ରାଜା କୃତବୀର୍ୟାର୍ଜୁନଙ୍କ ଉପରେ ଆମ ପୂର୍ବଜଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରି ମିତ୍ରତା ସ୍ଥାପନ କଲେ। ତାଙ୍କର ହଜାରଟି ହାତର ଧନୁର ତାରର ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା। ଏହି ଧ୍ୱନି, ଯେପରି ଯୁଗାନ୍ତର ଅଗ୍ନିର ସମୟରେ ଧନୁର ତାର ଉଠେ, ସେପରି ଭାଗ୍ୟର ଶକ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଦେଲା, ଯେତେବେଳେ ଭାର୍ଗବଙ୍କ ଏହି ଧନୁର ତାର କାଟିଦେଲେ। ଯୁଦ୍ଧଭୂମିରେ ଏହି ହଜାରଟି ହାତ ସୁନାର ତାଳଗଛ ପରି ପଡିଗଲା। ଏହି ସମୟରେ କ୍ରୋଧିତ ବସିଷ୍ଠ ମୁନି ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ—"ହେ ହୈହୟ, ତୁମେ ମୋର ଅରଣ୍ୟକୁ ଦହନ କରିଛ, ଏହି ଅପକର୍ମର ଫଳ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ତୁମକୁ ହତ୍ୟା କରି ଦେବେ।" ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଶାପ ଅନୁସାରେ, ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତପସ୍ବୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାର୍ଗବ—ଅର୍ଥାତ୍ ପରଶୁରାମ—ତାଙ୍କର ହଜାରଟି ହାତ କାଟି ତାଙ୍କୁ ବଳପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବଶ କରି ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ। ଏହିଭଳି ରାମ ତାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କଲେ। କୃତବୀର୍ୟାର୍ଜୁନଙ୍କ ଏକଶତ ପୁଅ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପାଞ୍ଚଜଣ ମହାରଥୀ ଥିଲେ—ଶୂରସେନ, ଶୂର, ଧୃଷ୍ଟ, କୃଷ୍ଣ ଓ ଜୟଧ୍ୱଜ। ଏହିମାନେ ଶସ୍ତ୍ରକୁଶଳ, ବଳବାନ୍, ପ୍ରତାପୀ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜୟଧ୍ୱଜ ପ୍ରଧାନ ଥିଲେ ଏବଂ ଅବନ୍ତି ଥିଲେ ରସାର ନାୟକ। ଜୟଧ୍ୱଜଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ତାଳଜଂଘ, ଅତିଶୟ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ। ତାଳଜଂଘଙ୍କ ଶତାଧିକ ପୁଅ ଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ 'ତାଳଜଂଘ' ଭାବେ ପରିଚିତ ହେଲେ। ଏହି ତାଳଜଂଘମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପାଞ୍ଚଟି ମହାନ୍ ବଂଶ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା—ଭୀତିହୋତ୍ର, ଭୋଜ, ଅବନ୍ତି, ତୁଣ୍ଡିକେର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ। ଭୀତିହୋତ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଅନନ୍ତ, ଯିଏ ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ତାଙ୍କ ପୁଅ ଦୁର୍ଜୟ, ଶତ୍ରୁଜୟୀ ଥିଲେ। ଏହି ମହାନ୍ ରାଜା କୃତବୀର୍ୟାର୍ଜୁନ ନାମରେ ଧର୍ମ ଓ ନ୍ୟାୟ ଦ୍ୱାରା ଜନତାଙ୍କୁ ଶାସନ କରିଥିଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ଧନୁର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀକୁ ସମୁଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଶ କରିଥିଲେ। ଯେଉଁ ମଣିଷ ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳେ ତାଙ୍କର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ, ସେ କେବେ ଧନ ହାରାଏ ନାହିଁ, ହାରାଇଥିବା ଧନ ପୁନି ମିଳିଯାଏ। ଏଠାରେ କୃତବୀର୍ୟାର୍ଜୁନଙ୍କ ଜନ୍ମ କଥା ଯେଉଁଠି କହାଯାଏ, ସେଠି ଏହା ଶ୍ରବଣ କରୁଥିବା ପୁଣ୍ୟାତ୍ମା ସ୍ୱର୍ଗରେ ଯଜ୍ଞ ଓ ଦାନ କରିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ସମାନ ସମ୍ମାନ ପାଏ। ଏଉଁପରି ଏବେ ରାଜାଙ୍କୁ ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ମୁନି କହିଲେ—"ହେ ରାଜନ୍, କ୍ରୋଷ୍ଟୁଙ୍କ ଉତ୍ତମ ବଂଶ କଥା ଶୁଣ। ଏହି ବଂଶରୁ ଭଗବାନ୍ ବିଷ୍ଣୁ, ଭୃଷ୍ଣିମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ, ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। କ୍ରୋଷ୍ଟୁଙ୍କ ପୁଅ ଭଲ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ବୃଜିନୀବାନ୍, ତାଙ୍କ ପୁଅ ସ୍ୱାତି, ଏବଂ ସ୍ୱାତିଙ୍କ ପୁଅ କୁଶଂକୁ। କୁଶଂକୁଙ୍କ ପୁଅ ଚିତ୍ରରଥ—ଯିଏ ଶଶବିନ୍ଦୁ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ, ସେ ଏକ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ସାମ୍ରାଟ୍।" ପୁରାତନ ବଂଶାବଳୀ ଅନୁସାରେ, ଶଶବିନ୍ଦୁଙ୍କ ଏକଶତ ପୁଅ ଥିଲେ, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପୁଅଙ୍କ ଏକଶତ ପୁଅ ଥିଲେ। ସେମାନେ ପ୍ରଜ୍ଞାନ୍ବିତ, ସୁନ୍ଦର, ଧନୀ ଓ ତେଜସ୍ୱୀ ଥିଲେ। ଏହି ଶତମୁଖ୍ୟ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୃଥୁମତ ବଂଶର ପୃଥୁଶ୍ରବା, ପୃଥୁୟଶସ୍, ପୃଥୁତେଜସ୍, ପୃଥୁଦ୍ଭବ ଓ ପୃଥୁକୀର୍ତ୍ତି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ପୃଥୁଶ୍ରବାଙ୍କୁ ପୁରାତନ ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି। ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଉଶନା ଏକ ଶତ୍ରୁମାର୍ଦ୍ଦନ କର୍ତ୍ତା ଥିଲେ। ଉଶନାଙ୍କ ପୁଅ ଶିନେୟୁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ଥିଲେ; ତାଙ୍କ ପୁଅ ରୁକ୍ମକବଚ। ଏହି ରୁକ୍ମକବଚଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହତ୍ୟା କରି, ତାଙ୍କ ଧରାକୁ ଅନ୍ୟ ରାଜା ଅଧିକାର କଲେ। ଏହି ରାଜା ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଲେ। ରୁକ୍ମକବଚଙ୍କ ପୁଅ ପରାବୃତ୍ ହେଲେ, ଯିଏ ଶତ୍ରୁବଳ ଦଳନ କରିଥିଲେ। ପରାବୃତ୍ଙ୍କ ପାଞ୍ଚଟି ପୁଅ ଥିଲେ—ରୁକ୍ମେଶୁ, ପୃଥୁରୁକ୍ମ, ଜ୍ୟମଘ, ପରିଘ ଓ ହରି। ପିତା ପରିଘ ଓ ହରିଙ୍କୁ ବିଦେହରେ ବସାଇଲେ, ରୁକ୍ମେଶୁ ରାଜା ହେଲେ ଓ ପୃଥୁରୁକ୍ମ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ହେଲେ। ଏହି ଦୁଇଜଣ ଜ୍ୟମଘଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ରୁଦ୍ଧ କରିଦେଲେ, ଯାହାଫଳରେ ସେ ଏକ ଆଶ୍ରମରେ ବାସ କରି ଶାନ୍ତିରେ ରହିଥିଲେ ଓ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କଲେ। ଏକାକୀ, ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ଧନୁ ନେଇ ଚିହ୍ନ ବାନ୍ଧି ରଥରେ ଚଢ଼ି ନର୍ମଦା ତଟରେ ଅନ୍ୟ ଦେଶକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ଋକ୍ଷବତ୍ ପର୍ବତକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ଓ ସେଠାରେ ବସିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଅନ୍ୟେ ଛାଡ଼ିଦେଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଧର୍ମପତ୍ନୀ ଶୈବ୍ୟା ସେଙ୍କ ସହ ରହିଥିଲେ। ଏହି ରାଜାଙ୍କ କୌଣସି ପୁଅ ନଥିଲା, ତେଣୁ ସେ ଅନ୍ୟ ଏକା ନାରୀ ବିବାହ କରିବା ବିଚାର କଲେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ଲାଭ କରି ଏକ କନ୍ୟା ଲାଗିଲେ। ଭୟରେ ସେ ତାଙ୍କ ଭାର୍ୟାକୁ କହିଲେ—"ହେ ପବିତ୍ର ହସଉଥିବା, ଏହି କନ୍ୟା ତୁମର ବହୁ ହେଉ।" ଶୈବ୍ୟା ପଚାରିଲେ—"ଏହି କାହାର ବହୁ?" ରାଜା କହିଲେ—"ତୁମେ ଯେଉଁ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେବ, ତାଙ୍କର ଏହି ଜୀବନ ସାଥୀ ହେବେ।" ତା କନ୍ୟା ତପସ୍ୟା କରି ଏକ କନ୍ୟାକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଶୈବ୍ୟା ପତିବ୍ରତା ଭାବେ ଏକ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯିଏ ଥିଲେ ବିଦର୍ଭ। ଏହି ରାଜକୁମାରୀରେ କ୍ରଥ ଓ କୌଶିକ ନାମକ ଦୁଇଜଣ ବହୁ ହେଲେ। ବିଦର୍ଭଙ୍କ ତୃତୀୟ ପୁଅ ଲୋମପଦ, ଅତି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଥିଲେ। ପରେ ବିଦର୍ଭ ଏକ ଯୁଦ୍ଧକୁଶଳ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଲୋମପଦଙ୍କ ପୁଅ ବଭ୍ରୁର, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଧୃତି; କୌଶିକଙ୍କ ପୁଅ ଛେଦି, ଯାହାଠାରୁ ଛେଦି ରାଜାମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ବିଦର୍ଭଙ୍କ ପୁଅ କ୍ରଥଙ୍କ ପୁଅ କୁନ୍ତି, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଧୃଷ୍ଟ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଶ୍ରିଷ୍ଟ। ଶ୍ରିଷ୍ଟଙ୍କ ପୁଅ ଧାର୍ମିକ ନିୃତ୍ତି, ଯିଏ ଶତ୍ରୁ ନାଶ କରିଥିଲେ; ତାଙ୍କ ପୁଅ ଦଶାର୍ହ, ଅନ୍ୟ ନାମ ବିଦୁରଥ। ଦଶାର୍ହଙ୍କ ପୁଅ ଭୀମ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଜିମୂତ; ଜିମୂତଙ୍କ ପୁଅ ବିକୃତି, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଭୀମରଥ। ଭୀମରଥଙ୍କ ପୁଅ ନବରଥ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଦଶରଥ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଶକୁନି। ଶକୁନିଙ୍କୁ କରମ୍ଭ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ତାଙ୍କୁ ଦେବରଥ ଓ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଜା ଦେବକ୍ଷତ୍ର ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏହିଭଳି ଏହି ପବିତ୍ର ବଂଶର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ଏହାର ମହତ୍ତ୍ୱ ଉଚ୍ଚାରିତ ହେଲା।