ଦେବତାମାନେ ଦୃତଗତିରେ ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ଧାଉଥିବା ଦେଖି, କବି ଦେବତାମାନଙ୍କର ଆକ୍ରମଣରୁ ଆକ୍ରାନ୍ତ ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ସଂଗ୍ରହ କରି ସେମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଦୂର କରିଦେଲେ। କବିଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଦେଖି, ଦେବତାମାନେ ଚିନ୍ତାମୁକ୍ତ ହେଇ ପଛକୁ ହଟିଗଲେ। ତାପରେ, କବି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଉପଦେଶକୁ ଚିନ୍ତା କରି, ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ପୂର୍ବରୁ ଘଟିଥିବା ଘଟଣା ଉପକ୍ରମ କରି କହିଲେ— “ତିନି ଲୋକକୁ ବାମନ ତିନି ପଦରେ ଅପନେଇଛନ୍ତି। ବଳି ବନ୍ଧି ଦିଅଯାଇଛନ୍ତି, ଜମ୍ଭ ହତ୍ୟା ହୋଇଛନ୍ତି, ଭିରୋଚନ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି; ଦ୍ଵାଦଶ ମହାଅସୁର ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହରାଇଛନ୍ତି। ଅନେକ ନେତା ନିଶ୍ୱିନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି, କେବଳ କିଛି ଅସୁର ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଛନ୍ତି। ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଆଉ ଯୁଦ୍ଧ ନାହିଁ। ଏବେ ତମେ ଉପାୟ ଉପରେ ଭରସା କରି ସମୟ ଆସିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତୀକ୍ଷା କର। ମୁଁ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଯାଇ ଅଜୟ ମନ୍ତ୍ର ଆଣିବି। ମହେଶ୍ୱରଙ୍କଠାରୁ ଅବିନାଶୀ ମନ୍ତ୍ର ଲାଭ କରି ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ପୁନି ଯୁଦ୍ଧ କରିବା; ତାପରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ତମେ ଜୟ ପାଇବା।" ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବରେ ଅସୁରମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଆମେ ଶସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରିଛୁ, ଥକି ଚାରିଅଟ୍ ହୀନ ଅଛୁ। ଆମେ ବର୍କ ଚମଡ଼ ପିନ୍ଧି ତପସ୍ୟା କରିବା।" ଏହି ସତ୍ୟ କଥା ଶୁଣି ଦେବତାମାନେ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଲେ। ତାପରେ ସମସ୍ତେ ଚିନ୍ତାମୁକ୍ତ ହୋଇ ଆନନ୍ଦରେ ଦେବତାମାନେ ହଟିଗଲେ, ଦାଇତ୍ୟମାନେ ଶସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରିଲେ। ତାପରେ କାବ୍ୟ ଅସୁରମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏବେ ତମେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ତପସ୍ୟା କର, ଭକ୍ତିରେ ଅନନ୍ୟ ହୋଇ, ଲକ୍ଷ୍ୟ ସମୟ ଆସିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତୀକ୍ଷା କର। ମୋ ପିତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ପ୍ରତୀକ୍ଷା କରିବା।" ଏହି କଥା କହି, କାବ୍ୟ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଯାଇଲେ। ଶୁକ୍ର କହିଲେ, “ହେ ଦେବ, ମୁଁ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କଠାରୁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ହାର ଓ ଅସୁରମାନଙ୍କ ଜୟ ପାଇଁ ସେହି ମନ୍ତ୍ର ଚାହୁଁଛି।" ଦେବତା କହିଲେ, “ହେ ଭାର୍ଗବ, ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ଉପବାସ କର, ମୁଣ୍ଡ ନିମ୍ନ କରି, କେବଳ ଧୂଆଁ ଶ୍ୱାସ ନିଅ।" “ଯଦି ତୁମେ ଏହା ସହିପାର, ତୁମେ ମନ୍ତ୍ର ପାଇବା।" ଭୃଗୁପୁତ୍ର ଶୁକ୍ର ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଲେ, ଦେବଙ୍କ ପାଦ ସ୍ପର୍ଶ କରି କହିଲେ, “ଏହି ଦିନରୁ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଦିଆ ଉପବାସ କରିବି।" ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦିଆ ଉପଦେଶ ଅନୁସାରେ ଭାର୍ଗବ ମୁନି ଉପବାସ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଶୁକ୍ର ଅସୁରମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଯାଇବା ସମୟରେ, କାବ୍ୟ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କଠାରୁ ମନ୍ତ୍ର ଲାଭ ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ରାଜାମାନେ ନିଜ ଆଚରଣରେ ଖୁସି ହୋଇ ରହିଲେ। ଏହି ଦୁର୍ବଳ ସମୟରେ, କ୍ରୋଧରେ ଦେବତାମାନେ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଦେବତାମାନେ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ହୋଇ ଆଗକୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଅସୁରମାନେ ଭୟରେ ଉଠି କହିଲେ— “ହେ ଦେବତାମାନେ, ଆମେ ଶସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରିଛୁ, ଆମ ଶିକ୍ଷକ ଉପବାସରେ ଅଛନ୍ତି। ଆପଣମାନେ ଆମକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଦାନ କରିଥିଲେ, ଏବେ ଆପଣମାନେ ଆମକୁ ହତ୍ୟା କରିବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି।" “ଆମେ ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ଆପଣମାନେଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହରାଇପାରିବା ନାହିଁ; ଯୁଦ୍ଧ ନ କରି, ଆମେ କବିଙ୍କ ମାତାଙ୍କ ଶରଣ ନେବା।" “ଆମ ଦୁଃଖ ତାଙ୍କୁ ଜଣାଇବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କରିବା; ଶୁକ୍ର ଫେରିଲେ, ଆମେ ପୁନି ଯୁଦ୍ଧ କରିବା।" ଏହି କଥା କହି, ସମସ୍ତ ଅସୁରମାନେ କବିଙ୍କ ମାତାଙ୍କ ଶରଣ ନେଲେ। ଭୟଭୀତ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ନିକଟକୁ ଗଲେ, ସେ ତାଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଲେ। ସେ କହିଲେ, “ଭୟ କରିନଥିବା, ଭୟ କରିନଥିବା; ତୁମର ଭୟ ତ୍ୟାଗ କର, ଦାନବମାନେ। ମୋ ସାମ୍ନାରେ ରହ, ତୁମେ ଭୟରେ ଅନ୍ୟ କିଛି ଚିନ୍ତା କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ।" ଅସୁରମାନେ ତାଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ମିଳିଥିବା ଦେଖି, ଦେବତାମାନେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଓ ଦୁର୍ବଳତା ବିଚାର କରି ନିର୍ବଳ ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଅସୁରମାନେ ଦେବତାମାନେଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧି ଯାଉଥିବା ଦେଖି, ଦେବୀ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମେମାନେଙ୍କୁ ନିଦ୍ରାରେ ଭ୍ରମିତ କରିଦେବି।" ସେ ନିଜ ଶକ୍ତି ସଂଗ୍ରହ କରି, ତପସ୍ୟା ଓ ଯୋଗ ଶକ୍ତିରେ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ନିଦ୍ରାରେ ଅପହୃତ କରିଦେଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖି, ଦେବତାମାନେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଗଲେ; ଇନ୍ଦ୍ର ଅପହୃତ ହୋଇଥିବା ଦେଖି, ସେମାନେ ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ। ଦେବତାମାନେ ପଳାଇଗଲାପରେ, ବିଷ୍ଣୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୋ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କର, ତୁମେ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ରୁହ; ମୁଁ ତୁମକୁ ସୁରକ୍ଷା କରିବି, ଦେବମାନେଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।" ଏହିପରି କଥା ଶୁଣି, ପୁରନ୍ଦର ବିଷ୍ଣୁ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ଦେଖି, ଦେବୀ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମେମାନେଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁ ସହିତ ଦହିଦେବି, ମଘବନ, ସମସ୍ତ ଜୀବର ଆଗରେ; ମୋ ତପସ୍ୟା ଶକ୍ତି ଦେଖ।" ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବିଷ୍ଣୁ ଦୁଇଜଣ ଅପହୃତ ହୋଇଗଲେ; ବିଷ୍ଣୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, “କିପରି ଆମେ ଦୁଇଜଣ ମୁକ୍ତି ମିଳିବା?" ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ, “ତାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କର, ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କ ଦହିଦେବା; ମୁଁ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଅପହୃତ ହୋଇଛି—ତାଙ୍କୁ ଦେରି ନକରି ହତ୍ୟା କର।" ବିଷ୍ଣୁ ଦେବୀକୁ ଦେଖି, ନାରୀ ହତ୍ୟା କରିବା ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ; କିନ୍ତୁ ଚିନ୍ତା କରି, ଶକ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରବେଶ କଲେ। ତାପରେ, ଦ୍ରୁତ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ବିଷ୍ଣୁ ଦେବୀଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟ ଇଚ୍ଛା ଦେଖି, କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ନିଜ ଚକ୍ର ଉଠାଇ, ଭୟରେ ଦେବୀଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ। ଏହି ଭୟାନକ କାମ ଦେଖି, ଭୃଗୁ ଦେବତା କ୍ରୋଧିତ ହୋଇଗଲେ। ବିଷ୍ଣୁ ନିଜ ଜୀବନୀ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଥିବା ଦେଖି, ଭୃଗୁ ଶାପ ଦେଇ କହିଲେ, “ତୁମେ ନିୟମ ଜାଣିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଜନନୀଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଛ।" “ଏହି ଶାପରେ, ତୁମେ ସପ୍ତ ଥର ମାନବ ଭୂମିରେ ଜନ୍ମ ନେବା; ଧର୍ମ ହରାଇଯିବା ସମୟରେ ପୁନିପୁନି ଫେରିବା।