ଏକ ସମୟର କଥା, ସପ୍ତଦ୍ୱୀପର ଅଧିପତି ଏବଂ ହଜାର ହସ୍ତ ନିଧାରୀ ଏକ ମହାନ ରାଜା ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସେ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଘୋର ତପସ୍ୟା କଲେ। ଏହି ରାଜା କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ ବଂଶର ଥିଲେ ଏବଂ ସେ ଦତ୍ତାତ୍ରେୟଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ। ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ, ସକଳ ଦେବମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କୁ ଚାରିଟି ବର ଦେଲେ। ପ୍ରଥମେ, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ହଜାର ହସ୍ତ ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ଦ୍ୱିତୀୟରେ, ଅଧର୍ମ ଚିନ୍ତା କଲେ ଭୟ ନ ଆସୁ, ଏହି ବର ଚାହିଲେ। ତୃତୀୟ, ଧର୍ମରେ ଶକ୍ତି ଲଭି, ଯୁଦ୍ଧରେ ସ୍ବଯଂଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠକୁ ମଧ୍ୟ ହରିପାରିବେ, ଏହା ଚାହିଲେ। ଚତୁର୍ଥ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ ଏବଂ ଏହାର ସମସ୍ତ ନଗରୀ ଅଧିକୃତ କରିବାର ବର ଚାହିଲେ। ତାଙ୍କର ଏହି ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ, ତାଙ୍କୁ ହଜାର ହସ୍ତ ମିଳିଲା। ସେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ବଳି ଦେଇଥିଲେ, ସେଗୁଡିକ ଦାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞସ୍ଥଳୀ ସୁନାର ଥିଲା, ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ବଳି ଉପଲକ୍ଷେ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ରଥରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ ଆସିଥିଲେ। ଗନ୍ଧର୍ବ ଏବଂ ଅପ୍ସରାମାନେ ସଦା ତାଙ୍କ ସହିତ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଏକ ବଳିରେ ଗନ୍ଧର୍ବ ନାରଦ ଷ୍ରୁତି ଗାଇଥିଲେ। ଏହି ରାଜା ତପସ୍ୟା, ଦାନ, ବଳ, ଶୌର୍ୟ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ସପ୍ତଦ୍ୱୀପରେ ପବନ ବେଗରେ ପରିଚର୍ଯ୍ୟା କରିଥିଲେ। ଏହି ରାଜା ୮୫,୦୦୦ ବର୍ଷ ଧରି ସପ୍ତଦ୍ୱୀପର ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ଭାବେ ରାଜ୍ୟ କଲେ। ସେ ଗୋମାତା ଓ କ୍ଷେତ୍ରର ରକ୍ଷକ ଥିଲେ, ଏବଂ ବର୍ଷା ମେଘ ପରି ଅର୍ଜୁନ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ତାଙ୍କର ଧନୁର ଝାଟରେ ହଜାର ହସ୍ତ କଠିନ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ସେ ଶରତ୍କାଳୀନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ହଜାର କିରଣରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଜ୍ୟୋତିମାନ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ମାହିଷ୍ମତୀର ମଧ୍ୟରେ ଏହି ମାନବ ମହାପୁରୁଷ ବର୍ଷା ଋତୁର ସମୁଦ୍ର ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ। ସେ ନିଜ ଆନନ୍ଦରେ ନିମଗ୍ନ ହୋଇ, ପ୍ରତିସ୍ରୋତରେ ଖେଳ କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଖେଳରେ ଫେନ ଭରା ତରଙ୍ଗ ଆବଦ୍ଧ ହୋଇଯାଉଥିଲା। ନର୍ମଦା ନଦୀ ଭୂକୁଟି ତରଙ୍ଗର ମାଳା ପିନ୍ଧି, ସାବଧାନ ଭାବେ ଆସୁଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ମନୁବଂଶରେ ସେ ଏକା ମହାସାଗରରେ ବିଲୀନ ହେଉଥିଲେ। ସେ ନିଜ ହସ୍ତରେ ଶକ୍ତି ଉଠାଇ, ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରୁଥିଲେ; ତାଙ୍କର ହଜାର ହସ୍ତ ଦ୍ୱାରା ମହାସାଗର କ୍ଷୁବ୍ଧ ହୋଇଯାଉଥିଲା। ପାତାଳ ଲୋକର ଦାନବମାନେ ତାଙ୍କର ଜଂଘା କ୍ଷୁବ୍ଧ ହେବାରେ ଭୟକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ଅଚଳ ଓ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଉଥିଲେ, ଅମୃତ ଉଦ୍ଭବ ଭୟରେ। ମହାନାଗମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଅଚଳ ହୋଇଯାଉଥିଲେ। ଏହି ଧନୁର୍ଧରୀ ରାବଣଙ୍କୁ ଶର ବ୍ୟବହାର କଲେ। ସେ ଧନୁ ଉଠାଇ, ପାଞ୍ଚଟି ଶରରେ ଲଙ୍କାଧୀଶ ରାବଣଙ୍କୁ ମୁହଁ ଘୁରାଇ ଦେଲେ, ତାଙ୍କୁ ଓ ତାଙ୍କର ସେନାକୁ ଅଧିନ କଲେ। ଏହି ରାଜା ରାବଣଙ୍କୁ ଜିତି, ବନ୍ଧି ମାହିଷ୍ମତୀକୁ ଆଣି, ତାଙ୍କୁ କାରାଗାରରେ ରଖିଲେ। ତାପରେ ମୁଁ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଗଲି, ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଲି। ରାଜା ମୋର ନାତିକୁ ମୁକ୍ତ କରି, ମିତ୍ରତା ଗଢ଼ିଲେ। ତାଙ୍କର ହଜାର ହସ୍ତ ଧନୁର ଝାଟର ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା। ଯେପରି ଯୁଗାନ୍ତର ଅଗ୍ନିରେ ଧନୁର ଝାଟ ଶବ୍ଦ ହୁଏ, ଭାର୍ଗବ ତାହା କାଟିଦେଲେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କର ହଜାର ହସ୍ତ ସୁନାର ତାଳ ଗଛ ପରି ପଡ଼ିଗଲା। ଏହି ଅବସ୍ଥା ଆସିଲା, କାରଣ ବସିଷ୍ଠ ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଇଥିଲେ—"ହେ ହୈହୟ, ତୁମେ ମୋର ଅରଣ୍ୟ ଦାହ କରିଛ, ତୁମର ଏହି କୁକର୍ମ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଦ୍ୱାରା ଦଣ୍ଡିତ ହେବ, ସେ ତୁମକୁ ହତ୍ୟା କରିବ।" "ଭାର୍ଗବ ଏକ ପ୍ରବଳ ତପସ୍ବୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତୁମର ହଜାର ହସ୍ତ କାଟି, ତୁମକୁ ବଳପୂର୍ବକ ଦମନ କରି ହତ୍ୟା କରିବ।" ବୁଦ୍ଧିମାନ ମୁନିଙ୍କ ଶାପରେ ରାମ ତାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କଲେ। ତାଙ୍କ ୧୦୦ ଝିଅ ପୁଅ ଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟରୁ ପାଞ୍ଚ ଜଣ ମହାରଥୀ ଥିଲେ। ସେମାନେ ଅସ୍ତ୍ର କଳାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଶୂର, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଏବଂ ଦୃଢ଼ ଥିଲେ—ଶୂରସେନ, ଶୂର, ଧୃଷ୍ଟ, କୃଷ୍ଣ, ଏବଂ ଜୟଧ୍ୱଜ। ଜୟଧ୍ୱଜ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ ଥିଲେ, ଏବଂ ଅବନ୍ତି ଥିଲେ ରସାର ରାଜା। ଜୟଧ୍ୱଜଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ତାଳଜଂଘ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏହି ତାଳଜଂଘଙ୍କ ଅନେକ ପୁଅ ଥିଲେ, ସେମାନେ 'ତାଳଜଂଘ' ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ। ଏହି ତାଳଜଂଘମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପାଞ୍ଚଟି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୈହୟ ବଂଶ ଥିଲା—ବୀତିହୋତ୍ର, ଭୋଜ, ଅବନ୍ତି, ତୁଣ୍ଡିକେର, ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ। ବୀତିହୋତ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଅନନ୍ତ, ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ତାଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଦୁର୍ଜୟ, ଶତ୍ରୁ ଜୟ କରିଥିଲେ। ଏହି କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟାର୍ଜୁନ ନାମକ ହଜାର ହସ୍ତ ବିଶିଷ୍ଟ ମହାରାଜା ଧର୍ମ ନିୟମରେ ନିଜ ପ୍ରଜାକୁ ଶାସନ କରିଥିଲେ। ସେ ଧରାକୁ ସମୁଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଧନୁ ଦ୍ୱାରା ଅଧିନ କରିଥିଲେ। ଯିଏ ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳେ ତାଙ୍କର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ, ସେ କଦାପି ଧନ ହାରିବେ ନାହିଁ, ହାରାଉଥିବା ଧନ ଫେରି ପାଇଁଥିବେ। ଯିଏ ଏହି କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟଙ୍କ ଜନ୍ମକଥା କହେ, ସେ ଏଉଁ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ, ଯେଉଁଥିରେ ବଳି ଦେଇଥିଲେ ଓ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ଏବେ, ହେ ରାଜନ, କ୍ରୋଷ୍ଟୁଙ୍କ ପବିତ୍ର ବଂଶର କଥା ଶୁଣ। ଏହି ବଂଶରୁ ବୃଷ୍ଣିମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଧାନ, ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। କ୍ରୋଷ୍ଟୁଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ବୃଜିନୀବାନ୍, ଯିଏ ପ୍ରସିଦ୍ଧିରେ ଅତ୍ୟୁତ୍କୃଷ୍ଟ। ବୃଜିନୀବାନ୍ଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ସ୍ୱାତି, ଏବଂ ସ୍ୱାତିଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ କୁଶଙ୍କୁ। କୁଶଙ୍କୁଙ୍କ ପୁଅ ଚିତ୍ରରଥ, ଯିଏ ଶଶବିନ୍ଦୁ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇଥିଲେ। ପୁରାତନ ଗାଥା ଅନୁସାରେ, ଶଶବିନ୍ଦୁଙ୍କ ୧୦୦ ଝିଅ ପୁଅ ଥିଲେ, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କ ୧୦୦ ଝିଅ ପୁଅ ଥିଲେ। ସେମାନେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍, ରୂପବାନ୍, ଧନ-ଐଶ୍ୱର୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ ମଧ୍ୟରୁ ପୃଥୁମାନ୍ୟ ପ୍ରଧାନ ରାଜା ହେଲେ। ପୃଥୁଶ୍ରବା, ପୃଥୁଯଶସ୍, ପୃଥୁତେଜସ୍, ପୃଥୁଦ୍ଭବ, ଏବଂ ପୃଥୁକୀର୍ତ୍ତି—ଏହିମାନେ ପୃଥୁମତଙ୍କ ବଂଶର ଶଶବିନ୍ଦୁ ରାଜାମାନେ ଥିଲେ। ଏହିପରି ଏହି ଦିବ୍ୟ ବଂଶର ଗଥା ଏବଂ ମହାନ ରାଜାମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଏଇପରି ଭାବେ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇ ଅଛି।