ସତୀ, ସକଳ ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଥିବା, ବଳିଦାନ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଉପସ୍ଥିତ ଦେଖି, ନୀତିମୟ ମୃଦୁ କଥାରେ ପ୍ରଜାପତି ଡକ୍ଷଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି କହିଲେ— “ପିତାଜୀ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ଶତକ୍ରତୁ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ରାଣୀ ଶଚୀଙ୍କ ସହିତ ଏଠାରେ ଏଇରାବତ ହାତୀରେ ଚଢ଼ି ଆସିଛନ୍ତି। ଅଧର୍ମୀମାନେ ଉପରେ ଧର୍ମଦ୍ୱାରା ଶାସନ କରୁଥିବା, ପାପୀମାନେ ଉପରେ ଦଣ୍ଡ ଦେଉଥିବା, ଯିଏ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଧୂମର୍ଣ୍ଣା ସହିତ ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ, ସେଉଁଥିରେ ଆସିଛନ୍ତି। ଜଳଚର ଜନ୍ତୁମାନଙ୍କ ଓ ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଭଗବାନ ବରୁଣ ତାଙ୍କ ମହିଳା ଗୌରୀ ସହିତ ଏଠାରେ ଆସିଛନ୍ତି। ଯକ୍ଷମାନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ, ଋଷି ବିଶ୍ରବାସଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଧନର ଆଧିପତ୍ୟ ଯମ, ତାଙ୍କ ଦେବୀ ପତ୍ନୀ ସହିତ ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ। ଯିଏ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମୁଁହ, ଯାହାର ପେଟରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଯାହା ପାଇଁ ବେଦ ଉତ୍ପନ୍ନ, ସେଉଁଠି ବଳିଦାନରେ ଆସିଛନ୍ତି। ନିଋତି, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ରାଜା ଓ ଦିଗ୍ପାଳ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ସହିତ ଆସିଛନ୍ତି। ଏହି ସଂସାରରେ ପ୍ରାଣଦାତା, ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ପ୍ରାଣ, ଅପାନ, ବ୍ୟାନ, ଉଦାନ, ସମାନ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ। ଉନଚାଳିଶି ଦେବତା ଦଳରେ ପରିବେଷ୍ଟିତ, ପ୍ରଜାପତି ଓ ବାୟୁ ମଧ୍ୟ ବଳିଦାନରେ ଆସିଛନ୍ତି। ଦ୍ୱାଦଶ ରୂପରେ ରହୁଥିବା ଗ୍ରହପତି, ଜଗତର ଚକ୍ଷୁ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ, ସେଉଁଠି ଉପସ୍ଥିତ। ଜୀବନ, ଦୟା, ଦିନ ଓ ନାମର ଆଧିପତ୍ୟ ଭାସ୍କର, ଜଗତର ପବିତ୍ରକର୍ତ୍ତା, ଏଠାରେ ଆସିଛନ୍ତି। ଅତ୍ରି ବଂଶରେ ଜନ୍ମିତ, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ରାଜା, ଭୂମଣ୍ଡଳର ସ୍ୱାମୀ, ଚକ୍ଷୁମାନେ ଦେଖି ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି, ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ। ଔଷଧୀ ଓ ଉଦ୍ଭିଦମାନଙ୍କ ଶ୍ୱାମୀ, ତାରାମଣ୍ଡଳର ଅଧିପତି ଚନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ରାଣୀ ସହିତ ଏଠାରେ ଆସିଛନ୍ତି। ଅଷ୍ଟ ଵସୁ, ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର, ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ଅରଣ୍ୟ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠି ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି। ବିଦ୍ୟାଧର, ଭୂତ, ବେତାଳ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, ପିଶାଚ, ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଓ ପ୍ରାଣ ହରିଥିବା ଅନେକ ଜନ୍ତୁମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଉପସ୍ଥିତ। ନଦୀ, ନାଳା, ସାଗର, ଦ୍ୱୀପ, ପାହାଡ଼, ଘରୋଇ ଓ ବନ୍ୟ ପଶୁ, ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ସମସ୍ତ ଏଠି ଉପସ୍ଥିତ। ମହାନ କଶ୍ୟପ, ପୂଜ୍ୟ ଅତ୍ରି, ବଶିଷ୍ଠ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଋଷିମାନେ, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ପୁଲହ, ଏବଂ ସନକ ଆଦି ମହାନ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଆସିଛନ୍ତି। ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା ଋଷିମାନେ, ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ରାଜା, ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମୀ, କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ସମସ୍ତ ଏଠି ଉପସ୍ଥିତ। କ’ଣ ଅଧିକ କହିବି? ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଏହି ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି, ଭଉଣୀ, ଭଉଣୀର ପତି, ଭାଇପୋ, ସମସ୍ତ ଏଠି ଆସିଛନ୍ତି। ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ, ପୁଅ, ଓ ଆତ୍ମୀୟମାନଙ୍କ ସହିତ ତୁମେ ସମ୍ମାନ, ଉପହାର ଓ ଆଧର ଦେଇ ଆଦର କରିଛ। ଯେଉଁମାନେ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଓ ପରାମର୍ଶ ପାଇଥିଲେ, ସେମାନେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଛନ୍ତି; କିନ୍ତୁ କେବଳ ମୋ ପତି ଏଠି ଆସିନାହାନ୍ତି। ସେଉଁଠି ନ ଥିବାରୁ ସମସ୍ତ ମୋ ପାଖରେ ଶୂନ୍ୟ ଲାଗୁଛି; ମୁଁ ଭାବୁଛି ଆପଣ ତାଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିନାହାନ୍ତି। ନିଶ୍ଚୟ, ଆପଣ ତାଙ୍କୁ ଭୁଲିଯାଇଛନ୍ତି; ଦୟାକରି ସତ୍ୟ କଥା କହନ୍ତୁ।” ସତୀଙ୍କ ଏହି ଉପାଲୋଚନା ଶୁଣି, ପ୍ରଜାପତି ଡକ୍ଷ, ଯିଏ ସ୍ୱାମୀ ପ୍ରେମରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଆସକ୍ତ, ତାଙ୍କୁ ଆପଣ ଝିଅ ସ୍ନେହରେ କୋଳରେ ବସାଇ, ଗଭୀର କଣ୍ଠରେ କହିଲେ— “ମୋ ଝିଅ, ତୁମର ପତି କାହିଁକି ଏଠି ନିମନ୍ତ୍ରିତ ହେଲେ ନାହିଁ, ସେ କଥା ମୁଁ ସତ୍ୟ ସତ୍ୟ କହିଅଛି। ସେ ଖପରା ପାତ୍ର ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଚର୍ମ ପିନ୍ଧନ୍ତି, ଦେହରେ ଭସ୍ମ ଲଗାନ୍ତି, ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡାଇଥିବା, ନଗ୍ନ, ସ୍ମଶାନ ଭୂମିରେ ମନ ଲଗାନ୍ତି, ଦେହକୁ ସଦା ଭସ୍ମ ଲଗାନ୍ତି, ବାଘ ଚର୍ମ ପିନ୍ଧି, ହାତୀ ଚର୍ମ ଧାରଣ କରନ୍ତି, କପାଳମାଳା ପିନ୍ଧନ୍ତି, ଦଣ୍ଡ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଗାଈର ନାଡ଼ି କମରେ, ଅସ୍ଥିର ଅଙ୍ଗୁଳିରେ ଅଙ୍ଗୁଠି, ବାସୁକି ନାଗ ଜନ୍ମା ଜନ୍ମାନ୍ତର ସୂତ୍ର ଭାବେ ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି। ଏହି ରୂପ ଧାରଣ କରି ସେ ପୃଥିବୀରେ ଘୁଞ୍ଚି ଘୁଞ୍ଚି ଚାଲନ୍ତି; ତାଙ୍କ ସାଥୀମାନେ ନଗ୍ନ, ପିଶାଚ ଓ ଅନେକ ଭୂତପିଶାଚ। ସେ ତିନି ଆଖିଅଛନ୍ତି, ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଗୀତ ଓ ନୃତ୍ୟରେ ଅନନ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି; ଏପରି ଅନୂଠା କାର୍ଯ୍ୟ ସେ ସଦା କରନ୍ତି। ଏଭଳି ଚରିତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସେ ମୋର ଲଜ୍ଜା ହେବେ; ସେ କିପରି ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆସିପାରିବେ? ତାଙ୍କ ପୋଷାକ କ’ଣ, ସେ ଗୃହର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ଏହି ଦୋଷ ଓ ଲଜ୍ଜା ଦ୍ୱାରା, ପ୍ରିୟା, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ବଳିଦାନ ଶେଷେ, ତୁମ ସହ ଏଠାରେ ତିନି ଆଖିଅଁ ତୁମର ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଆଣି, ସମସ୍ତ ତିନି ଲୋକଠାରୁ ଅଧିକ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ପୂଜା କରିବି। ଏହି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାରଣ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଅଛି। ଏନିମିତ୍ତେ ତୁମେ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହେଉନାହାଁ; ସମସ୍ତଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଅଂଶ ମିଳିଥାଏ। ପୂର୍ବଜନ୍ମର ଭଲ ମନ୍ଦ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ଏଇ ଜନ୍ମରେ ମିଳେ। ଏହି ଜନ୍ମରେ ତୁମେ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ଭୋଗୁଛ; ଦୁଃଖିତ ହେଉନାହାଁ, ଯାହା ହେବାକୁ ଥିଲା ତାହା ଗ୍ରହଣ କର। ଧନ, ରୂପ, ଶୋଭା, ଅଲଙ୍କାର ଯଦି ଅନ୍ୟଠାରେ ଯାଏ, ଉତ୍ତମ ବଂଶ, ଉତ୍ତମ ଜନ୍ମ, ଅତି ଶୋଭାନ୍ତି ଦେହ, ଏ ସବୁ ଭଲ କର୍ମର ଫଳରେ ମିଳେ। ନିଜକୁ ଦୋଷ ଦେଉନାହାଁ; ଭାଗ୍ୟ ଯେପରି ଆସେ, ତେପରି ମିଳେ। ଭାଗ୍ୟ ଦେଇଥିବାକୁ କିଏ ବଦଳାଇପାରିବ?