ଜମ୍ବାବତୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ଅତି ହାନ୍ସିକ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସାମ୍ବାଙ୍କ ଜନ୍ମ ହେଲା, ଯିଏ ସୂର୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ରର ରଚନାକାର ଏବଂ ଦେବଳୟର ମୂର୍ତ୍ତି ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ। ସେ ମୂଳ ସ୍ଥଳରେ ଏକ ଦୃଢ଼ ଭିତି ଦେଇଥିଲେ; ଦେବତାମାନଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଇ, କୁଷ୍ଠରୋଗକୁ ଦୂର କରିଦେଇଥିଲେ। ସୁମିତ୍ର, ଚାରୁମିତ୍ର ଏବଂ ମିତ୍ରବିନ୍ଦାଙ୍କ ଜନ୍ମ ହେଲା; ନାଗ୍ନଜିତିଙ୍କୁ ମିତ୍ରବାହୁ ଓ ସୁନୀଥା ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଏଭଳି, ଶୁଣ, ରାଜାଙ୍କୁ ହଜାର ହଜାର ପୁଅ ଥିଲେ; ବାସୁଦେବଙ୍କର ଏଠାରେ ଏଠି ଏଠି ଅସୀ ହଜାର ପୁଅ ଥିଲେ। ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କର ଅତି ବୁଦ୍ଧିମାନ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ବୈଦର୍ଭୀଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରବଳ ଅନିରୁଦ୍ଧ, ଯାହାକୁ ମୃଗକେତନ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, ତିନି ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସୁପାର୍ଶ୍ୱଙ୍କ ଝିଅ କାମ୍ୟା, ସାମ୍ବାଙ୍କୁ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ଦେଲେ; ଏଠି ସତ୍ତ୍ୱଗୁଣର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଞ୍ଚ ଦେବତାଙ୍କର ବିଶେଷ ଉଲ୍ଲେଖ ହେଉଛି। ତିରିଶ ମିଲିଅନ ମହାତ୍ମା ଯାଦବ ଥିଲେ; ଏବଂ ଷଠି ହଜାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯାଦବ ଥିଲେ। ଏସବୁଠି ଅତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ସେମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଅଂଶ ଭାବରେ ଏଠି ମାନବ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଯେଉଁ ଦେବ-ଦାନବ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିହତ ହେଇଥିଲେ, ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସୁରମାନେ ମଧ୍ୟ। ଏହି ମାନବ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ମାନବତାକୁ ଅନ୍ୟତା କରିଥିଲେ; ତାଙ୍କର ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ, ସେମାନେ ଯାଦବ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏଠି ଏକ ଶତ ବଡ଼ ବଂଶ ଥିଲା ମହାତ୍ମା ଯାଦବମାନଙ୍କର; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଷ୍ଣୁ ନାୟକ ଏବଂ ପ୍ରଭୁ ଭାବରେ ବସିଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଯାଦବ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଉନ୍ନତି କରିଥିଲେ; ଭୀଷ୍ମ କହିଲେ: ସାପ୍ତ ଋଷି, କୁବେର ଏବଂ ଯକ୍ଷ ମଣିଧର, ସାତ୍ୟକି, ନାରଦ, ଶିବ, ଧନ୍ବନ୍ତରି, ଆଦି ଦେବତା, ବିଷ୍ଣୁ—ଏହି ଦିବ୍ୟ ଜନମାନେ ସହିତ, ଏହି ଦେବତା ଅଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଲୋକମାନେ କିଏ ପାଇଁ ଏଠି ପୃଥିବୀରେ ଆସିଥିଲେ? ଏହି ମହାତ୍ମାଙ୍କର ଭବିଷ୍ୟତରେ କେତେ ଅବତାର ହେବ? ସମସ୍ତ ସ୍ଥଳ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରରେ, କିଏ ପାଇଁ ସେ ଏଠି ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ? ବିଷ୍ଣୁ କିଏ ପାଇଁ ବୃଶ୍ଣି ଏବଂ ଅନ୍ଧକ ବଂଶରେ ଅବତରିଲେ? ପୁନିପୁନି ମାନବ ମଧ୍ୟରେ—ଏହା ବିଷୟରେ ମୋତେ କୁହ। ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ଶୁଣ, ରାଜା, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ଗୁପ୍ତର ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁପ୍ତ କଥା କହିବି: ବିଷ୍ଣୁ କିପରି ଦିବ୍ୟ ଶରୀରରେ ଏଠି ମାନବ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ଏକ ବୟସର ଶେଷରେ, ସମୟ ଶିଥିଳ ହେଲାପରେ, ପ୍ରଭୁ ହରି ଦେବ, ଦାନବ ଏବଂ ମାନବ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ଦାନବ ତିନି ଲୋକର ଶାସକ ଥିଲେ; ପରେ ବଲି ଏହି ତିନି ଲୋକର ଶାସନ କରିଥିଲେ। ଦେବ ଏବଂ ଦାନବ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ ମିତ୍ରତା ଥିଲା; ଦଶ ବୟସ ଅତିତ ହେଲା, ପୃଥିବୀ ଅଶାନ୍ତ ହେଲାନି। ଦେବ ଏବଂ ଦାନବ ନିଜ ଆଜ୍ଞାକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ; ବଲି ବନ୍ଧି ହେଲେ, ଏହି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରକାଶ ହେଲା। ଏକ ଭୟଙ୍କର ନାଶ ଦେବ ଏବଂ ଦାନବ ମଧ୍ୟରେ ଆସିଲା; ଧର୍ମର ନିୟମ ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ଏହା ମାନବ ମଧ୍ୟରେ ଘଟିଥିଲା। ଭୃଗୁଙ୍କ ଶାପ ଦ୍ୱାରା, ସେ ସମୟରେ, ଦେବ ଏବଂ ଦାନବ ପାଇଁ— ଭୀଷ୍ମ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: କିପରି ହରି ଦେବ ଏବଂ ଦାନବ ପାଇଁ ଶରୀର ପାଇଲେ? କୁହ, ଧର୍ମଜ୍ଞ, କିପରି ଦେବ ଏବଂ ଦାନବ ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା। ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ତାଙ୍କର ବିଜୟ ପାଇଁ, ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା। ମନ୍ବନ୍ତରରେ ଦଶ ଶୁଦ୍ଧ ଅବତାର ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ; ମୁଁ ସଂକ୍ଷିପ୍ତରେ ତାଙ୍କର ନାମ କୁହିବି। ପ୍ରଥମ ଅବତାର ନରସିଂହ, ଦ୍ୱିତୀୟ ବାମନ; ତୃତୀୟ ବରାହ, ଚତୁର୍ଥ ଅମୃତ ମନ୍ଥନ। ପଞ୍ଚମ ତାରକା ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ; ଷଷ୍ଠ ଆଡିବକ, ସପ୍ତମ ତ୍ରିପୁର ଯୁଦ୍ଧ। ଅଷ୍ଟମ ଅନ୍ଧକ ବଧ, ନବମ ବୃତ୍ର ବଧ; ଦଶମ ଚିହ୍ନ, ଏବଂ ତା’ପରେ ହାଳାହଳ। ଦ୍ୱାଦଶ ଅତି ଖ୍ୟାତି ଲାଭ କରିଥିବା କୋଳାହଳ; ନରସିଂହ ଦ୍ୱାରା ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ବଧ ହେଲେ। ବାମନ ତିନି ଲୋକ ଜିତିବା ସମୟରେ ବଲିକୁ ବନ୍ଧି ଦେଲେ; ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ବିପକ୍ଷରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ ହେଲେ। ବରାହଙ୍କ ଦାନ୍ତ ଦ୍ୱାରା ସମୁଦ୍ରର ଏକ ଦାନବ ଦୁଇ ଭାଗରେ ଭାଗି ଦିଆଯାଇଥିଲା; ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଅମୃତ ମନ୍ଥନରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହେଲେ। ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ପୁଅ ବିରୋଚନ ସଂସଦା ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ମାରିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ; ତାରକା ଯୁଦ୍ଧରେ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲେ। ଦେବମାନେ ତ୍ରିପୁର ଦାନବଙ୍କୁ ସହି ପାରିଲେନି, ଦେବମାନେ ଠକି ଅମୃତ ପିଇଥିଲେ, ଦାନବ ଶତ୍ରୁ ଗୋମାୟୁ ରୂପ ଧରିଥିଲେ। ଅମୃତ ପିଇଥିବା ଦାନବମାନେ ପୁନିପୁନି ଉଠିପାରିଲେନି; ତିନି ଲୋକର ସମସ୍ତ ଦାନବ ତ୍ରୟମ୍ବକ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହେଲେ। ଅନ୍ଧକ ବଧରେ ଦାନବ, ଭୂତ, ଦାନବମାନେ ଦେବ, ମାନବ ଏବଂ ପିତୃମାନେ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହେଲେ। ବୃତ୍ର, ଦାନବମାନେ ସହିତ ମିଶି, ଦ୍ୱାଦଶ କୋଳାହଳରେ ବଧ ହେଲେ; ପରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ମହେନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ। ପରେ, ମାୟାରେ ଲୁଚି ଏବଂ ଯୋଗରେ ପ୍ରବଳ, ବିପ୍ରଚିତ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କର ସହଯୋଗୀମାନେ ମହେନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ବଜ୍ର ଘାତରେ ବଧ ହେଲେ। ଦୈତ୍ୟ ଏବଂ ଦାନବମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ସମସ୍ତେ ନାଶ ହେଲେ; ଏହି ଦେବ ଏବଂ ଅସୁରମାନଙ୍କର ଦଶ ଯୁଦ୍ଧର ଘଟଣା। ଦେବ ଏବଂ ଅସୁରମାନଙ୍କର ନାଶ ଏବଂ ଜନମାନଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ରାଜା ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ଏକ ଶତ କୋଟି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚମକି ରହିଥିଲେ। ଏହାପରେ ସତ୍ତରି ଦୁଇ ଶତ କୋଟି ବର୍ଷ ଏବଂ ଅସୀ ହଜାର ବର୍ଷ, ସେ ତିନି ଲୋକର ଶାସନ କରିଥିଲେ। ପରେ ରାଜା ବଲି ପୁନି ଏକ ଶତ କୋଟି ବର୍ଷ ଏବଂ ଷଠି ହଜାର ଏବଂ କୋଟି ବିଶ ବର୍ଷ ଶାସନ କରିଥିଲେ। ବଲିଙ୍କ ଶାସନ କାଳରେ, ଯେପରି ଉଲ୍ଲେଖ ହେଇଛି, ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଦାନବମାନେ ସହିତ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିଥିଲେ।