ଭୀମସେନ ଦ୍ୱାରା ଦାନ୍ତ ଥିବା ବେଶି ଜଣେ ପ୍ରାଣୀ, ଶିଆଳ, କାଉ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଶୁ, ମହିଷ, ଗାଁ ଏବଂ ଗୋପିମାନେ ବିନଷ୍ଟ ହେଇଥିଲେ। ସୁରଭି କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦେଖି ତିନି ପ୍ରକାର ଆଉଲା: ଏକ ଦଳ ଋଷି, ଏକ ଦଳ ଋଷିମାନେ, ଏବଂ ଏକ ଦଳ ଅପ୍ସରାମାନେ। ଏହିପରି, ଇରା ଅନେକ କିନ୍ନର ଏବଂ ଗନ୍ଧର୍ବ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଘାସ, ଗଛ, ଲତା, ଜଣ୍ଡା ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ଖସା କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦେଖି କୋଟି କୋଟି ଯକ୍ଷ ଏବଂ ରାକ୍ଷସ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ; ଏହିମାନେ କଶ୍ୟପଙ୍କର ଶତ, ହଜାର ଅନୁସୂତି। ଭୀଷ୍ମ ଏହା ଜାଣିଲେ, ଏହି ମନ୍ବନ୍ତରରେ ଏହି ସୃଷ୍ଟି ସ୍ୱାରୋଚିଷ ନାମରେ ପରିଚିତ; ତାପରେ ଦିତି, ଧର୍ମଜ୍ଞା, କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦେଖି ଉନଚାଶି ମାରୁତ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ। ଭୀଷ୍ମ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: “ଦିତିଙ୍କର ପୁତ୍ର ମାରୁତମାନେ କିପରି ଜନ୍ମ ନେଲେ? ଏବଂ କିପରି ଦେବତାଙ୍କ ସହ ଉଚ୍ଚ ମିତ୍ରତା ଲାଗିଲା, ଯଦିଓ ସେମାନେ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ?” ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: “ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ଦେବତା ଏବଂ ଅସୁରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ହେଉଥିଲାବେଳେ, ଦିତିଙ୍କର ପୁତ୍ର ଏବଂ ପୌତ୍ରମାନେ ହରି ଏବଂ ଦେବମାନେ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହେଲେ। ଦିତି ଦୁଃଖରେ ବିପର୍ୟସ୍ତ ହୋଇ, ପୃଥିବୀର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ତୀର୍ଥକୁ ଗଲେ। ସେ ପୁଷ୍କର ମହାତୀର୍ଥରେ, ସରସ୍ବତୀ ନଦୀର ଶୁଭ କୂଳରେ, ପତିଙ୍କୁ ଉପାସନା କରି, ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା କଲେ। ଦିତି, ଦୈତ୍ୟମାତା, ଦୃଢ଼ ବ୍ରତରେ, ଫଳ ଖାଇ ତପସ୍ୟା କଲେ, କ୍ରିଚ୍ଛ୍ର ଏବଂ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ପରି କଠିନ ଉପବାସ କଲେ। ସେ ଶତ ବର୍ଷ ଓ ତାପରେ ଅଧିକ ଦିନ ତପସ୍ୟା କଲେ, ବୃଦ୍ଧା ଏବଂ ଦୁଃଖରେ ବିପର୍ୟସ୍ତ; ତାପରେ, ତାପରେ ତପସ୍ୟାର ତାପରେ, ସେ ବସିଷ୍ଠ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: “ମୋ ପୁତ୍ର ଦୁଃଖ ନାଶ କରିବା ବ୍ରତ କଣ? ଏହି ଲୋକ ଓ ପରଲୋକରେ ଶୁଭ ଫଳ ଦେଇଥିବା କଣ?” ବସିଷ୍ଠ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ କହିଲେ: “ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ବ୍ରତ ଅତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ଏହା କ୍ରିୟା କରିଲେ, ପୁତ୍ର ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।” ଭୀଷ୍ମ କହିଲେ: “ଏହି ବ୍ରତ କିପରି କରାଯାଏ, ଯାହା ଦିତିଙ୍କୁ ଉନଚାଶି ପୁତ୍ର ଦେଲା, ମୁଁ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ।” ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: “ଏହି ବ୍ରତ, ବସିଷ୍ଠ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ଦିତିଙ୍କୁ ଯେପରି ବିବରଣା କରିଥିଲେ, ମୁଁ ଏବେ ତୁମକୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହିବି। ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନେ, ବ୍ରତୀ ଏକ ଅଖଣ୍ଡ କଳସ ଧାରଣ କରି, ସେଥିରେ ଧଳା ଚାଉଳ ଭରିବା ଉଚିତ। ସେ କଳସଟିକୁ ବିଭିନ୍ନ ଫଳ, ଇଁଦା ଅଖଣ୍ଡ, ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ଦୁଇଟି ଦେଇ ଢାକିବା ଏବଂ ଧଳା ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇବା ଉଚିତ। ସେଥିରେ ବିଭିନ୍ନ ପାକା ଖାଦ୍ୟ, ସମ୍ଭବ ହେଲେ ସୁନା ଦେଇ ଚିତା କରିବା; କଳସ ଉପରେ ତାମ୍ବା ଭାଣ୍ଡ ରଖି ଗୁଡ଼ ଭରିବା। ସେଥିରେ ଏକ ପଦ୍ମ ଆକୃତିର ଗହ୍ୱର କରି, ସୁନାରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଏକ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରିବା; ସବିତ୍ରୀଙ୍କୁ ଚିନି ଦେଇ ସଜାଇ ବାମପାଶରେ ରଖିବା। ଉଭୟଙ୍କୁ ଗନ୍ଧ ଏବଂ ଧୂପ ଦେଇ, ଗୀତ ଏବଂ ବାଦ୍ୟ ଚିତା କରିବା; ଏହି ସବୁ ନଥିଲେ, ପଦ୍ମ ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଯେପରି କରିଥିଲେ, ସେପରି କରିବା। ଗୁଡ଼ରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଏକ ସୁନ୍ଦର ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରି, ପଦ୍ମଜଙ୍କୁ ଧଳା ଫୁଲ, ଅପାକା ଚାଉଳ ଏବଂ ତିଳ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପାଦ ପୂଜା, ଶ୍ରୀଦାତାଙ୍କ ଉରୁ, ବିରିଞ୍ଚିଙ୍କ ଘୁଡ଼ି, ମନ୍ମଥଙ୍କ କଟି ପୂଜା କରିବା। ପ୍ରକାଶିତ ଉଦର ପାଇଁ ଉଦର, ନିରଲସ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଜନାର ଛାତି, ପଦ୍ମମୁଖର ମୁଖ, ବେଦହସ୍ତଙ୍କ ହାତ ପୂଜା କରିବା। ସର୍ବବ୍ୟାପୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ମୁକୁଟରେ ପଦ୍ମ ପୂଜା କରିବା; ପ୍ରଭାତରେ, ସେ କଳସଟିକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଦାନ କରିବା। ଭକ୍ତିରେ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଭୋଜନ ଦେଇ, ନିଜେ ଲୁଣ ଖାଇବା ନୁହଁ; ଭକ୍ତିରେ ପରିକ୍ରମା କରି, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା: “ଭଗବାନ୍, ସମସ୍ତ ଜଗତର ପ୍ରପିତାମହ, ଏଠାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତୁ; ସେ ସମସ୍ତ ଜୀବର ହୃଦୟର ଆନନ୍ଦ ରୂପ।” ଏପରି ଏହି କ୍ରିୟା ପ୍ରତି ମାସ କରିବା; ଉପବାସୀ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ଅବିନାଶୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା। ରାତିରେ ଏକ ଫଳ ଖାଇ ଭୂମିରେ ଶୁଇବା; ତାପରେ, ତ୍ରୟୋଦଶ ମାସରେ ଘିଁ ସହ ଏକ ଗାଁ ଦାନ କରିବା। ବିରିଞ୍ଚିପାଇଁ ସମସ୍ତ ଉପକରଣ ସହ ଏକ ଶୟନ ଦେବା; ସୁନାରେ ବ୍ରହ୍ମା, ଚାନ୍ଦିରେ ସବିତ୍ରୀ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରିବା। ପଦ୍ମ ରୂପୀ ସ୍ୱର୍ଜନା ଦେବା ସବିତ୍ରୀଙ୍କୁ ମିଳିବା; ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ଉପରଣ, ଅଭରଣ ସହ ପୂଜା କରିବା। ସମ୍ଭବ ହେଲେ ଗାଁ ଓ ଅନ୍ୟ ଦାନ ଦେଇ, “ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତୁ” କୁହିବା; ଧଳା ତିଳ ସହ ହୋମ କରି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା। ଗାଁ ଘିଁ, ଚାଉଳ ଖିର, ଧର୍ମଜ୍ଞା ଏହା ଦେଇ, ସମ୍ଭବ ହେଲେ ଫୁଲମାଳା ଦେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା। ଏହି କ୍ରିୟା ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ଯେ କରେ, ପୁରୁଷ ବା ନାରୀ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସଂଯୋଗ ପାଏ। ଏହି ଜଗତରେ ସେ ଉତ୍ତମ ପୁତ୍ର ଓ ନିଶ୍ଚିତ ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ ପାଏ; ବ୍ରହ୍ମାକୁ ବିଷ୍ଣୁ, ଆନନ୍ଦ ରୂପ, ଏବଂ ମହେଶ୍ୱର ଭାବରେ ମନନ କରାଯାଏ। ସେ ଆନନ୍ଦ ଚାହିଲେ, ପ୍ରପିତାମହଙ୍କୁ ଯେପରି ଚାହେଁ, ସେପରି ଉପାସନା କରିବା; ଏପରି ଶୁଣି, ଦିତି ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ। କଶ୍ୟପ, ଏହି ବ୍ରତର ମହତ୍ୱରୁ, ଉତ୍ସାହରେ ଆସି, ଦିତିଙ୍କୁ ପୂର୍ବରୁ କଠିନ ଥିଲେ, ଏବେ ସୁନ୍ଦର ଓ ମାୟାମୟ କଲେ। ସେ ଦିତିଙ୍କୁ ଅନୁଗ୍ରହ କରି, ବର ଚୟନ କରିବାକୁ କହିଲେ; ଦିତି ସର୍ବୋତ୍ତମ ବର ଚୟନ କଲେ: ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁତ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ପାଇଁ। ଦିତି କହିଲେ: “ମୁଁ ଏକ ମହାତ୍ମା, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିବାକୁ ଚୟନ କରୁଛି।” କଶ୍ୟପ ତାଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ରବଧକ ପୁତ୍ର ବିଷୟରେ କଥା କହିଲେ। “ମୁଁ ଏହା ଦେବି,” କଶ୍ୟପ କହିଲେ, “କିନ୍ତୁ ଏବେ କଣ କରିବା ଉଚିତ? ଆପସ୍ତମ୍ବୀ କ୍ରିୟା ଏବଂ ପୁତ୍ରେଷ୍ଟି ଯଜ୍ଞ ଆଜି କର, ଓ ଶୁଭାଙ୍ଗି।” “ତାପରେ, ମୁଁ ତୁମ ଷ୍ଟନ୍ତୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି ଗର୍ଭ ରଖିବି, ଶୁଭାଙ୍ଗି। ଏହି ଗର୍ଭ ଶୁଭ ହେବ, ଦେବୀ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିବା ପାଇଁ।