ପୂର୍ବ ମାଧବ ଜାହ୍ନବୀଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଓ ଜାହ୍ନବୀ, ତୁମେ ସମ୍ବଳିତ ଭାବେ ଏଠାରେ ପ୍ରତିଦିନ ଆସିପାରିବ ନାହିଁ, ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏକ ଅନ୍ୟ ଉପାୟ କହିବି, କାରଣ ତୁମେ ମୋ ପାଦରୁ ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଛ। ଏହି ଉପାୟ ସରସ୍ୱତୀ ଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ଲକ୍ଷ-କୋଟି ତୀର୍ଥ ଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ଲକ୍ଷ-କୋଟି ଯଜ୍ଞ ଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ଉପବାସ ଓ ଦାନ ଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ। ଏହା ପାଠ ଓ ହୋମ ଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ଚାରି ପୁରୁଷାର୍ଥ ଫଳ ଦେଇଥାଏ, ସାଂଖ୍ୟ ଓ ଯୋଗ ଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ—ସେ ଶୁଭ ତ୍ରିସ୍ପୃଶା କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁ ମାସରେ ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ଆସିଥାଏ, ତାହା ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ସେ କ୍ରିୟା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀରେ କରିବା ଉଚିତ; ଏହିପରି କରିଲେ, ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିଯାଏ। ତାପରେ ଜାହ୍ନବୀ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାଧବ, ଏହି ତ୍ରିସ୍ପୃଶା କ’ଣ? ଏହାର ମହାତ୍ମ୍ୟ ଆପଣ କହିଲେ, ଦୟାକରି ଏହା ବିସ୍ତାରରେ କହନ୍ତୁ।” ତାପରେ ଏକ ଦିନ ଦଶମୀ ଓ ଏକାଦଶୀ ଯୁଗମ ହେଇ ଆସିଥିଲେ, ଏହି ଦିନକୁ ତ୍ରିସ୍ପୃଶା କୁହାଯାଏ, ବ୍ରହ୍ମାନ୍। ଅନ୍ୟଥା କିଛି ଅଛି କି ନାହିଁ, ମାଧବ କହନ୍ତୁ। ତାପରେ କୃଷ୍ଣ କହିଲେ, “ଯେଉଁ ତ୍ରିସ୍ପୃଶା ଦୈତ୍ୟ ସ୍ୱଭାବର, ଯାହାକୁ ତୁମେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛ, ସେଉଁଠି ଅତି ସୂଚନାରେ ବିରତି ରଖିବା ଉଚିତ, ଯେପରିକି ଅସଦ୍ଧ ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ବିରତି କରାଯାଏ। ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଆୟୁ ଓ ଶକ୍ତି ନାଶକାରୀ ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ସେଉଁଠି ମାସିକ ମହିଳା ପରି ବିରତି କରିବା ଉଚିତ। ଏକ ଜନ୍ମର ଜାତି ଛାଡି ନିମ୍ନ ଜାତି ସହ ସଂଗ କରିଥିବା ଲୋକ, ବିଶେଷ ଭାବରେ ଦଶମୀ ଯୁଗ ଦିନରେ ବିରତି କରିବା ଉଚିତ, ଏହି ଦିନ ମୋର ଦିନ। ଯେପରିକି ମାସିକ ମହିଳା ସହ ସଂଗ କରିବା ଦ୍ୱାରା ବିକୃତି ଓ ଜ୍ଞାନ ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ସେପରି ଦଶମୀ ଯୁଗ ଦିନ ମଧ୍ୟ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ବିକୃତ ହୁଏ। ତ୍ରିସ୍ପୃଶା ଉପବାସ ଦଶ ହଜାର ହତ୍ୟା ଦୃଷ୍ଟିରେ ନାଶ କରିଥାଏ; ଏକାଦଶୀ, ଦ୍ୱାଦଶୀ ଓ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ରାତିରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥାଏ। ଏହି ତ୍ରିସ୍ପୃଶା ଦଶମୀ ସଂଯୁକ୍ତ ଦିନରେ ହେବା ଉଚିତ, ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ; ଅପରାଧ କରିଲେ, ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ କରି ମୁକ୍ତି ମିଳିଥାଏ। ଦଶମୀ ଦିନର ଅପରାଧକୁ ମୁଁ କ୍ଷମା କରେ ନାହିଁ, ଓ ନଦୀ ଦେବୀ; ଏହା ଭୋଗ କରିବା ହଲାହଳ ବିଷ ଭୋଗ କରିବା ପରି। କିଏ ଏକାଦଶୀ ଉପବାସ ଦଶମୀ ଯୁଗ ଦିନରେ କରିଥାଏ, ତେଣୁ ଏମିତି ଭାବି, ମୋର ଦିନ ଦଶମୀ ସଂଯୁକ୍ତ ଦିନରେ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏହି ଦିନରେ ଉପାସନା କରିବା ଦ୍ୱାରା ଲକ୍ଷ-କୋଟି ଜନ୍ମର ଉପାର୍ଜିତ ପୁଣ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ଏହା ନିଜ ବଂଶକୁ ଅଧୋପତିତ କରେ, ସ୍ୱର୍ଗରୁ ରୌରବ ଆଦି ନରକକୁ ଆଣିଦିଏ। ନିଜ ଶରୀର ପବିତ୍ର କରି, ମୋ ଦିନ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ; ବୃଦ୍ଧି ହେଲେ, ଯଥା ଶାସ୍ତ୍ର ଶ୍ରବଣ ଆଦି ସଂଯୁକ୍ତ ଦିନ ବିନା ବିରତି କରିବା ଉଚିତ। ଏକାଦଶୀ ଉପବାସରେ ଜନ୍ମର ପୁଣ୍ୟ ହ୍ରାସ ହୁଏ; ବୃଦ୍ଧି ଓ ସନ୍ଦେହ ଅଛି କି ନାହିଁ ଦେଖିବା ଉଚିତ। ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ, ଦ୍ୱାଦଶୀ ଯାହା ମୋର ପ୍ରିୟ, ତାହାକୁ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ। ଜାହ୍ନବୀ କହିଲେ, “ଓ ଜଗତ୍ ନାଥ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଉପଦେଶ ଅନୁସାରେ ତ୍ରିସ୍ପୃଶା ଉପବାସ କରିବି; ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ମୁଁ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେବି।” ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ, “ତୁମେ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଫେରିଯାଅ, ଶୁଭ ହେଉ; ଭୟ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ। ଓ ଦେବୀ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀ, କୌଣସି ପାପ ତୁମେ ଉପରେ ଆସିବ ନାହିଁ।” ଯେଉଁମାନେ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ମାଧବଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ଜଗତ୍ ନାଥଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଉତ୍ତମ ଗତି ପାଆନ୍ତି। ଜାହ୍ନବୀ ପ୍ରସ୍ନ କଲେ, “ଓ ବ୍ରହ୍ମାନ୍, ଏହି ବିଧି କହନ୍ତୁ; ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କରିବି। ଦେବାଦିଦେବ ଦାମୋଦରଙ୍କ କୃପା ଚାହୁଁଛି।” ପୂର୍ବ ମାଧବ କହିଲେ, “ଶୁଣ, ଦେବୀ, ମୁଁ ତ୍ରିସ୍ପୃଶାର ବିଧି କହିବି; ଏହା ଶୁଣିଲେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀ, ଲୋକ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ଏକ ତୁଳ୍ୟ, ଅର୍ଧ ତୁଳ୍ୟ, କିମ୍ବା ଚତୁର୍ଥାଂଶ ତୁଳ୍ୟ ଏକ ସୁନାର ମୂର୍ତ୍ତି ମୋର ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ। ଏକ ତାମ୍ବାର ପାତ୍ରରେ ତିଳ ଭରିବା ଉଚିତ, ଏକ ପବିତ୍ର ଜଳ ପାତ୍ର ପଞ୍ଚ ରତ୍ନରେ ସଜାଇବା ଉଚିତ। ଏହାକୁ ଫୁଲର ମାଲା ଦେଇ ମୁଡ଼ିବା ଓ କପୁର ଓ ଅଗୁରୁର ଶୁଭ ଗନ୍ଧ ଦେବା ଉଚିତ; ତାପରେ ଦାମୋଦରଙ୍କୁ ସ୍ନାନ ଓ ଅଭିଷେକ କରି, ଏହାକୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ। ତାପରେ ଦୁଇ ଜୋଡ଼ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉତ୍ତରୀୟ ପୋଷାକ ଦେବା ଉଚିତ; ପୁରାଣ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା, ନବୀନ ଧଳା ଫୁଲ ଓ କୋମଳ ତୁଳସୀ ପତ୍ର ଦେବା ଉଚିତ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଛତା, ଚପ୍ପଲ ଓ ଅନେକ ଫଳ ଦେବା ଉପହାର ଦେବା ଉଚିତ। ପବିତ୍ର ତାଗ, ନବୀନ ଦୃଢ଼ ଉପର ଜାମା, ତାଲ ଓ ଦୃଢ଼ ମଜବୁତ ବୈଷ୍ଣବ ଦଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ। ଦାମୋଦରଙ୍କୁ ପାଦ, ମାଧବଙ୍କୁ ଗୁଡ଼, ବାମନ ରୂପକୁ କମର, ପଦ୍ମନାଭଙ୍କୁ ନାଭି, ବିଶ୍ୱୟୋନିକୁ ପେଟ, ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉଥିବା ଦେବତାକୁ ହୃଦୟ, ବୈକୁଣ୍ଠଗାମୀକୁ ଗଳା, ହଜାର ଭୁଜାକୁ ଭୁଜା, ଯୋଗିକ ରୂପକୁ ଚକ୍ଷୁ, ଏମିତି ଭକ୍ତି ସହ ପୂଜା କରି ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ। ଶୁଧ୍ଧ ଗୋଲାପ ଏକ ଶଙ୍ଖରେ ରଖି ତାଗ ମୁଡ଼ି, ଦୁଇ ହାତରେ ଏହା ଦେବା ଉଚିତ। ଓ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ତୁମେ ଯଦି ସର୍ବଦା ସ୍ମରଣ କରାଯାଉ, ପାପ, ଖରାପ ସ୍ଵପ୍ନ, ଅଶୁଭ ନିମିତ୍ତ, ଦୁଃଖଦ ଚିନ୍ତା ନାଶ ହୁଏ। ଓ ପ୍ରଭୁ, ମୋ ଜନ୍ମ, ଅଭାଗ୍ୟ, ବିପଦ ଯେପରି ଆସିଥାଏ, ଏହି ଜଗତରେ କିମ୍ବା ପରଲୋକରେ— ସେହିପାଇଁ, ଦେବାଦିଦେବ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର; ଏହି ଅର୍ଘ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କର; ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରିଛି। ଦାମୋଦର, ତୁମର କୃପା ଦୃଷ୍ଟି ସର୍ବଦା ମୋ ଉପରେ ରହୁ। ଧୂପ, ଦୀପ, ଭୋଗ ଦେଇ, ଆରତି କରିବା ଉଚିତ; ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ମାନ୍ୟ ପଦ୍ମ ଘୁମାଇ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ବିଧି କରି, ନିଜ ଗୁରୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ସୁନା, ବସ୍ତ୍ର, ପଗଡ଼ି, ଚୋଲା ଦେଇ। ଚପ୍ପଲ, ଛତା, ଅଙ୍ଗୁଠି, ଜଳପାତ୍ର, ଭୋଗ, ପାନ, ସାତ ପ୍ରକାର ଶସ୍ୟ ଓ ଦାନ ଦେଇବା ଉଚିତ। ଗୁରୁ ଓ ଦେବାଦିଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ହରିଙ୍କୁ ଜାଗରଣ କରିବା ଉଚିତ, ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ ଓ ଶାସ୍ତ୍ର ପାଠ ସହ।