ରଜନୀ ହସିବା ଉପରେ ରାଜା ଚମତ୍କୃତ ହେଲେ । ରାଜନୀ ମୃଦୁ ହସି ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ଏହି ହସିର ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାରଣ ନାହିଁ; ରାଣୀ ତୁମକୁ କିଛି ଭୁଲ କଥା କହିନାହିଁ ।" ତାପରେ ରଜନୀ କହିଲେ, "ମୁଁ ଏଠି ଏକା ହସିଛି; ଏବେ ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ବାସ କରିବି ନାହିଁ । ଏକ ମର୍ତ୍ୟ ଜଣେ କିପରି ପିପିଳିକାଙ୍କର ଭାଷା ବୁଝିପାରିବ? ଏହା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ଯଦି ତାହା ଦେବତା ନୁହେଁ ।" ଏହିପରି ଭାବରେ ରଜନୀ କହିଲେ, "ଆଜି ତୁମେ ମୋତେ ହସିଛ; ଏହା ଠାରେ ଆଉ କଣ କହିବି?" ଏହା ଶୁଣି ରାଜା ଚୁପ ହେଇଗଲେ ଏବଂ ରଜନୀର କଥାର ଅର୍ଥ ଜାଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଲେ । ତାପରେ ରାଜା ସାତ ରାତି ପରିଶୁଧ୍ଧ ରହି ଏକ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ । ସ୍ୱପ୍ନର ଶେଷରେ, ରାଜା ସକାଳେ ସହର ଭ୍ରମଣ କରୁଥିବା ବେଳେ ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ତୁମର ପ୍ରିୟା ଏକ ବୃଦ୍ଧ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କଠୁ ସବୁ କଥା ଶିଖିବେ ।" ବ୍ରହ୍ମା ଏହା କହି ବିଲିନ ହେଲେ । ପରେ ରାଜା ସକାଳେ ସହର ଛାଡି ଚାଲିଗଲେ । ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଓ ପତ୍ନୀ ସହିତ ରାଜା ଯାଉଥିବା ବେଳେ ଏକ ବୃଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆସୁଥିବା ଦେଖିଲେ । ସେ ଆଗକୁ ଆସି କହିଲେ, "କୁରୁଜାଙ୍ଗଳର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଦାଶପୁରର ଦାଶମାନେ, କଳଞ୍ଜରର ମୃଗମାନେ, ସାତଟି ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ, ମାନସ ସରସରେ ବସିଥିବା ସିଦ୍ଧମାନେ..." ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ରାଜା ଦୁଃଖରେ ଭୂମିରେ ପଡିଗଲେ; ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବଜନ୍ମର ସ୍ମୃତି ମିଳିଲା । ବାଭ୍ରବ୍ୟ, ଯିଁଁ ମଧୁର ଶାସ୍ତ୍ର ରଚିଥିଲେ, ସେଇ ଶିଶୁ, ପଞ୍ଚାଳ ନାମରେ ଲୋକମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ଜ୍ଞାନୀ । ପୁଣ୍ଡରୀକ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ବେଦଜ୍ଞାନ ପ୍ରଚାରକ, ପୂର୍ବଜନ୍ମ ସ୍ମୃତି ଲାଭ କରି, ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଗଲେ । ସେମାନେ ଦୁଃଖରେ କହିଲେ, "ହାୟ, ଆମେ କର୍ମରେ ବନ୍ଧି ଧର୍ମରୁ ଚ୍ୟୁତ ହୋଇଛୁ!" ଏହି ଯୋଗଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଅନେକ ଶାସ୍ତ୍ରର ଜ୍ଞାନୀ, ବିସ୍ମୟରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧର ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଲେ । ରାଜା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଧନ ଓ ଗ୍ରାମ ଦେଲେ । ପ୍ରାଚୀନ ବୃଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତାଙ୍କର ଧନର ଉନ୍ମାଦରେ ଥିବା, ରାଜା ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତିକ୍ଷେପ କରି, ତାଙ୍କର ପୁଅ ବିଶ୍ୱକ୍ସେନକୁ ରାଜ୍ୟର ଅଧିପତି କରି ଅଭିଷେକ କଲେ । ବିଶ୍ୱକ୍ସେନ ରାଜ୍ୟର ଅଧିକାରୀ ହେଲେ; ତାପରେ ଯୋଗଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ମାନସ ସରସରେ ଜଳରେ ବସିଲେ । ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ପିତୃପୂଜାରେ ନିଷ୍ଠା ଓ ଇର୍ଷ୍ୟାରହିତ, ବିନମ୍ରତାରେ ଦୃଢ ହେଲେ । ରାଜା ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଆନନ୍ଦରେ କହିଲେ, "ରାଜଯୋଗର ସମସ୍ତ ଫଳ, ଯାହା ଆମେ ଚାହିଁଥିଲୁ, ସେଇ ଭଳି ମିଳିଛି ।" "ଏହି ସମସ୍ତ ଫଳ ତୁମେ ଦୟା କରି ଦେଇଛ!" ତାପରେ ସେଇ ବନବାସୀମାନେ ଯୋଗ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି, ତାପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିରେ ବ୍ରହ୍ମରନ୍ଧ୍ର ଦ୍ୱାରା ପରମ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ । ଏଭଳି, ପୁର୍ବଜନ୍ମର ପିତୃମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ଲୋକମାନେ ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଧନ, ଜ୍ଞାନ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ, ପୁଅ ଓ ରାଜ୍ୟ ଦେଇଥାନ୍ତି । ରାଜା, ଏହି ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତଙ୍କ ପୂର୍ବଜନ୍ମର ମହତ୍ତ୍ୱ ଯଦି କୌଣସି ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପଠିବେ କିମ୍ବା ଶୁଣିବେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାର ଲୋକରେ ଏକ ଶତ କୋଟି କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ମାନିତ ହେବେ । ଭୀଷ୍ମ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "କେଉଁ ସମୟରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବେ? କେଉଁ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧର ଫଳ ସର୍ବାଧିକ ମିଳେ?" ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ, "ପୁଷ୍କର ନାମକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଦର କରନ୍ତି ।" "ଯାହା କି ପୁଷ୍କରରେ ଦିଆଯାଏ, ଯଜ୍ଞ କିମ୍ବା ପାଠ କରାଯାଏ, ସେ ସବୁ ଅନନ୍ତ ଓ ନିଶ୍ଚିତ ଫଳ ଦେଉଛି; ସେଥିରେ ପିତୃମାନେ ସଦା ତୃପ୍ତ ଓ ଋଷିମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି ।" "ନନ୍ଦା, ଲଳିତା, ମାୟାପୁରୀ ନଗର, ମିତ୍ରପଦ, ଏବଂ କେଦାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ । ଗଙ୍ଗାସାଗର ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ମିଶ୍ରଣ ଅଟୁଟ ଫଳ ଦେଉଛି; ବ୍ରହ୍ମା ସରୋବର, ଶତଦ୍ରୁ ଜଳ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ ।" "ନୈମିଷ ନାମକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ, ଯାହା ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ଫଳ ଦେଉଛି; ଏଠି ଗୋମତୀରେ ନିତ୍ୟ ଗଙ୍ଗା ପ୍ରବାହିତ ।" "ଏଠି ଯଜ୍ଞବରାହ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଦେବ, ଅଷ୍ଟାଦଶ ଭୁଜା ହର ଏଠି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ।" "ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଧର୍ମର ଚକ୍ରର ଅଂଶ ଏଠି ମାଟିଗଲା; ଏହା ନୈମିଷାରଣ୍ୟ, ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ପସ୍ତ ସ୍ଥାନ ।" "ଏଠି ଦେବାଦିଦେବ ଓ ବରାହଙ୍କ ଦର୍ଶନ ମିଳେ; ଯେଉଁ ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମା ଏଠି ଯାଉଛି, ସେ ନାରାୟଣ ନଗରକୁ ପହଞ୍ଚିବେ ।" "କୋକାମୁଖ, ଇନ୍ଦ୍ରମାର୍ଗ, ପିତୃତୀର୍ଥ—ଏସବୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଜନ୍ମର ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ।" "ପୁଷ୍କରବନରେ ପିତାମହ ଦେବ ବସିଛନ୍ତି; ଏଠି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦର୍ଶନ ମିଳେ, ମୋକ୍ଷ ଫଳ ଦେଉଛି ।" "କୃତ ନାମକ ତୀର୍ଥ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁନ୍ୟ ଓ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ; ଏଠି ପ୍ରାଚୀନ ନରସିଂହ ଜନାର୍ଦନ ଅବତରିଛନ୍ତି ।" "ଇକ୍ଷୁମତୀ ନାମକ ପବିତ୍ର ଘାଟ, ପିତୃମାନେ ଏଠି ତୃପ୍ତ; ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନା ମିଳନସ୍ଥଳରେ ପୂର୍ବଜନ୍ମମାନେ ସଦା ଉତ୍ସୁକ୍ତ ।" "କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର, ଏଠି ଚିହ୍ନିତ ପଥ ରହିଛି; ଏଠି ପିତୃତୀର୍ଥ ଏବେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାର ଫଳ ଦେଉଛି ।" "ନୀଳକଣ୍ଠ ନାମକ ପିତୃତୀର୍ଥ, ଭଦ୍ରସର ଓ ମାନସ ସରସ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।" "ମନ୍ଦାକିନୀ, ଅଚ୍ଛୋଦା, ବିପାଶା, ଶରସ୍ୱତୀ; ସର୍ବମିତ୍ରପଦ, ବୈଦ୍ୟନାଥ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଳ ଦେଉଛି ।" "କ୍ଷିପ୍ରା ନଦୀ, କଳଞ୍ଜର ଶୁଭ ସ୍ଥାନ; ତୀର୍ଥର ଉଦ୍ଭବ, ହରର ଉଦ୍ଭବ, ଗର୍ଭଭେଦ, ମହାମନ୍ଦିର ।" "ଭଦ୍ରେଶ୍ୱର, ବିଷ୍ଣୁପଦ, ନର୍ମଦା ଦ୍ୱାର; ଗୟାରେ ପିଣ୍ଡ ଦାନ କରିବା ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ସମାନ ।" "ଏସବୁ ପିତୃତୀର୍ଥ, ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ; କେଉଁ ଫଳ ମିଳିବ, ଯଦି ଏଠି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବାରେ, ଏକ ମାତ୍ର ଚିନ୍ତନ କରିବାରେ ଜଗତର ଉପକାର ହୁଏ?" "ଓଂକାର, କାଵେରୀ ଓ କପିଳା ଜଳ; ଚଣ୍ଡବେଗା ସଙ୍ଗମ, ଅମରକଣ୍ଟକ ମଧ୍ୟ ପିତୃତୀର୍ଥ ।" ଏଭଳି ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ପିତୃମାନେ, ତୀର୍ଥ ଏବଂ ପୂର୍ବଜନ୍ମ ଉପରେ ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କଥା ଚିରସ୍ମରଣୀୟ ।