ଏକ ସମୟର କଥା, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ପୁରାତନ ରାଜାଙ୍କୁ ଏହିପରି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ସ୍ଥଳଗୁଡ଼ିକର ମହିମା ବିଷୟରେ କହାଯାଉଥିଲା । ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ ଶତାବଟା, ଜ୍ୱାଳା ନଦୀ, ଶରଦ୍ବୀ ନଦୀ, ଦ୍ୱାରକା, କୃଷ୍ଣ ତୀର୍ଥ ଏବଂ ଉତ୍ତର ସରସ୍ୱତୀ । ଏହିପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ତୀର୍ଥ ଅଛି - ମାଲବତୀ ନଦୀ, ଗିରିକର୍ଣ୍ଣିକା, ଧୂତପାପ ତୀର୍ଥ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ସମୁଦ୍ର । ଏହିପରି ଗୋକର୍ଣ୍ଣ, ଗଜକର୍ଣ୍ଣ, ଶୁଭ ଚକ୍ର ନଦୀ, ଶ୍ରୀଶୈଳ, ଶାକତୀର୍ଥ, ଏବଂ ନାରସିଂହ ତୀର୍ଥ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର । ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତ ଏବଂ ମହାତୀର୍ଥ ନଦୀରେ ପିତୃଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ କୃତ ପିଣ୍ଡଦାନ ଅନନ୍ତ ଫଳଦାୟକ ହୁଏ । ଏହି ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥକୁ କେବଳ ଦର୍ଶନ କଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପ କ୍ଷୟ ହୁଏ । ଏଠାରେ ଅଛି ପବିତ୍ର ତୁଙ୍ଗଭଦ୍ରା ନଦୀ ଏବଂ ଚକ୍ରରଥୀ ନଦୀ । ଭୀମେଶ୍ୱର, କୃଷ୍ଣବେଣା, କାବେରୀ, ଆଞ୍ଜନା ଏବଂ ପବିତ୍ର ଗୋଦାବରୀ ନଦୀ, ଉତ୍ତମ ତ୍ରିସନ୍ଧ୍ୟା ତୀର୍ଥ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଅଛି । ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ତ୍ରୟମ୍ବକ ତୀର୍ଥ ଏଠାରେ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଭୀମ, ତ୍ରିନୟନ ଭଗବାନ ନିଜେ ବିରାଜମାନ । ଏହି ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ପିତୃଦେବତାଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ କୋଟିକୋଟି ଗୁଣା ଫଳ ଦେଇଥାଏ, ଏବଂ କେବଳ ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ଶତଗୁଣା ପାପ କ୍ଷୟ ହୁଏ । ଏଠାରେ ଅଛି ଶ୍ରୀପର୍ଣ୍ଣା ନଦୀ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ ବ୍ୟାସ ତୀର୍ଥ, ମତ୍ସ୍ୟନଦୀ, କାରା, ଶିବଧାରା, ଭବତୀର୍ଥ, ଚିରଞ୍ଜୀବୀ ତୀର୍ଥ, ରାମେଶ୍ୱର, ବେଣାପୁର, ଅଳମ୍ପୁର । ଅଙ୍ଗାରକ, ଆତ୍ମଦର୍ଶ, ଅଳମ୍ବୁଷା, ବତ୍ସବ୍ରାତେଶ୍ୱର, ଗୋକାମୁଖ ଏବଂ ଗୋବର୍ଧନ, ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର, ପୁରଚନ୍ଦ୍ର, ପୃଥୂଦକ, ସହସ୍ରାକ୍ଷ, ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ ଏବଂ କଦଳୀ ନଦୀ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ଅଟୁଟ ତୀର୍ଥ । ଏହି ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥରେ ସୌମିତ୍ରିସଂଗତ, ଇନ୍ଦ୍ରନୀଳ, ମହାନାଦ, ପ୍ରିୟମେଳକ ନାମର ତୀର୍ଥ ମଧ୍ୟ ଅଛି । ପିତୃଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ଏଠାରେ ବିଶେଷ ପ୍ରଶଂସିତ ଏବଂ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟୁଟ ଫଳ ଦେଇଥାଏ, କାରଣ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏହି ସ୍ଥାନରେ ବିରାଜିଥାନ୍ତି । ଏଠାରେ ଦାନ କଲେ ଶତକୋଟି ଗୁଣା ଫଳ ମିଳେ । ବାହୁଦା ନଦୀ ଏବଂ ଶୁଭ ସିଦ୍ଧବଟ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଅଛି । ପାଶୁପତ ତୀର୍ଥ, ପର୍ୟଟିକା ନଦୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ କୃତ ପିତୃଦାନ ଶତକୋଟି ଗୁଣା ଫଳ ଦେଇଥାଏ । ଏହିପରି ପଞ୍ଚବଟୀ ନାମକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଗୋଦାବରୀ ନଦୀ ସହସ୍ର ଲିଙ୍ଗ ଯୁକ୍ତ ଦକ୍ଷିଣ ଓ ବାମ ଧାରାରେ ବହିଥାଏ । ଏଠାରେ ଅଛି ଜମଦଗ୍ନି ତୀର୍ଥ, ଯାହା ପରମ ଆନନ୍ଦ ଦାୟକ, ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରତୀକ ଦାନବଙ୍କ ଭୟରେ ଗୋଦାବରୀ ନଦୀ ପବିତ୍ର ହୋଇଥିଲା । ଏଠି ଦେବତା ଓ ପିତୃଦେବତାଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ଏବଂ ଅପ୍ସରାମାନେ ସହିତ କୃତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କୋଟିଗୁଣା ଫଳ ଦେଇଥାଏ । ଏହିପରି ଏକ ଅନ୍ୟ ତୀର୍ଥ ଅଛି, ସହସ୍ର ଲିଙ୍ଗ ଯୁକ୍ତ ପରମ ରଘବେଶ୍ୱର, ଯେଉଁଠାରେ ପବିତ୍ର ସେନ୍ଦ୍ରକଳା ନଦୀ ବହିଥାଏ, ଏଠି ଇନ୍ଦ୍ର ଯାଇଥିଲେ । ନାମୁଚି ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ବଧ କରି, ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଭ କରିଥିଲେ । ଏଠାରେ ମାନବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୃତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଅନନ୍ତ ଫଳଦାୟକ । ପୁଷ୍କର, ଶାଳଗ୍ରାମ, ଶୋଣପାତ, ଯେଉଁଠାରେ ବୈଶ୍ୱାନର ଋଷି ବସିଥାନ୍ତି, ଏହି ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ମଧ୍ୟ ଅଛି । ସରସ୍ୱତ ତୀର୍ଥ, ସ୍ୱାମିତୀର୍ଥ, ମଲନ୍ଦରା ନଦୀ, କୌଶିକୀ, ଚନ୍ଦ୍ରକା ଏହି ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ଉତ୍ତମ ଫଳ ମିଳେ । ଏହିପରି ଭିଦର୍ଭ, ବେଗା ନଦୀ, ପୟୋଷ୍ଣୀ, କାବେରୀ, ଉତ୍ତରଙ୍ଗା, ଜାଳନ୍ଧର ପର୍ବତ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପାଇଁ ଖ୍ୟାତିଲାଭ କରିଛି । ଗଙ୍ଗା ଓ ଅନ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ନଦୀକୂଳ ସମସ୍ତେ ପବିତ୍ର, କୁବ୍ଜାମ୍ରକ ଏବଂ ଉର୍ବଶୀପୁଲିନ ମଧ୍ୟ ତୀର୍ଥ ଅଟୁଟ ଫଳଦାୟକ । ମୋକ୍ଷଦାୟକ ତୀର୍ଥ ଓ ଋଣମୁଚନ ତୀର୍ଥ ଏହିଠି ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ପରମ ଫଳ ମିଳେ । ଏଠି ଅଟ୍ଟହାସ ତୀର୍ଥ, ଗୌତମେଶ୍ୱର, ବସିଷ୍ଠ ତୀର୍ଥ, ଭାରତ ତୀର୍ଥ ଅଛି । ବ୍ରହ୍ମାବର୍ତ୍ତ, କୁଶାବର୍ତ୍ତ, ହଂସତୀର୍ଥ, ପିଣ୍ଡାରକ, ଶଂଖୋଦ୍ଧାର ମଧ୍ୟ ଏଠି ଅଛି । ଭାଣ୍ଡେଶ୍ୱର, ବିଲ୍ବକ, ନୀଳପର୍ବତ, ବଦରୀ ତୀର୍ଥ, ସର୍ବତୀର୍ଥେଶ୍ୱର ତୀର୍ଥ, ବସୁଧାରା, ରାମତୀର୍ଥ, ଜୟନ୍ତୀ, ବିଜୟା, ଶୁକ୍ଳତୀର୍ଥ, ଏହି ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ପରମ ଗତି ମିଳେ । ମାତୃଗୃହ ତୀର୍ଥ ଏବଂ କରବୀରପୁର ମଧ୍ୟ ଏଠି ଅଛି । ସପ୍ତଗୋଦାବରୀ ତୀର୍ଥ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ, ଯେଉଁଠାରେ ଅନନ୍ତ ଫଳ ଚାହିଁଥିବା ଲୋକେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ । କୀକଟ ଦେଶରେ ପବିତ୍ର ଗୟା ଅଛି, ରାଜଗୃହର ପବିତ୍ର ଅରଣ୍ୟ, ଚ୍ୟବନ ମୁନିଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଏବଂ ପୁନଃପୁନା ନଦୀ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଅଛି । ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପାସନା ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏବଂ ପୁନଃପୁନ ଦର୍ଶିତ ନଦୀ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର । ଏଠି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ଏହି ଶ୍ଲୋକ ଚାରିପାଖରେ ପ୍ରଚଳିତ । ଏଠି କହାଯାଏ, ଅନେକ ପୁଅ ଅଭିଲାଷଣୀୟ, କାରଣ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଯଦି ଗୟାକୁ ଯାଏ, କିମ୍ବା ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରେ, କିମ୍ବା ନୀଳ ବୃଷଭ ମୁକ୍ତ କରେ, ତେବେ ସେ ସମସ୍ତ ପୂର୍ବଜ ଓ ଉତ୍ତରଜଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରେ । ଏହି ଶ୍ଲୋକ ତୀର୍ଥ ଓ ଦେବସ୍ଥାନରେ ପ୍ରଚଳିତ, ସମସ୍ତ ଲୋକ ଏହାକୁ ପାଠ କରନ୍ତି । "କିଏ ଆମ ପରିବାରରେ ଏମିତି ପୁଅ ହେବେ ଯିଏ ଗୟାକୁ ଯିବେ ଏବଂ ସପ୍ତ ପୂର୍ବଜ ଓ ଉତ୍ତରଜଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରିବେ?" ଏହି ପୁରାତନ ପ୍ରଥା ମାତୃପିତାମହଙ୍କ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ କହାଯାଏ - ଯିଏ ଗଙ୍ଗା ତୀରେ ଅସ୍ଥିସଂଚୟ ବିସର୍ଜନ କରେ, କିମ୍ବା ସାତ-ଆଠ ତିଳ ସହିତ ଜଳ ଦାନ କରେ, କିମ୍ବା ତିନି ଅରଣ୍ୟର କୌଣସିଏଠି ପିଣ୍ଡଦାନ କରେ, ସେ ପରମ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ । ଏପରି ଅନେକ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ, ନଦୀ, ପର୍ବତ ଏବଂ ଦେବସ୍ଥାନ ରହିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ପିତୃଦେବତାଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ଏବଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଅନନ୍ତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ, ଏବଂ ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ଦର୍ଶନ କିମ୍ବା ସ୍ମରଣ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ହୁଏ ।