ବସୁଦେବଙ୍କ ଘରେ ଏକ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ କପିଳ, ସେ ଦୃଢ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ। ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧନୁର୍ଧରା ପ୍ରଥମେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଏହା ଦେଖି ସମସ୍ତେ ଖୁସି ହେଲେ। ସୌଭଦ୍ର ଓ ଅଭାବ, ଏହି ଦୁଇଜଣ ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ। ଦେବଭାଗଙ୍କ ପୁତ୍ର ପ୍ରସ୍ତାବ, ଯିଏ ବୁଧ ନାମରେ ପରିଚିତ, ସେଉଁଠି ଜନ୍ମ ନେଲେ। ପ୍ରଥମେ ପଣ୍ଡିତ, ତାପରେ ବାହୁ ଓ ଉତ୍ତମ ଦେବଶ୍ରବାସ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ମହିଳା ମନସ୍ୱିନୀ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଥିଲେ, ଯିଏ ମହାନ ଖ୍ୟାତି ପାଇଥିଲେ। ଶ୍ରଦ୍ଧାରୁ ନିବୃତ୍ତଶତ୍ରୁ, ଯେଉଁଥିରେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ନାମ ମଧ୍ୟ ଥିଲା, ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଗଣ୍ଡୂଷାଙ୍କୁ କୃଷ୍ଣ ବହୁତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଏକଶେ ପୁତ୍ର ଦେଲେ। ତିନିଏ ଚନ୍ଦ୍ର, ଯିଏ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ରନ୍ତିପାଳ ଓ ରନ୍ତି, ଏହି ଦୁଇଏ ନନ୍ଦନଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ। ଶମୀକଙ୍କ ଚାରିଜଣ ଶୂରବୀର ପୁତ୍ର ଥିଲେ—ବିରଜ, ଧନୁ, ବ୍ୟୋମ ଓ ସୃଞ୍ଜୟ। ବ୍ୟୋମଙ୍କ ପୁତ୍ର ନଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସୃଞ୍ଜୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ଧନଞ୍ଜୟ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯିଏ ଭୋଜମାନ୍ୟଙ୍କ ରାଜା ଓ ରାଜରିଷି ହେଲେ। ଏହି ପବିତ୍ର କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଜନ୍ମ ଗାଥା ଯିଏ ପଢ଼ନ୍ତି କିମ୍ବା ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି। ପରେ ମହାଦେବ, ଯିଏ ପୂର୍ବରୁ କୃଷ୍ଣ ଥିଲେ ଓ ପ୍ରଜାପତି ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲୀଳା କରିବା ପାଇଁ ଆସିଲେ। ଦେବକୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ, ବସୁଦେବଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା, କମଳନୟନ ଚତୁର୍ଭୁଜ ଦିବ୍ୟ ଦେହ ଧାରଣ କରି ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସେ ଏହି ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ। ବସୁଦେବ ଦେଖିଲେ ଯେ, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦେହରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଅଛି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଚିହ୍ନ ସହିତ ପ୍ରଭାସିତ। ସେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଏହି ଦିବ୍ୟ ରୂପ ହଟାନ୍ତୁ, ମୁଁ କଂସଙ୍କୁ ଭୟ କରେ। ମୋର ପୂର୍ବରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଛଅ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ସେ ହତ୍ୟା କରିଛି।" ବସୁଦେବଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଅଚ୍ୟୁତ ସ୍ୱରୂପ ହଟାଇଲେ। ତାଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ, ଶୌରି ତାଙ୍କୁ ନନ୍ଦଗୋପଙ୍କ ଘରକୁ ନେଇଗଲେ। ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଇ କହିଲେ, "ଏହାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖ, ଏହି ପୁଅ ଯଦୁବଂଶର ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ଆଣିବ।" "ଦେବକୀଙ୍କ ଏହି ପୁଅ କଂସଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିବେ; ତାପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୃଥିବୀ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭାର ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରିବ। କୌରବ ଯୁଦ୍ଧରେ, ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଏକଠା ହେବାବେଳେ, ସେ ଦୁଷ୍ଟ ରାଜାମାନେ ସବୁକୁ ବିନାଶ କରିବେ। ଏହି ପ୍ରଭୁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସାରଥି ହେବେ, ଏବଂ ପୃଥିବୀକୁ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଶୂନ୍ୟ କରି, ସେ ଏହି ଭୂମିର ଉପଭୋଗ କରିବେ। ସମସ୍ତ ଯଦୁବଂଶୀମାନେ ଦେବଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିବେ।" ଏଠି ଭୀଷ୍ମ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ଏହି ବସୁଦେବ କିଏ? ଏହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଦେବକୀ କିଏ? ନନ୍ଦଗୋପ କିଏ? ଏବଂ ଯଶୋଦା, ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଲାଲନ-ପାଳନ କଲେ ଓ ଯାହାକୁ ସେ ମା ଭାବରେ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ, ସେ କିଏ?" ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: "ଏହି ବସୁଦେବ ହେଉଛନ୍ତି କଶ୍ୟପ, ଦେବକୀ ହେଉଛନ୍ତି ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଅଦିତି। କଶ୍ୟପ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅଂଶ ଓ ଅଦିତି ପୃଥିବୀ ଅଂଶ। ନନ୍ଦ ହେଉଛନ୍ତି ଦ୍ରୋଣ, ଯଶୋଦା ପୃଥିବୀ ଅଂଶ।" ତାପରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରଭୁ ଦେବକୀଙ୍କ ପୂର୍ବ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କଲେ, ଯାହା ସେ ପୂର୍ବରୁ ଚାହିଁଥିଲେ। ଶୀଘ୍ରେ ସେ ମହାଦେବ ଏକ ମାନବ ଦେହ ଧାରଣ କରି, ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ମୋହିତ କଲେ, ନିଜ ଯୋଗବଳରେ ଏହି ଲୋକକୁ ଆସିଲେ। ଧର୍ମ ଓ ଯଜ୍ଞ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବାବେଳେ, ବିଷ୍ଣୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବରେ ବୃଷ୍ଣି ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଧର୍ମ ପୁନଃସ୍ଥାପନ ଓ ଅସୁର ନାଶ ପାଇଁ। ରୁକ୍ମିଣୀ, ସତ୍ୟଭାମା, ସତ୍ୟା, ନାଗ୍ନିଜିତୀ, ସୁମିତ୍ରା, ଶୈବ୍ୟା, ଗାନ୍ଧାରୀ, ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣା, ଏହି ସମସ୍ତ ତାଙ୍କ ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ। ସୁଭୀମା, ମାଦ୍ରୀ, କୌଶଳ୍ୟା ଓ ଵିଜୟା ମଧ୍ୟ ଦେବୀମାନେ ଥିଲେ—ଏପରି ଦେବୀମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଥିଲା ଷୋଳ ହଜାର। ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କର ପୁଅମାନଙ୍କ ନାମ ଶୁଣ, ସେମାନେ ସମସ୍ତ କଳାରେ ପାରଙ୍ଗତ—ଚାରୁଦେଷ୍ଣ, ବୀର ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ସୁଚାରୁ, ଚାରୁଭଦ୍ର, ସଦଶ୍ୱ, ହ୍ରସ୍ୱ, ଚାରୁଗୁପ୍ତ, ଚାରୁଭଦ୍ର ଓ ଚାରୁକ। ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କୁ ଚାରୁହାସ, କନିଷ୍ଠ, କନ୍ୟା, ଚାରୁମତୀ, ଭାନୁ, ଭୀମରଥ, କ୍ଷଣ, ରୋହିତ, ତାମ୍ରବନ୍ଧ, ଜଳନ୍ଧମା ଓ ଚାରିଜଣ ଭଉଣୀ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଜାମ୍ବବତୀଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ସାମ୍ବ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯିଏ ସୂର୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ର ରଚନା କଲେ ଓ ମନ୍ଦିରର ମୂର୍ତ୍ତି ନିର୍ମାଣ କଲେ। ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ସ୍ଥାନରେ ସେ ମହାତ୍ମା ଭିତ୍ତି ସ୍ଥାପନ କଲେ; ଦେବତାମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କୁଷ୍ଠ ରୋଗ ନାଶ କଲେ। ସୁମିତ୍ରା, ଚାରୁମିତ୍ର, ମିତ୍ରବିନ୍ଦା ଜନ୍ମ ନେଲେ; ମିତ୍ରବାହୁ ଓ ସୁନୀଥା ନାଗ୍ନଜିତୀଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଏପରି ହଜାର-ହଜାର ପୁଅ ଥିଲେ; ବସୁଦେବଙ୍କ ଅଶୀ ହଜାର ପୁଅ ଥିଲେ। ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ, ବିଦ୍ୟାଧର ଓ ଯୁଦ୍ଧଶୂର, ବୈଦର୍ଭୀଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ—ଅନିରୁଦ୍ଧ, ଯିଏ ମୃଗକେତନ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ। ସାମ୍ବଙ୍କୁ କାମ୍ୟା, ସୁପାର୍ଶ୍ୱଙ୍କ କନ୍ୟା, ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ଦେଲେ; ପଞ୍ଚ ଉତ୍ତମ ସତ୍ତ୍ୱ ଦେବତାଙ୍କ ନାମ ଉଚ୍ଚାରିତ ହୁଏ। ତିନି କୋଟି ଉତ୍ତମ ଯଦୁବଂଶୀ ଏଠି ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଏବଂ ସଠି ହଜାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଥିଲେ। ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଦେବତାଙ୍କ ଅଂଶରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ; ଯେଉଁମାନେ ଦେବାସୁର ସଂଗ୍ରାମରେ ହତ୍ୟା ହୋଇଥିଲେ, ସେମାନେ ପୁନଃ ଏଠି ମନୁଷ୍ୟ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏହି ମହାନ ଯଦୁବଂଶୀମାନେ ମନୁଷ୍ୟଜାତିକୁ ବିପଦ ଦେଉଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ସେମାନେ ଯଦୁବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏଠି ଏକଶେ ବଡ଼ ଯଦୁବଂଶ ଥିଲା; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଷ୍ଣୁ ନେତୃତ୍ୱ ଓ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କଲେ।