ଦେବକ୍ଷତ୍ରଙ୍କ ପୁଅ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ସମାନ ବଳ ଓ ତେଜ ଥିବା ମଧୁର ନାମକ ଏକ ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ ପୁରୁଷ ଜନ୍ମ ନେଲେ । ମଧୁରଙ୍କ ପୁଅ ମଧୁ କୁରୁ ବଂଶର ଉତ୍ପନ୍ନ ବୋଲି ପରିଚିତ ହେଲେ । ଏହି କୁରୁ ବଂଶରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁରୁହୋତ୍ର ଜନ୍ମ ନେଲେ; ପୁରୁହୋତ୍ର ଓ ତାଙ୍କର ବିଦର୍ଭ ଦେଶର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଦ୍ରାବନ୍ତୀଙ୍କୁ ଆଖିରେ ଅଂଶୁ ଜନ୍ମିଲେ । ଅଂଶଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଭେତ୍ରକୀ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ମହାଗୁଣବତୀ, ସାତ୍ୱତ ବଂଶର ମହିମା ବଢ଼ାଇଥିବା ସାତ୍ୱତ ଜନ୍ମ ନେଲେ । ଏହି ଭାବରେ ମହାତ୍ମା ଜ୍ୟାମଘଙ୍କ ବଂଶାବଳୀ ବୁଝିବା ପରେ, ଜଣାଯାଏ ଯେ ସେ ଅନେକ ସନ୍ତାନର ସ୍ୱାମୀ ଥିଲେ ଓ ସୁଜ୍ଞାନ ରାଜା ସୋମାଙ୍କ ସହ ବିଲୀନ ହୋଇଥିଲେ । ସାତ୍ୱତଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା କୌଶଲ୍ୟା ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଗୁଣବତୀ ପୁଅମାନେ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚାରି ବଂଶର ବିସ୍ତୃତ ବିବରଣୀ ଏଠାରେ ଦିଆଯାଉଛି । ଭଜମାନଙ୍କୁ ସୃଞ୍ଜୟା ଠାରୁ ଭାଜନ ନାମକ ପୁଅ ହେଲେ; ଏବଂ ସୃଞ୍ଜୟାଙ୍କ ଝିଅଠାରୁ ଭାଜକ ଜନ୍ମିଲେ । ଭାଜନଙ୍କ ଦୁଇଜଣ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଠାରୁ ନେମି, ଚକ୍ରକଣ, ବୃଷ୍ଣି ଓ ପରପୁରଞ୍ଜୟ ନାମକ ଅନେକ ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ । ଭଜମାନଠାରୁ ଜନ୍ମିଥିବାମାନଙ୍କୁ ଭାଜକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ସେଠାରୁ ଦେବାବୃଦ୍ଧ, ପୃଥୁ ଓ ମଧୁମାନ୍ୟ ମଧୁମାନେ ମିତ୍ରବର୍ଦ୍ଧନ ଜନ୍ମିଲେ । ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ ନଥିଲେ, ତେଣୁ ସେ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ ପୁଅ ପାଇଁ ଘୋର ତପସ୍ୟା କଲେ । ଏହି ସମୟରେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହ ଏକ ପତ୍ରକୁଟିରେ ପବିତ୍ର ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କରିଥିଲେ; ସେଇ ଜଳ ସ୍ପର୍ଶରେ ନଦୀ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଆସିଲେ । ସେ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିମଗ୍ନ ଥିବାବେଳେ, ନଦୀ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ; ଚିନ୍ତାରେ ଭରିଯାଇ, ସେ ଏକ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ—“ମୁଁ ଏବେ ନାରୀ ହେବି ଓ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବି, ଯାହାଫଳରେ ଏମିତି ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମିବ; ଏହିପରି ମୁଁ ଆଜି ତାଙ୍କୁ ପୁଅ ଦେବି ।” ଏପରେ ସେ ଅପୂର୍ବ ସୌନ୍ଦର୍ୟମୟୀ କନ୍ୟା ହୋଇ ରାଜାଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ, ଏବଂ ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଅଭିଲାଷା କଲେ । ସେ, କନ୍ୟାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠା, ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ପୁଅ ବଭ୍ରୁଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯିଏ ଦେବାବୃଦ୍ଧଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ । ଏହି ବଂଶରେ ପୁରାତନ କଥା ଜାଣିଥିବାମାନେ ମହାତ୍ମା ଦେବାବୃଦ୍ଧଙ୍କ ଗୁଣଗାଥା ଗାଇ ଖ୍ୟାତି ହୋଇଛନ୍ତି । ବଭ୍ରୁ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବାବୃଦ୍ଧ ଦେବତାଙ୍କ ସମାନ; ତାଙ୍କ ୧୬୦,୦୦୦ ପୁଅ ଥିଲେ । ଏହିମାନେ ବଭ୍ରୁ ଓ ଦେବାବୃଦ୍ଧଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ହୋଇ ଅମରତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ; ବଳି, ଦାନ, ତପ, ଜ୍ଞାନ, ବ୍ରହ୍ମ ଓ ଦୃଢ଼ ନିୟମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିଲେ । ସୁନ୍ଦର ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ବୋଜ ନାମକ ରାଜା ଶରକାନ୍ତଙ୍କ ଝିଅ ମୃତକାବତୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ; ତାଙ୍କୁ ଚାରିପୁଅ ହେଲେ—କୁକୁର, ଭଜମାନ, ଶ୍ୟାମ ଓ କମ୍ବଳବର୍ହିଷ । କୁକୁରଙ୍କ ପୁଅ ବୃଷ୍ଟି, ବୃଷ୍ଟିଙ୍କ ପୁଅ ଧୃତି; ଧୃତିଙ୍କ ପୁଅ କପୋତରୋମା, ତାଙ୍କ ପୁଅ ତିତ୍ତିରି । ତିତ୍ତିରିଙ୍କ ଅନେକ ପୁଅ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜ୍ଞାନୀ ନରି ନାମକ ପୁଅ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ନାମ ଚନ୍ଦନ, ଉଦକ ଓ ଦୁନ୍ଦୁଭି ରୂପେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଅଭିଜିତଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ, ତାଙ୍କଠାରୁ ପୁନର୍ବସୁ ଜନ୍ମିଲେ । ଅଭିଜିତ ପୂର୍ବରୁ ନିସନ୍ତାନ ଥିଲେ, ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୁଅ ପାଇଁ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ ପ୍ରେରିତ କଲେ । ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଘୁରୁଥିବାବେଳେ, ସଭାମଧ୍ୟରୁ ପୁନର୍ବସୁ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ, ଯିଏ ଅନ୍ଧ ଥିଲେ କିନ୍ତୁ ଶାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନୀ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ଯଜ୍ଞଦାତା । ପୁନର୍ବସୁଙ୍କ ଦୁଇ ଝିଅ ଥିଲେ—ବସୁ ଓ ଅରିଜିତ; ଏହା ସହ ଆହୁକ ଓ ଆହୁକି, ଯେଉଁମାନେ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଏଠାରେ ସେମାନେ ବିଶେଷ ଚରିତ୍ର ଓ ତାଙ୍କର ସେନାପତି ଓ ପଙ୍କ୍ତିର ରକ୍ଷକ ନେଇ ଶ୍ଲୋକ ପାଠ କରନ୍ତି । ସେଠାରେ ଦଶ ହଜାର ରଥ ମେଘ ଗର୍ଜନ ସଦୃଶ ଧ୍ୱନି କରୁଥିଲେ; ବୋଜମାନେ କେବେ ମିଥ୍ୟା କଥା କହୁନଥିଲେ, ଯଜ୍ଞ କରୁନଥିଲେ, ବଡ଼ ଦାନ କରୁନଥିଲେ ନାହିଁ । ସେମାନେ ଅପବିତ୍ର ବା ଅଜ୍ଞାନୀ ନଥିଲେ, କେହି ବୋଜମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ; ଏହିପରି ଆହୁକ ବଂଶର ବିବରଣୀ ଦିଆଯାଇଛି । ଆହୁକ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ ଆହୁକିଙ୍କୁ ଅବନ୍ତି ଦେଶରେ ବିବାହ କରାଇଲେ; ଆହୁକଙ୍କ ଝିଅଠାରୁ ଦୁଇ ପୁଅ ହେଲେ—ଦେବକ ଓ ଉଗ୍ରସେନ, ଦୁଇଁଜଣ ଦିବ୍ୟ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ । ଦେବକଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସମାନ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି—ଦେବବନ୍, ଉପଦେବ, ସୁଦେବ ଓ ଦେବରକ୍ଷିତ; ସେମାନଙ୍କ ସାତ ଭଉଣୀ ବସୁଦେବଙ୍କୁ ବିବାହ କରାଯାଇଥିଲେ । ସେ ସାତ ଝିଅ ହେଲେ—ଦେବକୀ, ଶ୍ରୁତଦେବା, ଯଶୋଦା, ଶ୍ରୁତିଶ୍ରବା, ଶ୍ରୀଦେବା, ଉପଦେବା ଓ ସୁରୂପା । ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ନଉପୁଅ ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ମଧ୍ୟରୁ କଂସ ପ୍ରଥମ; ଅନ୍ୟମାନେ ନ୍ୟାଗ୍ରୋଧ, ସୁନାମ, କଙ୍କ, ଶଙ୍କୁ, ସୁଭୁ, ରାଷ୍ଟ୍ରପାଳ, ବଦ୍ଧମୁଷ୍ଟି ଓ ସମୁଷ୍ଟିକ । ତାଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ଭଉଣୀ କଂସ, କଂସବତୀ, ସୁରଭି, ରାଷ୍ଟ୍ରପାଳି ଓ କଙ୍କା ଥିଲେ । ଉଗ୍ରସେନ ଓ ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନେ କୁକୁର ବଂଶର ଉତ୍ପନ୍ନ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣିତ । ଭଜମାନଙ୍କ ପୁଅ ରଥୀନାୟକ ବିଦୁରଥ ଥିଲେ; ବିଦୁରଥଙ୍କ ପୁଅ ରାଜାଧିଦେବ ଓ ଶୂର ଥିଲେ । ରାଜାଧିଦେବଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ଥିଲେ—ଶୋଣାଶ୍ୱ ଓ ଶ୍ୱେତବାହନ, ଯେଉଁମାନେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ ଥିଲେ । ଶୋଣାଶ୍ୱଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ପୁଅ ଥିଲେ—ଶାମି, ରାଜଶର୍ମା, ନିମୃତ୍ତ, ଶତ୍ରୁଜିତ୍ ଓ ଶୁଚି; ସେମାନେ ସମରକୁଶଳ ଥିଲେ । ଶାମିଙ୍କ ପୁଅ ପ୍ରତିକ୍ଷତ୍ର, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଭୋଜ; ଭୋଜଙ୍କ ପୁଅ ହୃଦିକା; ହୃଦିକାଙ୍କ ଦଶ ପୁଅ ଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ଶୂରବୀର । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କୃତବର୍ମା ପ୍ରଥମ, ଶତଧନ୍ବା ସ୍ରେଷ୍ଠ; ଦେବାର୍ହ, ସୁଭାନୁ, ଭୀଷଣ ବଳବାନ; ଅଜାତ, ବିଜାତ, କରକ, କରଂଧମ; ଦେବାର୍ହଙ୍କ ଜ୍ଞାନୀ ପୁଅ କମ୍ବଳବର୍ହିଷ ଜନ୍ମିଲେ । ଏହିଭଳି ଏହି ବଂଶର ମହାତ୍ମାମାନେ ଗୁଣ, ତପ, ଜ୍ଞାନ ଓ ବିରାଟ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇ ଥିଲେ ।