ଏହି ପବିତ୍ର ଗଥାରେ ଦିତିଙ୍କ ଆଚରଣ ବିଷୟରେ ଆଗରୁ କହାଯାଇଛି—ସେ ଅସୁଭ ଶବ୍ଦ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଅତିରିକ୍ତ ହସିବାରେ ଲିପ୍ତ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ସେ ସଦା ଭକ୍ତି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍, ଶୁଭ ଚିନ୍ତାରେ ଲଗି ରହିବା ଉଚିତ୍। ସେ ଏକ ଦିନ ଶବ୍ଦ ବା ଅସୁଭ କଥା କହିଲେ ନାହିଁ, ଅନେକ ହସିଲେ ନାହିଁ, ସେ ସମସ୍ତ ଔଷଧ ମିଶିତ ପାଣିରେ ସ୍ନାନ କରି, ଚେହେରାରେ ଆନନ୍ଦ ରଖି, ପତିଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଓ ସୁଖରେ ନିବେଶ ରହି, କେବେ ମଧ୍ୟ ପତିଙ୍କ ବିପରୀତ କଥା କହିଲେ ନାହିଁ। ମୁଁ ଦିତି ଏବେ ଦୁବଳ ଓ ଦୃଶ୍ୟରେ ଦୂର୍ବଳ ହୋଇଯାଇଛି, ବୟସ ଆସିଛି; ମୋ ଅସ୍ଥିର ଶରୀର, ମୋ ମୁହଁ ଭାଙ୍ଗି ଏବଂ ଜର୍ଜରିତ। ଏଠାରେ କେବେ ମଧ୍ୟ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ—“ମୁଁ ତୁମର ଦ୍ୱାରା ଏଭଳି ଚିକିତ୍ସିତ ହେଲି, ବିଦାୟ, ମୁଁ ବିଦାୟ ହେବି।” ଦିତି ଏପରି କହିଲା, ତାଙ୍କ ପତି ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ଏହିପରି ହେଉ।” ସମସ୍ତ ଜୀବ ଦେଖୁଥିବା ସମୟରେ, ଦିତି ଏଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ; ପତିଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁସାରେ ସେ ପାଳନ କଲେ। ଏହା ଜାଣି ଇନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱୟଂ ଦିତିଙ୍କ ସମୀପକୁ ଆସିଲେ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଗୃହ ଛାଡ଼ି ଦିତିଙ୍କ ସେବାରେ ଲଗିଲେ। ପକର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଇନ୍ଦ୍ର ଦିତିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଦୂର୍ବଳତା ଖୋଜିବା ଚେଷ୍ଟା କଲେ; ଭିତରେ ଅସ୍ଥିର ଓ ବିପରୀତ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ବାହାରେ ମୃଦୁ ଓ ଶୁଭ ଭାବରେ କଥା କହିଲେ। ତାଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଅଜଣା ଭାବରେ ନିଜେ ଧାର୍ମିକ ଆଚରଣ କଲେ; ଏକ ଶତାବ୍ଦୀ ଶେଷ ହେବା ପରେ, ମାତ୍ର ତିନି ଦିନ ବାକି ରହିଲା। ଦିତି ନିଜକୁ ସଫଳ ବୋଲି ଭାବିଲେ, ମନ ଆନନ୍ଦ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ; ସେ ଚୁଲ ଖୋଲି ଓ ପା ଧୋଇନାହିଁ, ଶୟନ କଲେ। ଦିନ ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ସେ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁଣ୍ଡ ଦେଇ ଘୁମି ଗଲେ; ଏହି ସୁଯୋଗ ଦେଖି ଶଚୀଙ୍କ ପତି ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦିତିଙ୍କ ଗର୍ଭକୁ ସାତ ଭାଗରେ ଭାଗ କଲେ; ସାତଟି ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ସେମାନେ କାନ୍ଦିଲେ, ଦିତିଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ତାଙ୍କୁ କାନ୍ଦିବାରେ ବାନ୍ଧିଲେ; କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ପୁଣି କାନ୍ଦିଲେ, ହରି ପ୍ରତ୍ୟେକକୁ ସାତ ଭାଗରେ ଭାଗ କଲେ। ବଜ୍ର ଧରି ଇନ୍ଦ୍ର ଗର୍ଭ ମଧ୍ୟରେ ଦଢ଼ାଇଥିବା ସମୟରେ ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପୁଣି ଭାଗ କଲେ; ଏପରି ଏହି ସଂଖ୍ୟା ଚିଆଲିସ ହେଲା, ସେମାନେ ଭୟାନକ ଭାବରେ କାନ୍ଦିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ କହିଲେ—“ପୁଣିପୁଣି କାନ୍ଦିନାହିଁ।” ଏହା ପରେ ବୃତ୍ର ନାଶକ ଏହି କଥାରେ ଚିନ୍ତା କଲେ। କେଉଁ କାରଣରୁ, କେଉଁ ମହାତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ଏମିତି ଉତ୍ତାର ହେଲା? ତାଙ୍କୁ ଜଣା ପଡିଲା ଯେ ଏହା ପୁର୍ଣ୍ଣିମା ଉପବାସର ଫଳରେ ହେଇଛି। ନିଶ୍ଚୟ ଏହା ପକ୍କା ହୋଇଛି, କିମ୍ବା ବ୍ରହ୍ମା ପୂଜାର ଫଳ; ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ନଷ୍ଟ ହେଲେ ନାହିଁ। ଏକ ଗର୍ଭରୁ ଅନେକ ହୋଇଯାଇଥିବାରୁ, ଗର୍ଭ ଭିତରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଥିବାରୁ, ଏମିତି ଏହି ଅବିଧିତ; ତେଣୁ ସେମାନେ ଦେବତା ହେଉ। ଏମିତି କହିଲେ—“କାନ୍ଦିବା ନିଷେଧ ହେଲା, ତଥାପି ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇ କାନ୍ଦିଲେ; ତେଣୁ ସେମାନେ ମାରୁତ ନାମରେ ଖ୍ୟାତି ପାଇବେ, ଏବଂ ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରିବେ।” ପରେ ଦିତି ଦେବତାଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, କହିଲେ—“ମୁଁ ଏହି ଅପରାଧ କରିଛି, ଦୟା କରି ମୋତେ ଖ୍ଷମା କର।” ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛି। ଇନ୍ଦ୍ର ମାରୁତ ଦଳକୁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସମାନ କରି, ଦିତି ଓ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ବସାଇ ଶ୍ୱର୍ଗକୁ ନେଇଗଲେ। ଯେମାନେ ଯଜ୍ଞର ଅଂଶ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ମାରୁତ ହେଲେ; ସେମାନେ ଅସୁରମାନେ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ ନାହିଁ, ତେଣୁ ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ରହିଲେ। ଏଠାରେ ଭୀଷ୍ମ କହିଲେ—“ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ମୋତେ ପ୍ରଥମ ନିର୍ମାଣ ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ କହିଛ; ଏବେ ଦ୍ୱିତୀୟ ନିର୍ମାଣ ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଜାଙ୍କ ବିଷୟରେ କହ।” ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—“ପୃଥୁ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀର ରାଜା ହେଲେ, ସେ ସୋମକୁ ଉଦ୍ଭିଦ, ଯଜ୍ଞ, ବ୍ରତ, ତପସ୍ୟାର ନାଥ କଲେ। ବରୁଣକୁ ଜଳର ନାଥ, ବୈଶ୍ରବଣକୁ ଧନ ଓ ରାଜାଙ୍କ ନାଥ, ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭକୁ ତାରା, ପୁଜାରୀ, ଗଛ, ଜଣା, ଲତାର ନାଥ କଲେ। ବିଷ୍ଣୁକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟମାନେଙ୍କ ନାଥ, ଅଗ୍ନିକୁ ବସୁମାନେ ଓ ଲୋକମାନେଙ୍କ ନାଥ, ଦକ୍ଷକୁ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ନାଥ, ଶକ୍ରକୁ ମାରୁତମାନେଙ୍କ ନାଥ କଲେ। ପ୍ରହ୍ଲାଦକୁ ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନେଙ୍କ ନାଥ, ଯମକୁ ପିତୃମାନେଙ୍କ ନାଥ, ଶୂଳପାଣିକୁ ପିଶାଚ, ରାକ୍ଷସ, ପଶୁ, ପ୍ରେତ, ଯକ୍ଷ, ଭେତାଳମାନେଙ୍କ ନାଥ କଲେ। ହିମପର୍ବତକୁ ପର୍ବତମାନେଙ୍କ ନାଥ, ସମୁଦ୍ରକୁ ନଦୀମାନେଙ୍କ ନାଥ, ଚିତ୍ରରଥକୁ ଗନ୍ଧର୍ବ, ବିଦ୍ୟାଧର, କିନ୍ନରମାନେଙ୍କ ନାଥ କଲେ। ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାସୁକିକୁ ନାଗମାନେଙ୍କ ନାଥ, ତକ୍ଷକକୁ ସର୍ପମାନେଙ୍କ ନାଥ, ଏଇରାବତକୁ ହାତୀମାନେଙ୍କ ଓ ଦିଗପାଳଙ୍କ ନାଥ କଲେ। ସୁପର୍ଣ୍ଣକୁ ପକ୍ଷୀମାନେଙ୍କ ନାଥ, ଉଚ୍ଚୈଶ୍ରବାସ୍କୁ ଘୋଡ଼ାମାନେଙ୍କ ରାଜା, ସିଂହକୁ ଜନ୍ତୁମାନେଙ୍କ ନାଥ, ବୃଷକୁ ଗାଈମାନେଙ୍କ ନାଥ, ପ୍ଲକ୍ଷକୁ ସମସ୍ତ ଗଛମାନେଙ୍କ ନାଥ କଲେ। ପ୍ରଥମେ ବ୍ରହ୍ମା ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନାଥ କଲେ, ପରେ ଦିଗପାଳମାନେଙ୍କୁ; ପୂର୍ବ ଦିଗର ଦିଗପାଳ ସୁବର୍ମାଣ ଓ ଅରାତିକେତୁ ହେଲେ। ଶଂଖପଦକୁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ନାଥ, ସକେତୁମାନ୍ତକୁ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗର ନାଥ, ଭୁବନାଣ୍ଡଗର୍ଭକୁ ଲୋକମାନେଙ୍କ ନାଥ କଲେ। ହିରଣ୍ୟରୋମାଣ, ମେଘଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଉତ୍ତର ଦିଗର ନାଥ ହେଲେ; ଏଠାରେ ଦିଗପାଳମାନେ ସଦା ପୃଥିବୀକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଏହି ଚାରି ଦିଗପାଳ ସହିତ, ପୃଥୁ ପୃଥିବୀର ପ୍ରଥମ ରାଜା ହେଲେ; ସେ ବିଦାୟ ହେବା ପରେ, ଚାକ୍ଷୁଷ ଏରାରେ, ସେମାନେ ଭୈବସ୍ବତକୁ ପୃଥିବୀର ରାଜା କଲେ। ଚାକ୍ଷୁଷ ଏରା ଶେଷ ହେଲା ଓ ଭୈବସ୍ବତ ଏରା ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ଚିହ୍ନିତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଚଳନ-ଅଚଳନ ଜୀବମାନେଙ୍କ ନାଥ ହେଲେ। ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—“ଓ କୁରୁବଂଶୀ, ସମସ୍ତ ମନ୍ୱନ୍ତର, ମନୁମାନେଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ, କଳ୍ପର ଆୟୁ ଓ ଏହାର ନିର୍ମାଣ ବିଷୟରେ ସାରାଂଶ କଥା ଶୁଣ। ଏକାଗ୍ର ଓ ଶୁଭ ହୃଦୟରେ ଶୁଣିବା; ସ୍ୱାୟଂଭୁବ ଏରାରେ, ଦେବତାମାନେ ଯାମ ନାମରେ ଖ୍ୟାତି ଥିଲେ।