ଏକ ସମୟର କଥା, ଅଚ୍ଛୋଦା ନାମକ ଏକ ତପସ୍ୱିନୀ, ନିଜର ତପସ୍ୟା ହରାଇ ଲଜ୍ଜିତ ଓ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ନିଜ ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ପାଖରେ ନିଜ ସ୍ୱରୂପ ପୁନଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଏହି ଲଜ୍ଜା ଦେଖି, ସେହି ପୂର୍ବଜମାନେ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହ ଓ ଶୁଭ ଶବ୍ଦରେ ସମ୍ବୋଧନ କରି, ତାଙ୍କର ଭବିଷ୍ୟତ ଓ ଦିବ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବିଷୟରେ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, “ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦିବ୍ୟ ଦେହ ଧାରଣ କରି ଯେ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ, ତାହାର ଫଳ ତୁରନ୍ତ ମିଳେ—ଦେବତା ହେଉଛନ୍ତୁ କି ମାନବ ହେଉଛନ୍ତୁ, କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ଅବଶ୍ୟ ଭୋଗ କରିବାକୁ ପଡେ।" "ଏହିପରି, ତୁମେ ଯେଉଁ ଧର୍ମମୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛ, ତାହାର ଫଳ ତୁମେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ପାଇବ। ଏହି ଅଷ୍ଟାବିଂଶତି (୨୮)ତମ ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ତୁମେ ମାଛର ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେବ। ତୁମେ ପୂର୍ବଜଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଥିବାରୁ, ତୁମର ବଂଶରେ ଅନେକ କଷ୍ଟ ଅନୁଭବିବାକୁ ପଡିବ; ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ରାଜା ବାସୁଙ୍କର କନ୍ୟା ହେବ।" "ତୁମର କୌମାର୍ୟ ଅବସ୍ଥାରେ, ପୁନଃ ଦୁର୍ଲଭ ଦିବ୍ୟ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ; ପରାଶରଙ୍କର ଶୀର୍ଷ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଏକ ପୁଏ ପାଇବ। ବଦରୀ ଦ୍ୱୀପରେ, ତୁମର ପୁଏ ବାଦରାୟଣ ଏକ ବେଦକୁ ଅନେକ ଖଣ୍ଡରେ ବିଭାଜିତ କରିବ।" "ପୌରବ ବଂଶର ଦୁଇ ଝିଅ ପୁଏ, ସମୁଦ୍ରାଂଶଙ୍କ ପୁଏ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେବେ—ସେମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ରାଜା ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦ ଓ ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟ। ଏହି ଦୁଇ ପୁଏ କ୍ଷେତ୍ରଜ ଭାବେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବା ପରେ, ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ ତୁମେ ପୁନଃ ପିତୃଲୋକରେ ପ୍ରୌଷ୍ଠପଦ ମାସରେ ଅଷ୍ଟକା ଭାବେ ଅବତରିତ ହେବ।" "ପୃଥିବୀରେ ତୁମେ ସତ୍ୟବତୀ ଭାବେ ଖ୍ୟାତି ଲାଭିବା, ଓ ପିତୃଲୋକରେ ଅଷ୍ଟକା ଭାବେ, ସଦା ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ସମସ୍ତ କାମନାପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ଦେଇଥିବା ଭାବରେ। ପରଲୋକରେ ତୁମେ ଅତି ପବିତ୍ର ନଦୀ ଭାବେ ଅଚ୍ଛୋଦା ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବା।" ଏପରି ଶ୍ରୀମୁଖରେ ଶୁଣି, ଅଚ୍ଛୋଦା ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବ ଅପରାଧର ଫଳ ଭୋଗ କଲେ। ଏଠାରେ ଥିବା ଅନ୍ୟ ଦେବଲୋକବାସୀ, ଯେଉଁମାନେ ବିଭ୍ରାଜା ଭାବେ ଖ୍ୟାତ, ସେମାନେ ବରିଷଦ୍ବନ୍ଶୀ ପିତୃମାନେ ବଡ଼ ପୂଣ୍ୟଶୀଳ ଓ ତେଜସ୍ୱୀ। ସେଠାରେ ପବିତ୍ର କୁଶ ଉପରେ ହଜାର ହଜାର ବିମାନ ରହିଛି, ଏବଂ କାମନାପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳଦାୟି ବୃକ୍ଷ ଅଛି। ସେଠାରେ ଧନ-ଧାନ୍ୟର ମହଲରେ, ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ବସନ୍ତି। ଦାନବ, ଅସୁର, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଥାନ୍ତି। ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ଏଠି ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ପୁଏମାନେ ତପସ୍ୟା ଓ ଯୋଗ ଶକ୍ତିରେ ଅତିଶୟ ପୂଜିତ। ଏଠି, ମନୋଜାତ କନ୍ୟା ପୀବରୀ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଖ୍ୟାତ, ସେ ଯୋଗିନୀ ଓ ଯୋଗିମାନଙ୍କର ମାତା। ତିନି କଠିନ ତପସ୍ୟା କରି ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିଲେ ଓ ଏକ ବର ଚାହିଲେ: “ପ୍ରଭୁ, ଯଦି ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ, ତେବେ ମୋତେ ଏକ ଯୋଗଶାଳୀ, ସୁନ୍ଦର, ସଂଯମୀ ପତି ଦିଅନ୍ତୁ।” ଭଗବାନ କହିଲେ, “ଯେତେବେଳେ ବ୍ୟାସଙ୍କ ପୁଏ ଶୁକ ଜନ୍ମ ନେବ, ସେ ସମୟରେ ତୁମେ ସେଇ ଯୋଗୀଶ୍ୱରଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହେବ। ତୁମେ କୃତ୍ତୀ ନାମକ ଏକ ଯୋଗିନୀ କନ୍ୟା ପାଇବେ, ଯିଏ ସେ ସମୟରେ ପଞ୍ଚାଳ ରାଜାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିବ।" "ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତଙ୍କ ମାତା ଯୋଗସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଥିଲେ; କୃଷ୍ଣ, ଗୌରା ଓ ଶମ୍ଭୁ ତାଙ୍କର ପୁଏ ହେବେ। ଦିବ୍ୟ ମହଲରେ ଯେଉଁମାନେ ପବିତ୍ର, ସେମାନେ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରନ୍ତି; ତେବେ ଭକ୍ତି ଓ ନିୟମରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କେତେ ଅଧିକ ଫଳ ପାଇବେ!" ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗୌରା ନାମକ ଏକ ମନୋଜାତ କନ୍ୟା ଦେବଲୋକରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍; ସଦ୍ୟମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟା ସୁକନ୍ୟା ତାଙ୍କର କୀର୍ତି ବଢ଼ାନ୍ତି। ମାରୀଚିଗର୍ଭ ନାମକ ପୂର୍ବଜମାନେ ସୂର୍ୟମଣ୍ଡଳରେ ବସନ୍ତି; ତିଁଠି ଅଙ୍ଗିରସଙ୍କ ପୁଏମାନେ ଅଘ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତି ଭୋଗ କରନ୍ତି। ଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ସେଠାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଯାନ୍ତି; ରାଜାମାନଙ୍କର ପୂର୍ବଜମାନେ ଦେବଲୋକ ଭୋଗ ଫଳ ଦିଅନ୍ତି। ସେଠାରେ ଏକ ମନୋଜାତ କନ୍ୟା ଯଶୋଦା ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ସେ ଅଂଶୁମାନଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଓ ପଞ୍ଚଜନଙ୍କର ବହୁଁ। ତିନି ଦିଲୀପଙ୍କ ମାତା ଓ ଭାଗୀରଥଙ୍କର ଆଜୀ; କାମଦୁଘା ନାମକ ଲୋକ ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ଫଳ ଦିଅନ୍ତି। ଯେଉଁଠାରେ ସୁସ୍ୱାଧା ନାମକ ପୂର୍ବଜମାନେ ବସନ୍ତି, ସେଠି ତାଙ୍କର ପୁଏମାନେ ଅଛନ୍ତି; ଏବଂ ଏହି ଲୋକମାନେ କର୍ଦ୍ଦମ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ଅଜ୍ୟପା ପୁଏ। ପୁଲହଙ୍କ ଭାଇଙ୍କ ପ୍ରଥମ ପୁଏମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ବୈଶ୍ୟ, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି। ସେଠାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରୁଥିବା ସମସ୍ତେ ନିଜ ପୂର୍ବଜମାନେ ସାଙ୍ଗରେ ଦେଖନ୍ତି—ମାଆ, ଭାଇ, ବାପା, ଭଉଣୀ, ବନ୍ଧୁ, ନାତ-ନାତି, ଅନେକ ଜନ୍ମର ଅନୁଭୂତି। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମନୋଜାତ କନ୍ୟା ବିରଜା ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ସେ ନହୁଷଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଓ ଯୟାତିଙ୍କ ମାତା। ପରେ ସେ ଅଷ୍ଟକା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ଗଲେ। ଏହି ତିନି ଶ୍ରେଣୀ ବିବରଣୀ ପରେ ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ରେଣୀ କଥା କୁହିବି। ସୁମନସା ନାମକ ଲୋକମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକ ଉପରେ ବସିଛନ୍ତି; ଏଠି ଶାଶ୍ୱତ ସୋମପ ପୂର୍ବଜମାନେ ଅଛନ୍ତି। ସମସ୍ତେ ଧର୍ମର ସ୍ୱରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମାଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ଭାବେ ସ୍ମୃତ। ବିପ୍ରଳୟ ଶେଷରେ ଯୋଗୀମାନେ ବ୍ରହ୍ମାପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ସୃଷ୍ଟି ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ସମସ୍ତେ ଏବେ ମନୋଜାତ; ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ନର୍ମଦା ନାମକ କନ୍ୟା ନଦୀ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ସେ ପ୍ରାଣୀମାନେ ପବିତ୍ର କରି, ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ସମୁଦ୍ର ଯାଉଛି; ସେଉଁଠାରୁ ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ହୁଏ। ଏହି ଜ୍ଞାନ ଜାଣି, ଲୋକମାନେ ସଦା ଧର୍ମପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କ ଦୟାରୁ ସଦା ଯୋଗବଂଶ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ। ପୂର୍ବଜମାନେ ପ୍ରଥମ ସୃଷ୍ଟିରେ ଏଭଳି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପ୍ରଥା ଚାଲିଥିଲା; ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ରୂପା ମୂଦ୍ରା ବା ରୂପା ମଣ୍ଡିତ ପାତ୍ର ବିଧିକ୍ରମେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।