ଏହି ସମୟରେ, ସୋମ ଓ ଶିବଙ୍କ ଦୁଇଟି ସେନା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଭୟାନକ, ଭୟଭୀତ, ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଓ ଦାହକ ହୋଇ ଉଭୟ ପକ୍ଷର ସମସ୍ତ ସେନାକୁ ଶୋଷି ଦେଲା; ଏହା ଏକ ଅଗ୍ନିର ଆକାର ନେଇ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭସ୍ମ କରି ଦେଲା। ଦୁଇପକ୍ଷ ବିକ୍ରୁର ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିପକ୍ଷର ସେନାକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନଷ୍ଟ କରି ଦେଲେ; ଜ୍ୱାଳାମୟ ଅସ୍ତ୍ର ତଳି ଆକାଶ, ପୃଥିବୀ ଓ ପାତାଳ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଦଗ୍ଧ ହେଲା। ରୁଦ୍ର ରୋଷରେ ବ୍ରହ୍ମାଶିର ଅସ୍ତ୍ର ନିକ୍ଷେପ କଲେ, ଏହି ସମୟରେ ସୋମ ତାଙ୍କ ଅପରାଜିତ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସୋମ ଅସ୍ତ୍ର ନିକ୍ଷେପ କଲେ; ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ତଳି ସମୁଦ୍ର, ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶରେ ଭୟ ବ୍ୟାପିଗଲା। ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ୱ ନଷ୍ଟ ହେବାକୁ ଯାଉଥିବା ଦେଖି, ପ୍ରଜାପତି ବ୍ରହ୍ମା ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆସି ଏହି ଭୟାନକ ଯୁଦ୍ଧକୁ କିପରି ନିବାରଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ସୋମଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ହେ ସୋମ, କାହିଁକି ତୁମେ ଏହି ଅନାବଶ୍ୟକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛ? ଲୋକଙ୍କ ନଷ୍ଟ ହେବାର କାରଣ ହେଉଛି ତୁମେ ଅନ୍ୟଜନଙ୍କ ଜାୟାକୁ ଅପହରଣ କରିଛ।" ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: "ତୁମେ ଏହି ଅପରାଧରୁ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଶୁଭ ଗ୍ରହ ଭାବେ ପରିଚିତ ହେବା; ଏହି ଜାୟାକୁ ଭାକ୍ପତିଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଦିଅ ଏବଂ ମୋର ଆଜ୍ଞାକୁ ସ୍୵ୀକାର କର।" ସୋମ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱିପ୍ରଭା ମୁକୁଟ ସହିତ ଏହି ଆଜ୍ଞାକୁ ମନେ ରଖି "ଏହିପରି ହେଉ" ବୋଲି କହି ଯୁଦ୍ଧ ରୁ ହଟିଗଲେ। ବୃହସ୍ପତି ଖୁସି ହୋଇ ତାରାକୁ ନେଇ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ, ରୁଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କଲେ। ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ଏକ ବର୍ଷ ପରେ, ଦ୍ୱାଦଶ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଦୀପ୍ତି ଧାରଣ କରି, ଦିବ୍ୟ ପୀତବସ୍ତ୍ର ଓ ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ଏକ ଶିଶୁ ତାରାଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଉଦ୍ଭୂତ ହେଲା। ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଚମକୁଥିବା ଏହି ପୁଅ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ ହସ୍ତି-ଶାସ୍ତ୍ରର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ରାଜକୁମାର ବୋଲି ନାମକରଣ କରାଗଲା, ରାଜବୈଦ୍ୟ ଭାବେ ପରିଚିତ ହେଲେ; ସୋମ ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ ଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ବୁଧ ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ କରାଗଲା। ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୁଧ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଉଜ୍ୱଳ ହୋଇଥିଲେ; ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତା, ଦିବ୍ୟ ଋଷିମାନେ ସହିତ ଏଠାକୁ ଆସିଲେ। ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ଘରରେ ଶିଶୁର ଜନ୍ମ ଉତ୍ସବରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ତାରାକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ଏହି ଶିଶୁ କିଏଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମିତ?" ତାରା ଶର୍ମିତ ହୋଇ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ; ପୁନିପୁନି ପ୍ରଶ୍ନ କରାଯିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ତାଙ୍କର ଶର୍ମ ଲୁଚିଲା ନାହିଁ। ଶେଷରେ, ତିନି କହିଲେ, "ସୋମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା," ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରଦେବ ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ନେଇ, ବୁଧ ନାମ ଦେଇ, ତାଙ୍କୁ ପୃଥିବୀରେ ଏକ ରାଜ୍ୟ ଦାନ କଲେ। ଏହିପରେ, ବୁଧଙ୍କ ଅଭିଷେକ କରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏହି ଅନୁଗ୍ରହ ଦେଲେ; ବ୍ରହ୍ମା ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେ ଏହି ପୁଅକୁ ଗ୍ରହମାନ୍ୟ ଅସ୍ଥାନ ଦେଲେ। ସମସ୍ତ ଜୀବମାନେ ଦେଖୁଥିବା ସମୟରେ, ବୁଧ ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ; ଏବଂ ବୁଧ, ଧର୍ମପରାୟଣ, ଇଲାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଏକ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ତାଙ୍କ ଦୀପ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ସେ ଏକ ଶତାଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କଲେ; ସେ ପୁରୁରବାସ୍ ବୋଲି ପରିଚିତ ହେଲେ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ହିମାଳୟର ଶୋଭାମୟ ଶିଖରରେ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ଉପାସନା କରି, ରାଜା ବିଶ୍ୱର ଅଧିପତି ଏବଂ ସାତ ଦ୍ୱୀପର ଶାସକ ହେଲେ। କେଶି ଓ ଅନ୍ୟ ଦୈତ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କ ଦାସ ହେଲେ; ଉର୍ବଶୀ ତାଙ୍କ ରୂପରେ ମୋହିତ ହୋଇ ତାଙ୍କର ଜାୟା ହେଲେ। ସାତ ଦ୍ୱୀପର ପୃଥିବୀ, ତାର ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଉଦ୍ୟାନ ସମସ୍ତ ପୁରୁରବାସ୍ ଧର୍ମପରାୟଣ ଭାବରେ ରକ୍ଷା କଲେ, ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଚିନ୍ତା କଲେ। ଯକ-ପୁଛ ଚାମର ଧାରଣ କରି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ଏକ ଉଚ୍ଚ ସିଂହାସନ ଦେଲେ। ସେ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଓ କାମରେ ଏକତ୍ରିତ ଲୋକମାନେକୁ ଧର୍ମପରାୟଣ ଭାବରେ ରକ୍ଷା କଲେ; ଏହି ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଓ କାମର ଅବତାରମାନେ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଜାଣିବାକୁ ଏବଂ ସେ କିପରି ସମତାରେ ନେବେ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ। ସେ ଭକ୍ତି ଭାବରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଜଳ ଓ ଆତିଥ୍ୟ ଦେଲେ। ଦିବ୍ୟ ସୁନାରେ ଶୋଭିତ ତିନିଟି ଆସନ ଆଣି, ସେ ତିନିଜଣକୁ ବସାଇ, ଧର୍ମ ପ୍ରତି ଅଳ୍ପ ଝୁକି ରଖି ଉପାସନା କଲେ। କାମ ଓ ଅର୍ଥ ରାଜାପ୍ରତି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ; ଅର୍ଥ ଲୋଭରେ କହିଲେ: "ତୁମର ନାଶ ହେବ।" କାମ କହିଲେ: "ଗନ୍ଧମାଦନ ପାହାଡ଼ରେ ଯୁବକ ଉଦ୍ୟାନରେ ଉର୍ବଶୀରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ ତୁମେ ଅତି ଆକାଂକ୍ଷାରେ ମଦିର ହେବ।" ଧର୍ମ କହିଲେ: "ତୁମର ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ଧର୍ମପରାୟଣ ହେବ; ତୁମର ଉତ୍ତରପୁରୁଷ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ତାରା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅବିନାଶୀ ରହିବ।" ଏହି ଉତ୍ତରପୁରୁଷ ଶତଗୁଣ ହେବ ଓ ପୃଥିବୀରେ ନାଶ ହେବ ନାହିଁ; ଉର୍ବଶୀ ପ୍ରତି ଆକାଂକ୍ଷାରେ ସିଂହାସନରେ ବସି ପୁରୁରବାସ୍ ଷଷ୍ଟି ବର୍ଷ ମଦିର ହେବ। ଶୀଘ୍ର ତୁମର ଜାୟା ଅପ୍ସରା ମଧ୍ୟ ତୁମର ଅଧିନ ଆସିବ। ଏହିପରି କହି ସମସ୍ତ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ ଓ ରାଜା ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କଲେ। ପୁରୁରବାସ୍ ପ୍ରତିଦିନ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ; ଏକଦିନ ତାଙ୍କ ରଥରେ ଚଢ଼ି ଦକ୍ଷିଣ ଆକାଶରେ ଯାଇଥିଲେ। ସେଠାରେ, ଶକ୍ର ସହିତ, ଉର୍ବଶୀକୁ କେଶିନ୍ ଦାନବ ନାୟକ ଓ ଚିତ୍ରଲେଖା ସହିତ ଆକାଶରେ ଉଠାଇ ନେଉଥିବା ଦେଖିଲେ। ପୁରୁରବାସ୍ ତାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ରର ବର୍ଷା କରି ପରାଜିତ କଲେ; ସେ ଏକ ସମୟରେ ମହାବିଜୟୀ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିଥିଲେ। ପୁରୁରବାସ୍ ତାଙ୍କ ସହିତ ମିତ୍ରତା କଲେ ଓ ଉର୍ବଶୀକୁ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଦେଲେ; ଏହିପରି ହେବାରୁ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ମିତ୍ର ହେଲେ। ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ର ପୁରୁରବାସ୍ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ: "ଉର୍ବଶୀକୁ ତୁମେ ନେଇଯାଉ।" ପୁରୁରବାସ୍ ଉପରେ ଉର୍ବଶୀ ଆନନ୍ଦ ପାଇ ଏକ ବଡ଼ କଥା ଗାଇଲେ—ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ସ୍ୱୟଂବର କଥା, ଯାହା ଭାରତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ସେ ମେନକା, ଉର୍ବଶୀ ଓ ରମ୍ଭାକୁ ନୃତ୍ୟ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କଲେ; ଉର୍ବଶୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀର ରୂପ ନେଇ ନୃତ୍ୟ କଲେ।