ବିଶ୍ୱର କଳ୍ୟାଣ ପାଇଁ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ତୁମେ ଏଠାରେ ମାନବ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେବା। ଏପରି ଉପଦେଶ ଦେଇ, ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡକୁ ନେଇ ନିଜେ ଉଠାଇଲେ। ଶରୀରକୁ ଏକତ୍ର କରି, ତାହାକୁ ହାତରେ ଧରି କହିଲେ, “ଓ ଦେବୀ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ତୁମକୁ ପୁନର୍ଜୀବନ ଦେବି।” “ଯଦି ମୁଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧର୍ମକୁ ଜାଣେ, କିମ୍ବା ଚର୍ଚ୍ଚା କରିଛି, ତେବେ ସେଇ ସତ୍ୟରେ ତୁମେ ପୁନଃ ଜୀବନ୍ତ ହେଉ—ମୋ କଥା ସତ୍ୟ ହେଲେ।” ଏହିପରି କହି, ଶୀତଳ ଜଳ ଛିଟାଇ, “ଏଉଁ, ଜୀବନ୍ତ ହୁଅ!” ବୋଲି କହିଲେ। କହିବା ସହିତ, ଦେବୀ ତୁରନ୍ତ ସ୍ଵସ୍ଥ ହେଲେ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଦେଖିଲେ ଯେ, ସେ ଜଣେ ଘୁମୁଠୁ ଜାଗି ଉଠିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସବୁଦିଗରୁ “ଶାବାଶ! ଶାବାଶ!” ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ। ଏପରିଭାବେ ଏହି ସମୟରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଭୃଗୁ ମହାର୍ଷି ପୁନଃ ଜୀବନ୍ତ କଲେ; ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଏହା ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଲାଗିଲା। ଭୃଗୁ ଶାନ୍ତ ଚିତ୍ତରେ ତାଙ୍କ ଜୀବନୀ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ପୁନର୍ବାର ଜୀବନ୍ତ କଲେ; ଏହା ଦେଖି, ଇନ୍ଦ୍ର ଭୟଭୀତ ହେଲେ, କାରଣ ସେ କବିଙ୍କୁ ଆବାର ଭୟ କରୁଥିଲେ। ତାପରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଜାଗ୍ରତ ଅବସ୍ଥାରେ ତାଙ୍କର କନ୍ୟା ଜୟନ୍ତୀଙ୍କୁ କହିଲେ—ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାୟକ ନିଜ କନ୍ୟାକୁ ଏପରି କଥା କହିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ, “ଏହି କବି ମୋତେ ପତନ କରାଇବା ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର ଉପବାସ କରୁଛନ୍ତି; ଏହି କାରଣରୁ, ମୋର ଜ୍ଞାନବାନ କନ୍ୟା, ମୁଁ ବହୁତ ଚିନ୍ତିତ। ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ମନୋହର ସେବା ଦେଇ, ଅକ୍ଷୟ ଭାବେ ତାଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କର, ଯାହାଫଳରେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେବେ। ଯାଅ, ମୁଁ ତୁମକୁ ତାଙ୍କୁ ଦେଉଛି; ମୋ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସ କର।” ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଜୟନ୍ତୀ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଗ୍ରହଣ କଲେ। ସେ ଯାଇ, ଯେଉଁଠାରେ କବି ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ, ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ; ଦେଖିଲେ, ସେ କେବଳ ଧୂଆଁ ପିଇଁ, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ରହିଛନ୍ତି। ଏବଂ ଯକ୍ଷଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଧାରା ଦେଇ ଶୁଧ୍ଧି ହେଉଥିବାକୁ ଦେଖି, ଦେବୀ ଦେଖିଲେ କବି ନିଷ୍ଠାରେ ଅଟୁଟ। ଶତୃନାଶରେ କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇ, ସେ ଦୁର୍ବଳ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲେ; ତାପରେ, ପିତାଙ୍କ ଉପଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ଜୟନ୍ତୀ କବିଙ୍କୁ ସେବା କଲେ। ମୃଦୁ ଓ ମଧୁର କଥାରେ ପ୍ରଶଂସା କରି, ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ମୃଦୁ ମାସାଜ ଦେଇ ସେ ସେବା କଲେ। ବର୍ଷର ପରେ ବର୍ଷ ଧରି, ତାଙ୍କ ଉପବାସ ଅନୁଯାୟୀ ସେବା କରି, ସେ ଭୟଙ୍କର ହଜାର ବର୍ଷର ଧୂଆଁ ଉପବାସ ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଶିବ ଖୁସି ହୋଇ, ଏକ ବର ଦେଇ କହିଲେ, “ଏହି ଉପବାସ କେବଳ ତୁମେ କରିଛ, ଅନ୍ୟ କେହି ନୁହଁନ୍ତି। ତୁମର ତପ, ବୁଦ୍ଧି, ଶିକ୍ଷା, ଶକ୍ତି ଓ ତେଜରେ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବ। ମୋ ମଧ୍ୟରେ ଯାହା କିଛି ଅଛି, ଓ ଭୃଗୁପୁତ୍ର, ମୁଁ ସେ ସବୁ ତୁମକୁ ଦେଉଛି; ଏହା କାହାକୁ ଖୋଲିବା ନାହିଁ। କଥା ବଢ଼ାଇବା ଦରକାର ନାହିଁ, ତୁମେ ଅଜୟ୍ୟ ହେବ। ଏଭଳି ବାରମ୍ବାର ଭାର୍ଗବଙ୍କୁ ବର ଦେଇ, ସେ ପ୍ରଜାପତିତ୍ୱ, ଧନାଧିକାର ଓ ଅଜୟ୍ୟତା ଦେଲେ। ଏହି ବର ପାଇ, କାବ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ଏପରି ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାୟକଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଶିବଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାନ କଲେ। ଦେବତା ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ ପରେ, ସେ ଜୟନ୍ତୀଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, “ତୁମେ କିଏ, ଭାଗ୍ୟଶାଳି? ମୁଁ ଦୁଃଖିତ ଥିଲେ, ତୁମେ କାହିଁକି ଦୁଃଖିତ?” “ବଡ଼ ତପସ୍ୟା କରି, କଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ମୋତେ ଜୟ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ? ଭକ୍ତି, ନମ୍ରତା, ଦମ ଓ ସ୍ନେହରେ ଏଠାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଅଛ, ମୁଁ ତୁମେ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ। କଣ ଚାହୁଁଛ? କଣ ଇଚ୍ଛା ଉଠିଛି?” “ମୁଁ ଏହି ଦୁର୍ଲଭ ଇଚ୍ଛା ଆଜି ପୂରଣ କରିଦେବି।” ଏହିପରି କଥାରେ, ସେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ତପସ୍ୟା ଦ୍ଵାରା ତୁମେ ଜାଣିପାରିବ।” “ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ଏକ କାମନା ପୂରଣ କରିବାକୁ ଚାହେଁ, ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ। ତୁମେ ସତ୍ୟ କହ।” ଏହା ଶୁଣି, ସେ ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ କହିଲେ, “ସୁନ୍ଦର ନିତମ୍ଭିନୀ, ତୁମେ ଏଠାରେ ମୋ ସହିତ ଶତ ବର୍ଷ ଅଦୃଶ୍ୟ ଭାବେ ଏକତ୍ର ରହିବାକୁ ଚାହୁଁଛ। “ନୀଳ କମଳ ସଦୃଶ କଳାବର୍ଣ୍ଣ, ଭଲ ଚକ୍ଷୁ, ଚତୁର କଥାରେ, ଏପରି ଇଚ୍ଛା ଚୟନ କର; ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଉଛି, ମଧୁରଭାଷିଣୀ।” “ତଥାସ୍ତୁ। ଚଳ, ମୋ ଘରକୁ ଯିବା।” ଏପରି କହି, ସେ ଜୟନ୍ତୀ ଓ ଉଶନାସ୍ ସହିତ ଘରକୁ ଗଲେ। ସେଇ ଦେବୀ ସହିତ ଭାର୍ଗବ ଶତ ବର୍ଷ ଅଦୃଶ୍ୟ ଭାବେ ରହିଲେ, ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଓ ମାୟା ଦ୍ଵାରା। ଶୁକ୍ର ନିଜ କାମ ସାରି ଫେରି ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ଜାଣି, ଦିତିପୁତ୍ରମାନେ ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ। କିନ୍ତୁ ପହଞ୍ଚି, ତାଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ, କାରଣ ସେ ମାୟାରେ ଲୁଚି ଥିଲେ। ଚିହ୍ନ ପରିଚୟ ନପାଇ, ସେମାନେ କହିଲେ, “ଆମ ଗୁରୁ ଆଜି ଆସିନାହାନ୍ତି।” ଏହିପରି ଭାବରେ ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜ ଆସନକୁ ଯାଇଗଲେ। ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ ଯାଇ ଅଙ୍ଗିରସଙ୍କୁ କହିଲେ, “ପ୍ରଭୁ, ଦାନବମାନଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଇ, ସେମାନଙ୍କ ସେନାକୁ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମୂଢ଼ କର, ତାଙ୍କୁ ତୁମ ଆଜ୍ଞାଧୀନ କର—ଏହି କାମ ଏବେ କର।” ଧିଷଣା ଦେବତାମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏହିପରି ମୁଁ ଯିବି।” ସେ ଯାଇ, ଦାନବମାନଙ୍କ ନାୟକ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କଲେ। ଉଶନାଙ୍କ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସେ ସେଠାରେ ରହି, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶତ ବର୍ଷ ଯାଏଁ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କଲେ, ଯାଏଁ ଉଶନା ଫେରି ଆସିଲେ। ତାପରେ, ସଭାରେ ଦାନୁପୁତ୍ରମାନେ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ, “ଏହିଁ ଉଶନା, ତେବେ ଏହି ଦ୍ୱିତୀୟ କିଏ, ଏଉଁଠାରେ କାହିଁକି ଆସିଛନ୍ତି?” ସେଠାରେ ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ଦୃଢ଼ ସଂଘର୍ଷ ଘଟିବାକୁ ଥିଲା। “ଏହି ଦ୍ୱାରରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଯିଏ, ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଲୋକେ କ’ଣ କହିବେ?” “ଏହି ଗୁରୁ ସଭାରେ ବସିଛନ୍ତି—ସେ ଆମକୁ କ’ଣ କହିବେ?” ଏଭଳି ଦାନବମାନେ ଆପସରେ କଥା ହେଉଥିଲେ, ସେଇ ଋଷି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।