ଏକ ପବିତ୍ର ଶ୍ରାଦ୍ଧ କ୍ରିୟାର ବିଧି ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ, ବ୍ୟକ୍ତି ‘ମୁଁ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଅର୍ପଣ କରୁଛି’ ବୋଲି କହି, ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ହାତ ଧୋଇବା ପରେ, ତିନିଟି ଅର୍ପଣ ସମ୍ମୁଖରେ କରିବା ଦରକାର। ଏହି ଅର୍ପଣଗୁଡିକ ଏକ ଅଙ୍ଗୁଳ ଲମ୍ବା ଏବଂ ଚାରି ଅଙ୍ଗୁଳ ଚଉଡ଼ା ହେବା ଉଚିତ। ଖଦିର କାଠରେ ତିନିଟି ଚମଚ, ଚାଁଦି ଦ୍ୱାରା ଭୂଷିତ, ତିଆରି କରିବା ଦରକାର। ପ୍ରତିଟି ଚମଚ ରତ୍ନି ପରି ଆକାରର, ମୃଦୁ, ହାତର ଆକୃତିର ଟିପ୍ ଥିବା ଉଚିତ। ପିତଳର ଜଳପାତ୍ର, ଚାଲଣୀ, ହୋମକାଠ ଏବଂ କୁଶ ଘାସ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଦରକାର। ତିଳ ପତ୍ରର ପାତ୍ର, ପବିତ୍ର ବସ୍ତ୍ର, ସୁଗନ୍ଧିତ ଧୂପ ଓ ଚନ୍ଦନ ଆଣି, ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ନମ୍ରତାରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ସମସ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଘରର ଉତ୍ତର ଭାଗରେ ଗୋମୟ ଦ୍ୱାରା ଲିପିତ ଏକ ସ୍ଥାନରେ କରିବା ପରେ, ଗୋମୂତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଏକ ଚକ୍ର ଆଙ୍କିବା ଦରକାର। ପବିତ୍ର ଜଳ, ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଦୁଇ ହାତରେ ନେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ କରିବା ଏବଂ ପୁନିପୁନି ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ। ଦର୍ଭ ଘାସ ଦ୍ୱାରା ଉଚିତରୂପେ ଆସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ନିଜେ ପବିତ୍ର ହେଇ, ସେମାନେ ଆସନ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପରେ ଉଚିତ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଦରକାର। ଦେବ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଦୁଇଜଣ, ପିତୃ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ତିନିଜଣ, କିମ୍ବା ଉଭୟ ପାଇଁ ଏକ ଏକ, କିମ୍ବା ଯଥାଯଥ, ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ଭୋଜନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ଅର୍ପଣ ବେଶି ଉଭ୍ୟତି କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ପ୍ରଥମେ ଦେବ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଅର୍ପଣ କରି, ପରେ ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ରିତିରେ ସମ୍ମାନ କରିବା ଦରକାର। ସେମାନଙ୍କର ଅନୁମତି ନେଇ, ଅଗ୍ନିରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ। ନିଜ ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ, ଉଚିତ ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନରେ, ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଅଗ୍ନି ଓ ସୋମ ଅଗ୍ନି ସହିତ ଆପ୍ୟାୟନ କ୍ରିୟା କରିବା ଦରକାର। ସଠିକ୍ ଭାବେ ସ୍ଥାପିତ ଦକ୍ଷିଣ ଅଗ୍ନି ବ୍ୟବହାର କରି, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉପବୀତ ଧାରଣ କରି ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟା ସହିତ ନିର୍ବାହ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି କ୍ରିୟା ପ୍ରାଚୀନାବୀତ ମୁଦ୍ରା ଜାଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି କରିବା ଉଚିତ। ବିଶେଷ ଅର୍ପଣ ମିଳିବା ପରେ, ପିଣ୍ଡ ଓ ଜଳ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଦରକାର। ଜଳପାତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ବାମ ହାତରେ ଜଳ ଦେଇ, ସଂଯମ ଓ ଇର୍ଷ୍ୟା ନ ଥିବା ଭାବରେ ସମସ୍ତ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ସାବଧାନରେ ଏକ ରେଖା ଆଙ୍କି, ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଅର୍ପଣ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ରଖିବା ଦରକାର। ଦର୍ଭ ଘାସ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ରଖି, ପ୍ରତିଟି ପିଣ୍ଡ ଉପରେ ଦର୍ଭ ରଖି, ପରିକ୍ରମା କରି, ଗୋତ୍ର ଓ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଦର୍ଭ ଉପରେ ହାତ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ପ୍ରତି ଗ୍ରହୀତା ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ପୁନି ଶୁଧି କରିବା ଦରକାର। ଜଳ ଅର୍ପଣ କରି, ଧୂପ, ଚନ୍ଦନ ଓ ଅନ୍ୟ ଆଚାର କରି, ବେଦ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏକ ଅଗ୍ନି ଓ ଏକ ଜଳପାତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପିଣ୍ଡ ରଖି, ପରେ କୁଶ ଘାସ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଦରକାର। ଏହି ପିଣ୍ଡ ଓ ଅନ୍ୟ ଅର୍ପଣ ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ ଓ ବିଦାୟ କ୍ରିୟା କରି, ପିଣ୍ଡର ଅଂଶ ଅନୁକ୍ରମରେ ନେଇବା ଉଚିତ। ପ୍ରଥମେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଆସନ ଦେଇ, ସେମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରି, ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ସମ୍ମତ ଭୋଜନ ଦେବା ଦରକାର। କ୍ରୋଧୀ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ବିରତ କରି, ନାରାୟଣ ହରିଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ପିତୃମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେବା ପରେ ପୁନି ସମସ୍ତ ଜାତି ପାଇଁ ଚିହ୍ନା ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ଭୋଜନ, ଜଳ ଓ ତିଳ ସହିତ ଭୂମିରେ ବିକ୍ଷେପ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସମାପ୍ତ କରିବା ପରେ ପୁନି ଫୁଲ ଓ ଚାଉଳ ସହିତ ଜଳ ଅର୍ପଣ କରିବା ଦରକାର। ସମସ୍ତ ପିଣ୍ଡ ଉପରେ ‘ସ୍ୱଧା’ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଆରମ୍ଭ ଠାରୁ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆଚାର କରିବା ଦରକାର; ନହେଲେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଫଳଦାୟୀ ହେବ ନାହିଁ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ବିଦାୟ କରି, ନମସ୍କାର ଏବଂ ପରିକ୍ରମା କରି, ବ୍ୟକ୍ତି ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରିବା ଉଚିତ। ‘ଆମ ଦାତାମାନେ ବଢ଼ନ୍ତୁ, ବେଦ ଓ ଆମ ଗୋତ୍ର ଚାଲି ରହୁ, ଆମର ଶ୍ରଦ୍ଧା କମି ନଯାଉ, ଆମେ ସଦା ବହୁତ ଦେଇପାରିବା’ – ଏହିପରି ଭାବରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଦରକାର। ‘ଆମେ ପ୍ରଚୁର ଭୋଜନ ପାଉ, ଅତିଥିମାନେ ଆସନ୍ତୁ, ଦାନ ଚାହିଁବା ଲୋକ ରହୁ, ଆମେ କେବେ ଅନ୍ୟ ପାଖରୁ ମାଗିବାକୁ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ’ – ଏହିପରି ଆଶା କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଅନ୍ୱାହାର୍ୟ ଅର୍ପଣର ନିୟମ ଅଗ୍ନିମତ ଦ୍ୱାରା କହାଯାଇଛି; ଚନ୍ଦ୍ର ଅଷ୍ଟମୀରେ ଯେପରି, ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ନିୟମ ଚାଲିଛି।