂର୍ବ ପୁରୋହିତ, ଯେଉଁଯେଉଁ ହେଉ, ତାକୁ ଛାଡି ଦିଅ।” ଆମେ ଏବେ ତାଙ୍କୁ ଆଉ ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ; ତାଙ୍କୁ ଯେଉଁପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଯିଅ। ତାପରେ କ୍ରୋଧରେ କାବ୍ୟ (ଶୁକ୍ର) ଦାନବମାନଙ୍କର ନାୟକମାନେ ଉପରେ ଶାପ ଦେଲେ, “ଯେପରି ଆମେ ମୋତେ ଛାଡିଛ, ସେପରି ମୁଁ ଦେଖିବି — ସମସ୍ତେ ଅପରିଚୟ, ଜୀବନ ଓ ଭାଗ୍ୟ ବିହୀନ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଦୁଃଖରେ ରହିବେ। ଶୀଘ୍ର ତମେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଭୟଙ୍କର କଷ୍ଟରେ ପଡିବ। ଏପରି କହି କାବ୍ୟ ନିଜ ଇଛାରେ ତପସ୍ୟା ଜଙ୍ଗଳକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଶୁକ୍ର ଚାଲିଗଲା ପରେ ବୃହସ୍ପତି ଶୁକ୍ରଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ରହି, କିଛି ସମୟ ଦାନବମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଲେ। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ରାଜା, ସମସ୍ତ ଦାନବମାନେ ଏକସାଥି ହୋଇ ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ଏହି ଅମୂଳ୍ୟ ଜଗତରେ, ଆପଣ ଆମକୁ ଏମିତି ଜ୍ଞାନ ଦିଅ, ଯାହା ଆପଣଙ୍କର କୃପାରେ ଆମେ ମୋକ୍ଷ ପାଇପାରିବା।” ତାପରେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଗୁରୁ, କାବ୍ୟ ରୂପ ଧରି, କହିଲେ, “ତୁମେ ଯେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କହିଛ, ପୂର୍ବରୁ ଏହି ମୋ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା। ଏକ କ୍ଷଣ ଏକସାଥି, ପବିତ୍ର ଏବଂ ଧ୍ୟାନୀ ହୁଅ; ମୁଁ ଦାଇତ୍ୟମାନେ, ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥିବା ଜ୍ଞାନ ବର୍ଣ୍ଣନ କରିବି।” “ଏହି ଭାରତୀୟ ଉପଦେଶ ରିଗ, ଯଜୁସ୍, ସାମନ୍ ନାମରେ ଜଣାଯାଇଥିବା ବେଦ ଅଟୁଟ ଅଛି; ବୈଶ୍ୱାନରଙ୍କର ଦୟାରେ ଏହା ଏଠାରେ ଜୀବମାନେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିଥିବାକୁ ଆଣେ। ଲୋକମାନେ ଲୋକପାଳନ ପାଇଁ କରୁଥିବା ବିଧି, ପିତୃୟଜ୍ଞ, ବୈଷ୍ଣବ ଦୃତ୍ୟ, ଓ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ନିୟମ — ଏମାନେ ଲୋକପାଳନ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କରାଯାଇଥିବା ଦୃତ୍ୟ। ରୁଦ୍ର, ଯିଏ ଅର୍ଧପୁରୁଷ ଅର୍ଧନାରୀ ତାଙ୍କ ସଂଗୀନୀ ସହ ଅଧର୍ମ, ହିଂସା ଓ ଅନିକୂଳ କାର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଦିଅ — ସେ କିପରି ମୋକ୍ଷ ପାଇପାରିବେ? ଭୂତମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରାଏଁ ଓ ଅନେକ ହାଡ଼ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ସେ ନ ଶ୍ଵର୍ଗ ନ ମୋକ୍ଷ ପାଇପାରିବେ; ଜଗତ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖିତ ହେଉଛି। ବିଷ୍ଣୁ, ଯିଏ ହିଂସା ନେଇଛନ୍ତି, ସେ କିପରି ମୋକ୍ଷ ପାଇପାରିବେ? ବ୍ରହ୍ମା, ରଜୋଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ନିଜ ସୃଷ୍ଟିକୁ ପାଳନ କରୁଛନ୍ତି। ଦେବ, ଋଷି, ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ବେଦ ପଥ ଅନୁସରିଥିବା, ସେମାନେ ଅଧିକ ହିଂସାପ୍ରବୃତ୍ତି, ସଦା ନିର୍ଦୟ, ମାଂସ ଭୋଜନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ପାପ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି। ଦେବମାନେ ମଦ୍ୟପାନ କରନ୍ତି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମାଂସ ଭୋଜନ କରନ୍ତି — ଏପରି ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା କିଏ ଶ୍ଵର୍ଗ ପାଇପାରିବେ, ଏବଂ କିପରି ମୋକ୍ଷ ପାଇପାରିବେ? “ଯେଉଁ ବିଧି ଅଛି, ଯଜ୍ଞ, ପିତୃୟଜ୍ଞ ପରମ୍ପରା ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ — ଯେଉଁଠାରେ ଏପରି ଶାସ୍ତ୍ର ଓପଦେଶ ଶୁଣିଯାଏ, ସେଠାରେ ମୋକ୍ଷ ନାହିଁ। ଯଦି ଏକ ଯଜ୍ଞ କରି ଏକ ପଶୁ ହତ୍ୟା, ରକ୍ତ ଭରି ଦେଇ ଶ୍ଵର୍ଗ ପାଇଯାଏ, ତେବେ ନରକ କିପରି ପାଇଯାଏ? ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଭୋଜନ କଲେ, ନିଜେ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଆସିଥିଲେ, ତେବେ ଅନୁପସ୍ଥିତ ପିତୃ ପାଇଁ ପିତୃୟଜ୍ଞ କରିବା ଉଚିତ, ନିଜେ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।