ଏହି ପବିତ୍ର ଶ୍ରୁତିରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛି ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦିବ୍ୟ ଯାତ୍ରା, ଯେଉଁଠାରେ ଅନେକ ପୁନ୍ୟତୀର୍ଥ ଓ ପବିତ୍ର ନଦୀମାନଙ୍କର ମହିମା ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି । ଏଠି କୁହାଯାଇଛି, ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୂଜାବିଧି କରିଲେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରର ପୁଣ୍ୟର ଦୁଇଗୁଣା ଫଳ ମିଳେ । ଏଠି ଶୁକ୍ଳ ନାମକ ତୀର୍ଥ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସୋମେଶ୍ୱର ତୀର୍ଥ ବିଶେଷ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଏହି ତୀର୍ଥ ସମସ୍ତ ରୋଗ ହରଣ କରେ, ଅସୀମ ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ ଓ ଏଠି ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ଯଜ୍ଞ, ଓ ପାଠ କରିଲେ କୋଟିଗୁଣା ଫଳ ମିଳେ । ଏଠି କାୟାବାରୋହଣ ନାମକ ଏକ ଦିବ୍ୟ ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବାଦିଦେବ ଶୂଳୀନଙ୍କ ଅବତରଣ ଘଟିଥିଲା । ଏହି ସ୍ଥାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ପବିତ୍ର ଗୃହରେ ଏକ ପ୍ରଭାମୟ ରୂପେ ପ୍ରକାଶିତ । ଏହି ସ୍ଥାନ, ଚର୍ମଣ୍ୱତୀ ନଦୀ, ଶୂଳତାପୀ, ପୟୋଷ୍ଣୀ ଓ ପୟୋଷ୍ଣୀ ସଂଗମ ସମସ୍ତେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ । ମହୌଷଧୀ, ଆରଣା, ନାଗତୀର୍ଥ-ପ୍ରବର୍ତ୍ତିନୀ, ମହାବେଣା ନଦୀ ଓ ବିଶାଳ ଶାଳବନ ଏହି ତୀର୍ଥ ମାଧ୍ୟମରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ । ଗୋମତୀ, ବରୁଣା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୌତାଶନ ତୀର୍ଥ, ଭୈରବ, ଭୃଗୁତୁଙ୍ଗ ଓ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଗୌରୀ ତୀର୍ଥ ମଧ୍ୟ ଏଠିରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଏହିପରି, ବୈନାୟକ ତୀର୍ଥ, ବିଶିଷ୍ଟ ବସ୍ତ୍ରେଶ୍ୱର, ପାପହର ତୀର୍ଥ ଓ ପବିତ୍ର ବେତ୍ରବତୀ ନଦୀ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି । ମହାରୁଦ୍ର ମହାଲିଙ୍ଗ ଓ ଦଶାର୍ଣ୍ଣା ମହାନଦୀ, ଶତରୁଦ୍ରା, ଶତାହ୍ୱା ଓ ପିତୃପଦ ନଗର ମଧ୍ୟ ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ରଖିଥାଏ । ଏହିପରି ଅଙ୍ଗାରବାହିକା, ଦୁଇଟି ନଦାଉ ଯାହା ଲାଲ୍ ପାଣିରେ ଝଙ୍କାରିତ, କାଳିକା ଓ ପିତର ନଦୀ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର । ଏହି ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ପିତୃତର୍ପଣ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଏଠାରେ କୃତ ଦାନ ଅନନ୍ତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ । ଶତାବଟା, ଜ୍ୱାଳା ଓ ଶରଦ୍ୱୀ ନଦୀ, ଦ୍ୱାରକା, କୃଷ୍ଣତୀର୍ଥ, ଓ ଉତ୍ତର ସରସ୍ୱତୀ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଉଲ୍ଲେଖିତ । ମାଳବତୀ ନଦୀ, ଗିରିକର୍ଣ୍ଣିକା, ଧୂତପାପ ତୀର୍ଥ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ସାଗର ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର । ଗୋକର୍ଣ୍ଣ, ଗଜକର୍ଣ୍ଣ, ଚକ୍ରନଦୀ, ଶ୍ରୀଶୈଳ, ଶାକତୀର୍ଥ ଓ ନରସିଂହ ଏହି ତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକର ମହିମା ଅପାର । ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତ ଓ ମହାନଦୀରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ସଦା ଅନନ୍ତ ଫଳ ମିଳେ । ଏହି ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥକୁ କେବଳ ଦର୍ଶନ କଲେ ମଧ୍ୟ ପାପ ତୁରନ୍ତ ହରାଯାଏ । ତୁଙ୍ଗଭଦ୍ରା ଓ ଚକ୍ରରଥୀ ନଦୀ ମଧ୍ୟ ଏଠି ପବିତ୍ର । ଭୀମେଶ୍ୱର, କୃଷ୍ଣବେଣା, କାବେରୀ, ଆଞ୍ଜନା ଓ ପବିତ୍ର ଗୋଦାବରୀ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ତ୍ରିସଂଧ୍ୟା ଉଲ୍ଲେଖିତ । ତ୍ରୟମ୍ବକ ତୀର୍ଥ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଏବଂ ଏଠାରେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଭୀମ ଏବଂ ତ୍ରିନୟନ ଭଗବାନ ବିରାଜିତ । ଏହି ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥରେ ପିତୃତର୍ପଣ କଲେ କୋଟିଗୁଣା ଫଳ ମିଳେ; ଏମାନଙ୍କୁ କେବଳ ସ୍ମରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ଶତଗୁଣା ପାପ ହରାଯାଏ । ଶ୍ରୀପର୍ଣ୍ଣା ନଦୀ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ ବ୍ୟାସତୀର୍ଥ, ମତ୍ସ୍ୟନଦୀ, କାରା ଓ ଶିବଧାରା ଏହି ତୀର୍ଥ ମଧ୍ୟ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ । ଭବତୀର୍ଥ, ନିତ୍ୟ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ, ରାମେଶ୍ୱର, ବେଣାପୁର, ଅଲଂପୁର ମଧ୍ୟ ଏଠି ଉଲ୍ଲେଖିତ । ଅଙ୍ଗାରକ ତୀର୍ଥ, ଆତ୍ମଦର୍ଶ, ଅଲଂବୁଷା, ବତ୍ସବ୍ରାତେଶ୍ୱର ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୋକାମୁଖ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର । ଗୋବର୍ଧନ, ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର, ପୁରଚନ୍ଦ୍ର, ପୃଥୁଦକ, ସହସ୍ରାକ୍ଷ, ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ ଓ କଦଳୀ ନଦୀ ଏହି ତୀର୍ଥ ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି । ଏହିପରି, ସୌମିତ୍ରିସଂଗତ, ଇନ୍ଦ୍ରନୀଳ, ମହାନାଦ ଓ ପ୍ରିୟମେଳକ ନାମକ ତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ସଦା ପିତୃତର୍ପଣ ପାଇଁ ପ୍ରଶଂସିତ ଏବଂ ଏଠି ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ବିରାଜିତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଏହି ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥରେ ଦାନ କଲେ ଶତକୋଟି ଗୁଣା ଫଳ ମିଳେ । ବାହୁଦା ନଦୀ ଓ ଶୁଭ ସିଦ୍ଧବଟ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଉଲ୍ଲେଖିତ । ପାଶୁପତ ତୀର୍ଥ, ପର୍ଯ୍ୟଟିକା ନଦୀ ଓ ଏହି ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥରେ ପିତୃତର୍ପଣ କଲେ ଶତକୋଟି ଗୁଣା ଫଳ ମିଳେ । ଏହିପରି ଅଛି ପଞ୍ଚତୀର୍ଥ ସ୍ଥାନ, ଯେଉଁଠାରେ ଗୋଦାବରୀ ନଦୀ ହଜାର ଲିଙ୍ଗ ସହିତ ଦକ୍ଷିଣ ଓ ବାମ ଧାରାରେ ବହେ । ଏଠି ଯମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଗୋଦାବରୀ ପ୍ରତିକ ଦାନବଙ୍କ ଭୟରେ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଥିଲେ । ଏଠି ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତର୍ପଣ ସ୍ଥାନ, ଯେଉଁଠାରେ ଅପ୍ସରାମାନେ ସହଯୋଗ କରନ୍ତି; ଏଠି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ଦାନ କଲେ କୋଟିକୋଟି ଗୁଣା ଫଳ ମିଳେ । ଏହିପରି ହଜାର ଲିଙ୍ଗ ତୀର୍ଥ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ରଘବେଶ୍ୱର ଅଛି; ସେଠାରେ ପବିତ୍ର ସେନ୍ଦ୍ରକଳା ନଦୀ ବହେ, ଯେଉଁଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଏକଥର ଯାଇଥିଲେ । ନାମୁଚିଙ୍କୁ ବଧ କରି, ତାପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଭ କରିଥିଲେ; ସେଠାରେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୃତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଅନନ୍ତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ । ଏଠି ପୁଷ୍କର ତୀର୍ଥ ଓ ଶାଳଗ୍ରାମ ଅଛି; ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶୋଣପାତ, ଯେଉଁଠାରେ ମହାର୍ଷି ବୈଶ୍ୱାନର ବସୁଥିଲେ । ସରସ୍ୱତ ତୀର୍ଥ, ସ୍ୱାମିତୀର୍ଥ, ମଳନ୍ଦରା ନଦୀ, କୌଶିକୀ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରକା ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର । ତାପରେ ବିଦର୍ଭ, ତୀବ୍ର ବେଗା ନଦୀ, ପୂର୍ବମୁଖୀ ପୟୋଷ୍ଣୀ, କାବେରୀ, ଉତ୍ତରଙ୍ଗା ଓ ଜାଲନ୍ଧର ପର୍ବତ ଉଲ୍ଲେଖିତ । ଏହି ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଳ ମିଳେ; ଲୋହଦଣ୍ଡ ତୀର୍ଥ ଓ ଚିତ୍ରକୂଟ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଅଛି । ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟ ଗଙ୍ଗା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶୁଭ ନଦୀର କୂଳ ପବିତ୍ର; କୁବ୍ଜାମ୍ରକ ଓ ଉର୍ବଶୀପୁଲିନ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଉଲ୍ଲେଖିତ । ଏଠି ମୋକ୍ଷଦାୟିନୀ ତୀର୍ଥ ଓ ଋଣମୁକ୍ତିଦାୟିନୀ ତୀର୍ଥ ଅଛି; ଏହି ପିତୃତୀର୍ଥରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଫଳ ମିଳେ । ଏଠି ଅଟ୍ଟହାସ ତୀର୍ଥ, ଗୌତମେଶ୍ୱର, ବସିଷ୍ଠ ତୀର୍ଥ ଓ ଭାରତ ଅଛି । ବ୍ରହ୍ମାବର୍ତ୍ତ, କୁଶାବର୍ତ୍ତ, ହଂସତୀର୍ଥ, ପିଣ୍ଡାରକ ଓ ଶଂଖୋଦ୍ଧାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଭାଣ୍ଡେଶ୍ୱର, ବିଲ୍ବକ, ନୀଳପର୍ବତ, ବଦରୀ ଓ ସର୍ବତୀର୍ଥେଶ୍ୱରେଶ୍ୱର ଏହି ତୀର୍ଥମାନେ ଅନ୍ତିମେ ଉଲ୍ଲେଖିତ । ଏହି ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ, ନଦୀ ଓ ସ୍ଥାନମାନେ ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନଙ୍କ ତର୍ପଣ, ଦାନ ଓ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ, ଏଠି କୃତ କାର୍ଯ୍ୟ ଅନନ୍ତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ । କେବଳ ସ୍ମରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ଅପାର ପାପ ହରାଯାଏ, ଏହିପରି ଏହି ଦିବ୍ୟ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କର ମହିମା ସଦା ଗାଉଯାଏ ।