ଏକ ଦିନ ଦେବତା କହିଲେ, “ଯେତେବେଳେ ବ୍ୟାସଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶୁକ ଜନ୍ମ ନେବେ, ତୁମେ, ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା, ସେ ଯୋଗଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୁକଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହେବେ। ତୁମେ ଏକ ଝିଅ ଜନ୍ମ ଦେବେ, ଯାହାର ନାମ କୃତ୍ତୀ, ସେ ଏକ ଯୋଗିନୀ ହେବେ ଏବଂ ଏହି ସମୟରେ ପାଞ୍ଚାଳ ମହାରାଜ, ଏକ ସାତ୍ୱତ, ଙ୍କୁ ଦେଇଯିବେ। ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତଙ୍କ ମାତାଙ୍କୁ ଯୋଗର ଶେଷ ଲାଭ କରିଥିବା ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ; କୃଷ୍ଣ, ଗୌରା ଓ ଶମ୍ଭୁ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ହେବେ। ସ୍ୱର୍ଗର ରାଜପ୍ରାସାଦରେ ଯେଉଁମାନେ ପବିତ୍ର ଅଟୁଟ ରହନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି; ତେବେ ଭକ୍ତି ଓ ନିୟମରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ କଥା କଣ? ସ୍ୱର୍ଗରେ ଏକ ଝିଅ ଗୌରା ନାମରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଛି; ସାଧ୍ୟମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପତ୍ନୀ ସୁକନ୍ୟା ତାଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ବଢ଼ାନ୍ତି। ମାରିଚିଗର୍ଭ ନାମକ ଏକ ଦଳ ସୂର୍ୟମଣ୍ଡଳରେ ବସିଥାନ୍ତି; ସେଠାରେ ଆଙ୍ଗିରସଙ୍କ ପୁତ୍ର ଆଦି ପିତୃମାନେ ହୋମ ଦ୍ୱାରା ଦେଉଥିବା ଅଫରିଂ ଭୋଗ କରନ୍ତି। ପ୍ରମୁଖ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଏଠାକୁ ଆସି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି; ରାଜାଙ୍କ ପୂର୍ବଜମାନେ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଭୋଗର ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମନସଂଜାତ ଝିଅ ଯଶୋଦା ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ସେ ଅଂଶୁମତଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପତ୍ନୀ ଓ ପଞ୍ଚଜନଙ୍କ ଝିଅ ହେବେ। ସେ ଦିଲୀପଙ୍କ ମାତା ଓ ଭାଗୀରଥଙ୍କ ଦାଦୀ; କାମଦୁଘା ନାମକ ଜଗତ ଇଚ୍ଛିତ ଭୋଗ ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଯେଉଁଠାରେ ସୁସ୍ୱାଧା ପିତୃମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କର ପୁତ୍ରମାନେ ବସିଥାନ୍ତି; ଏହି ଜଗତରେ ଅଜ୍ୟପାମାନେ କର୍ଦ୍ଦମ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ଅନୁସୃତି। ପୁଲହଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଭାଇଙ୍କ ପ୍ରଜା, ଯେଉଁମାନେ ବୈଶ୍ୟ, ସେମାନେ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇଥାନ୍ତି; ଏଠାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ସମସ୍ତ ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି। ମାତା, ଭାଇ, ବାପା, ଭଉଣୀ, ମିତ୍ର, ଆତ୍ମୀୟ, ନିଜ ନିଜ କିନ୍ତୁ—ଏମାନେ ଜନ୍ମ ଜନ୍ମରେ ଦେଖି ଅନୁଭବ କରିଥିବା। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମନସଂଜାତ ଝିଅ ବିରଜା ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ସେ ନହୁଷଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଓ ଯୟାତିଙ୍କ ମାତା। ପରେ ସେ ଅଷ୍ଟକ ହୋଇ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକକୁ ଗଲା; ଏହି ତିନି ଦଳ ବର୍ଣ୍ଣନା ହେଲା, ଏବେ ଚତୁର୍ଥ ଦଳ ଶୁଣ। ସୁମନସ ନାମକ ଲୋକ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକରୁ ଉପରେ ଅଛି; ସେଠାରେ ଶାଶ୍ୱତ ପିତୃମାନେ, ସୋମପା, ବସିଥାନ୍ତି। ସମସ୍ତେ ଧର୍ମର ଆକୃତି ଧାରଣ କରିଥିବା, ବ୍ରହ୍ମା ଠାରୁ ଉପରେ ସ୍ମରଣ ହୋଇଥିବା; ପ୍ରଳୟ ଶେଷରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଯୋଗୀମାନେ ବ୍ରହ୍ମାତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ସୃଷ୍ଟି ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ସମସ୍ତେ ଏବେ ମନସଂଜାତ; ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନର୍ମଦା ନାମକ ଝିଅ ଜଳବହା ନଦୀ ହେବେ। ସେ ପ୍ରାଣୀମାନେକୁ ପବିତ୍ର କରି ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ସାଗରକୁ ବହିଯାଏ; ସେମାନଙ୍କ ଠାରୁ ସମସ୍ତ ଠାଁରେ ମାନବମାନେ ପ୍ରଜାର ଉତ୍ପତ୍ତିରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି। ଏହି ସତ୍ୟ ଜାଣି ଲୋକମାନେ ସଦା ଧର୍ମରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ ଯୋଗର ଲିନେଜ ସଦା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥାଏ। ପ୍ରଥମ ପିତୃ ସୃଷ୍ଟିରେ ଏଭଳି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହେଇଥିଲା; ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଚାନ୍ଦିର ପାତ୍ର କିମ୍ବା ଚାନ୍ଦିରେ ସଜିତ ପାତ୍ର ଉପଯୁକ୍ତ। ପୂଜାରେ ସ୍ୱଧା ଦେଇ ପୁରୋହିତକୁ ଦେଲେ, ପିତୃମାନେ ସଦା ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଥାନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଅଗ୍ନୀଧ୍ର ଓ ସୋମପା ପାଇଁ ପୁରଣ କରିବା ନିୟମ କରିବା ଉଚିତ। ଯଦି ଅଗ୍ନି ନାହିଁ, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କ ହାତରେ, କିମ୍ବା ଜଳରେ, କିମ୍ବା ଛେଉଁ ଅଂଠିରେ, କିମ୍ବା ଗାଁଠିରେ, କିମ୍ବା ଗୋଶାଳାରେ, କିମ୍ବା ଶିବ ଗଛ ପାଖରେ ଅଫରିଂ ଦେଇପାରିବେ। ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗ ବିଶେଷ ପବିତ୍ର ଏବଂ ପ୍ରଶଂସିତ; ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ଜଳ ଦେଇବା ଉଚିତ ଏବଂ ତିଳ ଦେବା ଉଚିତ। ତଲମା, ମାଂସ, ଚାଉଲ, କଳା ଚିଁହା, ଯବ, ଯବନୀ, ଗହମ, ଇଁଦୁ, ଧଳା ଫୁଲ, ଫଳ—ଏମାନେ ସଦା ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ପ୍ରିୟ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଦର୍ଭା ଗ୍ରାସ, ମାଷ, ଷଷ୍ଟିକା ଚାଉଲ, ଗୋ ଦୁଧ, ମଧୁ, ଘିଁ—ଏମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଦେବା ଉଚିତ। ଏବେ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରିବି: ମୁଗ, ଭଙ୍ଗ, ନିଷ୍ପାବ, ରାଜମାଷ, କୁଳୁଥ—ଏମାନେ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ପଦ୍ମ, ବେଲ, ଅର୍କ, ଧତୁରା, ପାରିଭଦ୍ର, ଅଟରୁଷକ—ଏମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଏବଂ ଛେଉଁ ଦୁଧ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। କୋଦରା, ଉଦାରା, ବରଟକ, କପିଥ, ମଧୁକା, ଅତସୀ—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଯିଏ ଭକ୍ତିରେ ପିତୃମାନେକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରେ, ପିତୃମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରନ୍ତି; ତାଙ୍କୁ ଆହାର, ଶରୀରିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ସନ୍ତାନ ଦେଇଥାନ୍ତି। ପିତୃମାନେ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେବତା କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଉତ୍ତମ ମନାଯାଏ; ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ପୁରଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେବତା ପାଇଁ ପୂର୍ବରୁ ସ୍ମରଣ ହୋଇଥାଏ। ପିତୃମାନେ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଥାନ୍ତି, କ୍ରୋଧ ନାହିଁ, ଅସଙ୍ଗ, ମିତ୍ରତାରେ ଦୃଢ଼, ମନରେ ଶାନ୍ତ, ପବିତ୍ରତାରେ ନିଷ୍ଠା, ସଦା ମୂଳ୍ୟବାନ କଥା କହନ୍ତି। ପିତୃମାନେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ଦେଇ ଶୁଭ ଦେଇଥାନ୍ତି; ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଅଫରିଂ ଦେଇଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେବତା ମନାଯାଏ। ଏହା ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣନା ହୋଇଗଲା—ପିତୃମାନଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ଲିନେଜର ଆବଲମ୍ବନା; ଏହା ପୁଣ୍ୟ, ପବିତ୍ର, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟଦାୟକ, ଏବଂ ପୁରୁଷମାନେ ଏହାକୁ ସଦା ପାଠ କରିବା ଉଚିତ। ଭୀଷ୍ମ କହିଲେ: “ଏହି ସମସ୍ତ ଶୁଣି, ମୋର ଭକ୍ତି ଆଉ ବଢ଼ିଗଲା; ଏବେ ଆପଣ ଶ୍ରାଦ୍ଧର ସମୟ ଓ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବିଷୟରେ କହନ୍ତୁ, ଏବଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ।” “ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ କେଉଁ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଭୋଜନ କରିବେ, କେଉଁ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଦେଉଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ? ଦିନର କେଉଁ ସମୟରେ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ?” “ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଆହାର କିପରି ପିତୃମାନେ ପାଖକୁ ପହଁଚେ? କିପରି ବିଧିରେ ଏହା କରିବା ଉଚିତ ଏବଂ କିପରି ପିତୃମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଥାନ୍ତି?” ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: “ପ୍ରତିଦିନ ଆହାର ଓ ଜଳ, କିମ୍ବା ଦୁଧ, ମୂଳ ଓ ଫଳ ଦେଇ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ, ତାହାରେ ପିତୃମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇଥାନ୍ତି।