ଓ ଭାରତ, ଏପରି ଭାବେ ଶର୍ମିଷ୍ଠା ଦ୍ୱାରା ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ ଓ ପୁରୁଙ୍କୁ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ହେଲା। ଯଦୁ ଓ ପୁରୁ, ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଏହି କୁଳବୃଦ୍ଧି ହେଲା। ଏବେ ମୁଁ ପୁରୁଙ୍କ ବଂଶ ପ୍ରସଙ୍ଗ କହିବି, ଯେଉଁଠାରେ ତୁମେ ଜନ୍ମ ନେଉଛ। ଯଦୁଙ୍କୁ ଯାଦବ ବଂଶର ଉତ୍ପତ୍ତି ହେଲା, ଯେଉଁଠାରେ ବଳରାମ ଓ କେଶବ ଥିଲେ। ପୃଥିବୀର ଭାର ହ୍ରାସ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳାର୍ଥେ, ଯଦୁଙ୍କ ପାଖରେ ଦେବପୁତ୍ରଙ୍କ ସମାନ ପାଞ୍ଚ ପୁତ୍ର ହେଲେ—ସହସ୍ରଜିତ୍, କ୍ରୋଷ୍ଟା, ନୀଳ, ଅଞ୍ଜିକ ଓ ରଘୁ। ସହସ୍ରଜିତ୍ଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ଶତଜିତ୍, ଯେଉଁଠାରୁ ତିନି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ନରେଶ ହେଲେ: ହୈହୟ, ହୟ ଓ ତାଳହୟ। ହୈହୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ଧର୍ମନେତ୍ର, ଯିଏ ନୀତିରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଧର୍ମନେତ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର କୁଣ୍ଟି, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ସଂହତ। ସଂହତଙ୍କ ପୁତ୍ର ମହିଷ୍ମାନ ନାମକ ରାଜା, ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ଭଦ୍ରସେନ, ଯିଏ ପ୍ରବଳ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ। ଭଦ୍ରସେନଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦୁର୍ଦ୍ଦମ, ଯିଏ ବାରାଣସୀରେ ରାଜ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ଦୁର୍ଦ୍ଦମଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭୀମ, ଯିଏ ଧନକ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଧନକଙ୍କ ଚାରିପୁତ୍ର ହେଲେ—କୃତାଗ୍ନି, କୃତବୀର୍ୟ, କୃତଧର୍ମା ଓ କୃତଉଜା। କୃତବୀର୍ୟଙ୍କୁ ଅର୍ଜୁନ ନାମକ ପୁତ୍ର ହେଲେ, ଯିଏ ହଜାର ହସ୍ତ ନେଇ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କଲେ, ସପ୍ତଦ୍ୱୀପର ଅଧିପତି ରାଜା। ସେ ଦଶହଜାର ବର୍ଷ ତପସ୍ୟା କରି, କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ ବଂଶର ଦତ୍ତାତ୍ରେୟଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ। ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ତାଙ୍କୁ ଚାରିଟି ବର ଦେଲେ: ପ୍ରଥମେ ହଜାର ହସ୍ତ, ଅଧର୍ମ ଚିନ୍ତାରେ ଭୟ ନ ହେବା, ଧର୍ମଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତି ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁ ରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ମରିବା ଶକ୍ତି। ଏହି ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସେ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ ଓ ସପ୍ତସମୁଦ୍ରବନ୍ଧିତ ଭୂମି କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମରେ ବିଜୟ କଲେ। ତାଙ୍କୁ ହଜାର ହସ୍ତ ଦିଆଯାଇ, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ତାଙ୍କର ଦାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ସମସ୍ତ ବେଦି, ବଳିପୀଠ ସୁନାର, ଦେବମାନେ ତାଙ୍କ ଯଜ୍ଞକୁ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଆସିଲେ। ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରା ତାଙ୍କୁ ସଦା ସେବା କରୁଥିଲେ; ତାଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ଗନ୍ଧର୍ବ ନାରଦ ଷ୍ଟୁତି ଗାଇଥିଲେ। ଯଜ୍ଞ, ଦାନ, ତପସ୍ୟା, ପ୍ରତାପ ଓ ଶିକ୍ଷାରେ ସେ ବାୟୁବେଗରେ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ ଭ୍ରମଣ କରିଥିଲେ। ସେ ୮୫,୦୦୦ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୂମିର ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ରାଜ୍ୟ କଲେ। ସେ ଗୋରକ୍ଷକ, କ୍ଷେତ୍ରରକ୍ଷକ ଓ ବର୍ଷା ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଜୁନ ଭଳି ପରିଚିତ ହେଲେ। ଧନୁର ଝାଟରେ ତାଙ୍କ ହଜାର ହସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ, ଶରଦ୍ ଦିନର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିଲେ। ମାହିଷ୍ମତୀରେ ଏହି ମହାପୁରୁଷ ସମୁଦ୍ର ସ୍ଫୁର୍ତ୍ତି ନେଇ ଥିଲେ। ସେ ନିଜ ଆନନ୍ଦରେ ରମଣ କରୁଥିଲେ, ମହାସମୁଦ୍ରର ତରଙ୍ଗ ତାଙ୍କ ଖେଳରେ ବନ୍ଧିଯାଉଥିଲା। ନର୍ମଦା ନଦୀ ତରଙ୍ଗମାଳାରେ ଶୋଭିତ, ସେ ମାନବ ବଂଶରେ ଏକାକି ସମୁଦ୍ରେ ବିଳୀନ ହେଉଥିଲେ। ତାଙ୍କ ହଜାର ହସ୍ତର ଶକ୍ତିରେ ସମୁଦ୍ର ଉତ୍କଳିତ ହେଉଥିଲା, ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରୁଥିଲେ। ପାତାଳର ଦାନବମାନେ ତାଙ୍କ ଜଂଘା ଉପ୍ପାଥରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଅଚଳ ହେଉଥିଲେ, ଅମୃତ ଉପରେ ଭୟ କରୁଥିଲେ। ମହାନାଗମାନେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଅଚଳ ହୋଇଯାଉଥିଲେ। ଏହି ଧନୁର୍ଧରୀ ରାବଣଙ୍କୁ ବାଣମାରିଥିଲେ। ପଞ୍ଚଟି ବାଣରେ ଲଙ୍କାଧୀଶ ରାବଣ ଓ ତାଙ୍କ ସେନାକୁ ବିମୂଢ଼ କରି, ସେଉଁଠି ରାବଣଙ୍କୁ ବିଜୟ କରି, ବନ୍ଧି ମାହିଷ୍ମତୀକୁ ଆଣି ଗୃହବନ୍ଦୀ କଲେ। ତାପରେ ମୁଁ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଯାଇ, ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କଲି। ରାଜା ମୋ ନାତିକୁ ମୁକ୍ତ କରି, ମିତ୍ରତା ସ୍ଥାପନ କଲେ। ତାଙ୍କ ହଜାର ହସ୍ତର ଧନୁର ଝାଟର ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା। ଯେପରି ଯୁଗାନ୍ତର ଅଗ୍ନିର ଶବ୍ଦ, ଭାର୍ଗବ ତାହା କାଟିଦେଲେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ଏକ ହଜାର ହସ୍ତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ତାଳବନ ପରି ପଡ଼ିଗଲା; ଏହା ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଶାପ ଦ୍ୱାରା ହେଲା। "ହୈହୟ, ତୁମେ ମୋ ଅରଣ୍ୟ ଜଳାଇଦେଲେ, ଏହି କୁକର୍ମର ଫଳ ତୁମେ ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁ ପାଇବା। ଏକ ପ୍ରବଳ ତାପସୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଭାର୍ଗବ ତୁମ ହଜାର ହସ୍ତ କାଟି ତୁମକୁ ହନ୍ତିବେ।" ଏଇପରି ଶାପରେ ରାମ ତାଙ୍କୁ ବଧ କଲେ। ତାଙ୍କ ଶତପୁତ୍ର ଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରୁ ପାଞ୍ଚଜଣ ବିରାଟ ରଥୀ ଓ ଶସ୍ତ୍ରକୁଶଳ: ଶୂରସେନ, ଶୂର, ଧୃଷ୍ଟ, ଏବଂ କୃଷ୍ଣ। ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜୟଧ୍ୱଜ ପ୍ରଧାନ, ଓ ଅବନ୍ତି ରସାର ନାଥ। ଜୟଧ୍ୱଜଙ୍କ ପୁତ୍ର ତାଳଜଂଘ, ଯିଏ ପ୍ରବଳ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଶତାଧିକ ପୁତ୍ର ତାଳଜଂଘ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପଞ୍ଚ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୈହୟ ବଂଶ ଉପବଂଶ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ—ବୀତିହୋତ୍ର, ଭୋଜ, ଅବନ୍ତି, ଓ ପ୍ରବଳ ତୁଣ୍ଡିକେର; ଏମାନେ ତାଳଜଂଘ ଭାବେ ଖ୍ୟାତ।