ନାରଦ ତପସ୍ୟା କରି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଥିଲେ । ସେ ବୋଲିଲେ, “ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ମୋ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିଛନ୍ତି, ମୋର ତପସ୍ୟା ଫଳଦାୟକ ହୋଇଛି, କାରଣ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଛି, ହେ ଜଗତ୍ସ୍ୱାମୀ ।” ବ୍ରହ୍ମା ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ହେ ପୁତ୍ର, ତୁମର ତପସ୍ୟାର ଫଳ ଏହି ଯେ, ତୁମେ ମୋତେ ଦେଖିଛ; ହେ ନାରଦ, ମୋର ଦର୍ଶନ କେବେ ଅକାରଣ ହୁଏ ନାହିଁ । ଏହିପରି, ତୁମ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ଏକ ବର ଚୟନ କର; ମୋତେ ଦେଖିଲେ ସବୁ କିଛି ସଫଳ ହୁଏ ।” ନାରଦ କହିଲେ, “ହେ ପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତ ଜୀବଙ୍କ ନାୟକ, ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କ ହୃଦୟରେ ବସିଛନ୍ତି; ମୋ ମନରେ ଯାହା ଇଚ୍ଛା ଆସିଥାଏ, ସେ କ’ଣ ଆପଣଙ୍କୁ ଅଜଣା ଅଛି? ଆପଣ ଯେପରି ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ, ସେହିପରି ମୁଁ ଦେଖିଛି; ଦେବତା, ଋଷି ଓ ଦାନବମାନେ ଦେଖି ମୋର ମନରେ ଜିଜ୍ଞାସା ଜଗିଛି ।” ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ମୁନି କହିଲେ, “ବ୍ରହ୍ମା ଦେବ, ସ୍ୱର୍ଗର ନାଥ, ନାରଦଙ୍କୁ ଖୁସି ହେଲେ ଓ ତାଙ୍କୁ ବର ଦେଲେ, ତାଙ୍କୁ ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କରିଦେଲେ । ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, ‘ମୋ ଦୟାରେ କଳିଯୁଗରେ ତୁମେ ଲୀଳା କଥାରେ ଆସକ୍ତ ହେବ; ସ୍ୱର୍ଗ, ମୃତ୍ୟୁଲୋକ ଓ ପାତାଳରେ ତୁମର ଗମନ ଅବିରୋଧ ହେବ । ପବିତ୍ର ଉପବୀତ, ଯୋଗପଟ୍ଟି, ଛତା ଓ ବୀଣା—ଏହିଗୁଡ଼ିକ ତୁମର ଭୂଷଣ ହେବ, ହେ ନିର୍ମଳ । ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦ୍ୱୀପପତି ରାଜାମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ତୁମେ ସଦା ସ୍ନେହ ପାଇବ । ମୁଁ ତୁମକୁ ଶ୍ରେଣୀମାନଙ୍କ ଅଧ୍ୟାପକ କରି ନିଯୁକ୍ତ କରିଛି; ମୋ ପୁତ୍ର, ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛାମତେ ରୁହ, ଦେବମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ତୁମକୁ ସମ୍ମାନିତ କରିବେ ।’” ଏଠାରେ ଭୀଷ୍ମ ପଚାରିଲେ, “ହେ ଶୁଭେ, ଦକ୍ଷର କନ୍ୟା ସତୀ କିପରି ତାଙ୍କ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କଲେ? ଓ କେଉଁ କାରଣରୁ ରୁଦ୍ର ଦକ୍ଷର ଯଜ୍ଞ ଧ୍ୱଂସ କଲେ? ମୋର ଜିଜ୍ଞାସା ଏହି ଯେ, ମହାଶ୍ୱର, ତ୍ରିପୁରାରି, କିପରି କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ?” ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ଏକଥିରେ ଗଙ୍ଗାର ଦ୍ୱାରରେ, ଭୀଷ୍ମ, ଦକ୍ଷ ଏକ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ସେଠାରେ ଦେବତା, ଦାନବ, ପିତୃ ଓ ମହାଋଷିମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ । ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ଆନନ୍ଦରେ ଏସିଥିଲେ; ନାଗ, ଯକ୍ଷ, ସୁପର୍ଣ୍ଣ, ଔଷଧି ଓ ବୃକ୍ଷମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ । କଶ୍ୟପ, ମହାମୁନି ଅତ୍ରି, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ପୁଲହ, କ୍ରତୁ, ପ୍ରଚେତସ, ଅଙ୍ଗିରାସ ଓ ବଶିଷ୍ଠ ମହାତପସ୍ବୀ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ । ସେଠାରେ ଏକ ସମତଳ ବେଦି ତିଆରି କରି, ଚାରି ପ୍ରକାର ଅଗ୍ନି ସ୍ଥାପନ କରାଗଲା; ବଶିଷ୍ଠ ହୋତା ଓ ଅଙ୍ଗିରାସ ଉତ୍ତମ ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ ହେଲେ । ବୃହସ୍ପତି ଉଦ୍ଗାତା, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ନାରଦ ମଧ୍ୟ ଯଜ୍ଞ କ୍ରିୟାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ । ସମସ୍ତ ବସୁ, ବାରହ ଆଦିତ୍ୟ, ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀ, ମାରୁତ ଓ ଚୌଦହ ମନୁମାନେ ଆସିଥିଲେ । ଯଜ୍ଞ ଚାଲିଥିବାବେଳେ ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ହବି ଅର୍ପଣ ହେଉଥିବାବେଳେ, ସେଠାରେ ବହୁତ ଧନ୍ୟ-ଧାନ୍ୟ ଓ ଉତ୍ତମ ଭୋଜ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ପ୍ରକଟ ହେଲା । ଦଶ ଯୋଜନ ଚାରିପାଖ ଜମି ଦେଖି, ବଡ଼ ବେଦି ତିଆରି ହେଲା ଓ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ । ସମସ୍ତ ଦେବତାଗଣ ଏବଂ ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ଯଜ୍ଞରେ ଉପସ୍ଥିତ ଦେଖି, ସତୀ ପିତା ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହିଲେ— “ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ଶତକ୍ରତୁ ଏଇରାବତ ହାତୀରେ ଚଢ଼ି, ତାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଶଚୀ ସହିତ ଏଠାରେ ଆସିଛନ୍ତି । ଅଧର୍ମୀମାନଙ୍କୁ ଧର୍ମଦ୍ୱାରା ଶାସନ କରୁଥିବା ଯେଉଁ ଦେବତା, ସେ ତାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଧୂମର୍ଣ୍ଣା ସହିତ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି । ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ନାଥ, ବିଶ୍ୱସୃଷ୍ଟା ଭଗବାନ୍ ବରୁଣ ତାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଗୌରୀ ସହିତ ଏଠାରେ ଆସିଛନ୍ତି । ଯକ୍ଷମାନଙ୍କ ନାଥ, ବିଶ୍ରବାସଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଧନର ଦେବତା ତାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ । ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମୁଖ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପେଟ ଯାହାର, ଯାହା ପାଇଁ ବେଦ ପ୍ରକଟ ହୋଇଛି, ସେ ମଧ୍ୟ ଯଜ୍ଞକୁ ଆସିଛନ୍ତି । ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ରାଜା ନିୃତି ଦିଗ୍ପାଳ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ, ସେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ । ଏହି ସଂସାରର ପ୍ରାଣଦାତା, ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟ ପ୍ରାଣ, ଅପାନ, ବ୍ୟାନ, ଉଦାନ, ସମାନ—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଛନ୍ତି । ପ୍ରଜାପତି ଓ ବାୟୁଦେବ ବିଅନ୍ଚଳିଶି ଗୋଷ୍ଠୀ ସହିତ ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ । ଦ୍ୱାଦଶ ରୂପୀ ଦେବତା, ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ନିୟନ୍ତା, ସଂସାରର ଚକ୍ଷୁ, ଦେବତାଙ୍କ ଶରଣ୍ୟ, ସେ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି । ପ୍ରାଣ, ବନ ଓ ଦିନଙ୍କ ନାଥ, ନାମର ଅଧିପତି, ଭାସ୍କର, ସଂସାରର ପବିତ୍ରକର୍ତ୍ତା, ସେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଆସିଛନ୍ତି । ଅତ୍ରିବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ରାଜା, ପୃଥିବୀର ନାଥ, ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ଏହି ଦେବତା ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି । ଔଷଧି ଓ ବୃକ୍ଷମାନଙ୍କ ନାଥ, ତାରାମଣ୍ଡଳର ଅଧିପତି ଚନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ । ଏଠାରେ ଏଠାରେ ଆଠ ବସୁ, ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀ, ବୃକ୍ଷ ଓ ବନର ନାଥ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଛନ୍ତି । ଵିଦ୍ୟାଧର, ଭୂତ, ବେତାଳ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, ପିଶାଚ, ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଓ ପ୍ରାଣ ନେଉଥିବା ସମସ୍ତେ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି । ନଦୀ, ଝରଣା, ସମୁଦ୍ର, ଦ୍ୱୀପ, ପାହାଡ଼, ଘରେ ଓ ଜଙ୍ଗଲରେ ଥିବା ପଶୁ, ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ—ସମସ୍ତ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି । କଶ୍ୟପ, ଅତ୍ରି, ବଶିଷ୍ଠ, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ପୁଲହ ଓ ସନକ ଆଦି ମହାଋଷିମାନେ ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ । ଧରାର ରାଜାମାନେ, ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମର ଲୋକମାନେ, କ୍ରିୟାଶୀଳ ସମସ୍ତ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି । ଏହି ସବୁ କଥା କହିବାକୁ ଅଧିକ କାହିଁକି? ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିର ସମସ୍ତେ, ବନ୍ଧୁ, ଭଉଣୀ, ଭଉଣୀର ସ୍ୱାମୀ, ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି । ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା, ପୁଅ, ଓ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ସହିତ ଆସି, ଆପଣଙ୍କର ଦାନ, ସମ୍ମାନ ଓ ଆତିଥ୍ୟ ପାଇଛନ୍ତି ।