ଏଠାରେ, ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି, ଜନେ ଭକ୍ତିଶୂନ୍ୟ ଭାବରେ ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ୍, ଦୁଇହାତରେ ନେଇ ନିଜେ ହିଁ ଭୋଜ୍ୟପଦାର୍ଥ ଆଣି ତାହାକୁ ପୂଜାରେ ଦେଉଛନ୍ତି । 'ଉଶନ୍ତସ୍ତ୍ୱ' ମନ୍ତ୍ର ପଢିବା ସମୟରେ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଦର୍ଭା ତୃଣ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଉତ୍ତମ ଶାକ-ସବ୍ଜି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟପଦାର୍ଥ ହାତରେ ଧରି ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଦହି, ଦୁଧ, ଗୋଘୃତ ଓ ଚିନି ମିଶିତ ଚାଉଳ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବଜମାନେ ଏକ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ଏହିପରି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଛନ୍ତି ପଦ୍ମଜ । ମାଛର ମାଂସ ଦ୍ୱାରା ଦୁଇମାସ, ମୃଗମାଂସ ଦ୍ୱାରା ତିନିମାସ, ଛାଗଳ ମାଂସ ଦ୍ୱାରା ଚାରିମାସ ଓ ପକ୍ଷୀମାଂସ ଦ୍ୱାରା ପାଞ୍ଚମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୂର୍ବଜମାନେ ତୃପ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି । ଅଳି ମାଂସ ଦ୍ୱାରା ଛଅମାସ, ସାତଟି ଖୁର ଥିବା ପଶୁମାଂସ ଦ୍ୱାରା ସାତମାସ, ଛାଗଳ ମାଂସ ଦ୍ୱାରା ଆଠମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ତମ ତୃପ୍ତି ମିଳେ । ଚିତ୍ରା ହରିଣ ମାଂସ ଦ୍ୱାରା ନଅମାସ, ଅଳି ଓ ମହିଷ ମାଂସ ଦ୍ୱାରା ଦଶମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୃପ୍ତି ହୁଏ । ଶଶକ ଓ କୁମିର ମାଂସ ଦ୍ୱାରା ଏଗାରମାସ ଏବଂ ଗୋଦୁଧ କିମ୍ବା ଦୁଧ-ଭାତ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଷ ତୃପ୍ତି ରହେ । ଶୂକର ମାଂସ ଦ୍ୱାରା ପନ୍ଦରମାସ ଏବଂ ଗଣ୍ଡ ମୃଗ ମାଂସ ଦ୍ୱାରା ବାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୂର୍ବଜମାନେ ତୃପ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି । କଳକା ଶାକ ଓ ଛୁରି ମାଛ ମାଂସ ଦ୍ୱାରା ଅନନ୍ତ ତୃପ୍ତି ମିଳେ; ମଧ ସହିତ ମିଶିତ ଗୋଦୁଧ, ଦହି କିମ୍ବା ଦୁଧ-ଭାତ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଏହି ତୃପ୍ତି ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ । ପୂର୍ବଜମାନେ କହିଛନ୍ତି—ଏପରି ଯାହା ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ତାହା କ୍ଷୟ ହୁଏନାହିଁ । ବେଦପାଠ, ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟ ଓ ସମସ୍ତ ପୁରାଣ ପାଠ କରାଯିବା ଉଚିତ୍ । ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ରୁଦ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ର, ଈଶ, ସୋମ ଓ ପବମାନ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍ । ବୃହତ୍ ଓ ରଥନ୍ତର ସାମଗାନ, ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ସାମ, ରୌରବ, ଶାନ୍ତି ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଓ ମଧୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଠ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଏହିପରି ମଣ୍ଡଳ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯାହା ଶାନ୍ତି ଦେଇଥାଏ, ସେସବୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ନିଜ ଉପକାରରେ ପାଠ କରିବା ଦ୍ୱାରା କଲ୍ୟାଣ ଲାଭ ହୁଏ । ପୂର୍ବଜମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ଯେଉଁ ମହାଭାରତ ପାଠ, ସେଥିରେ ନିଷ୍ଠାରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ଉଚିତ୍ । ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭୋଜନ କରିସାରିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ, ପାନୀୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ୍ । ସମସ୍ତ ଜାତିର ଉଚିତ ଭୋଜନ ସମ୍ମାନ ସହ ଆଣି, ଯେଉଁମାନେ ଭୋଜନ କରିଛନ୍ତି ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଭୋଜନ ଅବଶିଷ୍ଟ ଭୂମିରେ ଛିଟିଇବା ଉଚିତ୍ । ମୋ ବଂଶରେ ଯେଉଁମାନେ ଅଗ୍ନିଦ୍ୱାରା ଦାହିତ, କିମ୍ବା ଦାହିତ ନୁହଁନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ଭୂମିରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ଦ୍ୱାରା ତୃପ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ପରମ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତି କରନ୍ତୁ । ଯେଉଁମାନେ ମାତା, ପିତା, ବନ୍ଧୁ, ମିତ୍ର କିମ୍ବା ଭୋଜନ ନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଯେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ଏହି ଭୂମିରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଭୋଜନ ଦ୍ୱାରା ତୃପ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ନିଜ ଉଚିତ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତୁ । ଯେଉଁମାନେ ଅପବିତ୍ର ଭାବେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି, ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ, ପରିବାରରେ ଅଂଶୀ ଥିଲେ, ଅବଶିଷ୍ଟ ଭାଗ ଯୋଗ୍ୟ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦର୍ଭା ତୃଣ ଉପରେ ଅଂଶ ଛିଟିଇବା ଉଚିତ୍ । ପୂର୍ବଜମାନେ ତୃପ୍ତି ପାଇଁ ଜଳ ଏକଥର ଦେବା ଉଚିତ୍, ଯଦିଓ ଗୋମୟ, ମୁତ୍ର କିମ୍ବା ଜଳରେ ଭୂମି ଲିପିତ ଥାଏ । ବିଧିମତ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଦର୍ଭା ତୃଣ ପତିଆଇ, ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟ ପରି ତିଆରି କରି ପିଣ୍ଡ ରଖିବା ଉଚିତ୍ । ହାତ ଧୋଇବା ପୂର୍ବରୁ, ନାମ ଓ ଗୋତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଫୁଲ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରି, ପରେ ଶେଷ ଧୋଇବା କରିବା ଉଚିତ୍ । କଣ ବାମ ଦିଗରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍ ତାହା ଜାଣି, ଡାହାଣ ହାତରେ ଦର୍ଭା ଧରି ତିନିଥର ପରିକ୍ରମା କରିବା ଉଚିତ୍; ପିତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯେପରି, ମାତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ରୀତି ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଏହିପରି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଦୀପ ଜଳାଇ ଫୁଲ ଅର୍ପଣ କରିବେ; ଶେଷରେ ଜଳ ଆଚମନ କରି, ପୁନି ଜଳ ଅର୍ପଣ କରିବେ । ତାପରେ, ନାମ ଓ ଗୋତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଫୁଲ, ଅକ୍ଷୟ ଚାଉଳ ଓ ତିଳ ସହିତ ଜଳ ଦେବେ; ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଦାନ ଦେବେ । ଗାଈ, ଜମି, ସୁନା, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଉତ୍ତମ ଶୟନ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ଏବଂ ନିଜ ପିତା ପାଇଁ ଦାନ କରିବେ । କଞ୍ଚନ ଭାବ ରହି, ପୂର୍ବଜମାନେ ତୃପ୍ତି କରିବା ଉଚିତ୍; ଏହା ପରେ ସ୍ୱଧା ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଜଳ ଅର୍ପଣ କରିବେ । ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇସାରିଲେ, ସେ 'ପୂର୍ବଜମାନେ ଶାନ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ' ବୋଲି କହିବେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତର ଦେବେ । ସେ 'ବଂଶ ବୃଦ୍ଧି ହେଉ' ବୋଲି କହିଲେ, ସେମାନେ 'ତଥାସ୍ତୁ' ବୋଲି ଉତ୍ତର ଦେବେ; ପରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ପିଣ୍ଡ ହଟାଇ ଆଶୀର୍ବାଦ କରିବେ । ଭୂମିରେ ଅବଶିଷ୍ଟ ଥିବା ଭୋଜ୍ୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବିଦାୟ ନେଇଯିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରଖିବା ଉଚିତ୍; ପରେ ଗୃହ ଯଜ୍ଞ କରିବେ—ଏହି ନିୟମ ସ୍ଥିର । ଯେଉଁ ଅବଶିଷ୍ଟ ଭୂମିରେ ରହିଯାଏ, ସେହି ନିର୍ମଳ, ଚାଳାକି ନଥିବା ଲୋକମାନେ ଓ ଦାସବର୍ଗ ପାଇଁ ଅଂଶ ରୂପେ ପରିଗଣିତ । ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ନିୟମ କ୍ରମେ ଏହି ପୋଷଣ ନିର୍ବାପିତ, ସେହି ଅନୁଷ୍ଠାନ ଅନୁଷ୍ଠାନ ନ କରିଥିବା, ପୁତ୍ର ନଥିବା, ଏବଂ ମହିଳାମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଉପଯୁକ୍ତ । ପରେ, ସେ ସ୍ଥାନରେ ଦଣ୍ଡ ଜଳ ନେଇ, 'ଶୁଭମସ୍ତୁ' ବୋଲି କୁଶ ତୃଣର ଶିରା ଦ୍ୱାରା ବିଦାୟ କରିବେ । ସମ୍ବନ୍ଧୀ, ପୁତ୍ର, ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସହ ଏଠାରୁ ବାହାରେ ଅଷ୍ଟପଦ ଚାଲି ବାହାରିବେ । ପଛେ ଫେରି, ନମସ୍କାର କରି, ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରି ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳନ କରି, ବୈଶ୍ୱଦେବ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ନିତ୍ୟ ଗୃହ ଯଜ୍ଞ କରିବେ । ବୈଶ୍ୱଦେବ ଶେଷରେ, ଦାସ, ପୁତ୍ର, ସମ୍ବନ୍ଧୀ ଓ ଅତିଥିମାନେ ସହିତ, ପୂର୍ବଜମାନେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଭୋଜନ ଭୋଜନ କରିବେ । ଯିଏ ଦୀକ୍ଷିତ ନୁହଁନ୍ତି ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉତ୍ସବ ଦିନରେ ଏହି ସାଧାରଣ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିପାରିବେ; ଏହା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ ।