ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି କୁହାଯାଉଛି—ମନୁଷ୍ୟ ଲୋକରେ ତୁମେ ଦଶ ଥର ଜନ୍ମ ନେବେ, ଏବଂ ତୁମର ଭାର୍ୟାଠାରୁ ବିୟୋଗ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରିବେ। ଏହିପରି ଭାବରେ, ମହାକ୍ରୋଧିତ ଭୃଗୁ ମୁନି ଏହି ଶାପ ଦେଲେ। ଏହା ପରେ, ମହାପୁରୁଷ ବିଷ୍ଣୁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଏକ ଶାପ ଦେଲେ—"ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ସନ୍ତାନରେ ଆନନ୍ଦ ଲଭ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।" ଏହିପରି ଶାପ ଦେଇ ବିଷ୍ଣୁ, ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି କେଶବ ଭଗବାନ୍ ପଦ୍ମଯୋନି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ—"ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କର ପୁତ୍ର ଭୃଗୁ ମହାକ୍ରୋଧରେ ମୋତେ ଶାପ ଦେଇଛନ୍ତି। କୌଣସି ଦୋଷ ବିନା, ସେ ମୋତେ ଶାପ ଦେଇଛନ୍ତି—ମୁଁ ଦଶ ଥର ମନୁଷ୍ୟ ରୂପରେ ଜନ୍ମ ନେବି ଏବଂ ଏହି ଦ୍ୱାରା ଅନେକ କଷ୍ଟ ଭୋଗିବି। ମୋର ପତ୍ନୀରୁ ବିୟୋଗର ଯେଉଁ ବେଦନା, ତାହା ମୋର ଶକ୍ତି ଓ ଉତ୍ସାହକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେବ। ଏହିପରି କାରଣରୁ ମୁଁ ଏହି ଲୋକକୁ ଛାଡ଼ି ଖୀରସାଗରରେ ଶୟନ କରିବି। ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ଦିବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ହେବାକୁ ଥିବ, ତେବେ ଆପଣ ମୋତେ ପୁନଃ ଡାକିବେ।" ଏହିପରି କୁହିବା ସମୟରେ, ବ୍ରହ୍ମା, ଜଗତ୍ର ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେବା ପାଇଁ ପ୍ରଶଂସା କରିଲେ—"ହେ ପଦ୍ମନାଭ, ଏହି ସୃଷ୍ଟି ତୁମର ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି, ମୁଁ ତୁମର ନାଭିରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି ଏବଂ ତୁମ ପ୍ରଭାବରେ ଅନୁଗତ। ତୁମେ ଜଗତର ରକ୍ଷକ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ତୁମେ ଏହି ତିନି ଲୋକକୁ କଦାପି ତ୍ୟାଗ କରିବେ ନାହିଁ—ଏହା ମୋର ଏକମାତ୍ର ଅନୁରୋଧ। ଲୋକମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ତୁମେ ଦଶ ଥର ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଇ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ, କାରଣ ଶାପର ଫଳକୁ କେହି ବି ଦୂର କରିପାରିବେ ନାହିଁ।" "ଏହି ଭୃଗୁ କିଏ? ସେ କିପରି ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଇପାରିବ? ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତୁମ ନିଜ ରୂପ, ତେଣୁ ସଦା ରିଷିମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କର। ଏବେ ତୁମେ ଯୋଗନିଦ୍ରା କର, ଖୀରସାଗରରେ ବିଶ୍ରାମ କର। ଯେତେବେଳେ କାର୍ଯ୍ୟର ସମୟ ଆସିବ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଜାଗ୍ରତ କରିବି। ଏହି ମଧ୍ୟବେଳେ, ତୁମର ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରବଳ ଇନ୍ଦ୍ର ସମସ୍ତ କାମ ସମ୍ପାଦନ କରିବେ, ତୁମ ଅଂଶରେ ଶତ୍ରୁମାନେ ନଶ୍ୱର ହେବେ। ତିନି ଲୋକର ରକ୍ଷା କରିବା ସମୟରେ, ସେ ତୁମ ଆଜ୍ଞା ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ।" ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଏହି ପ୍ରଶଂସା ଶୁଣି ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ—"ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ଯେପରି ଆଦେଶ ଦେବେ, ସେପରି କରିବି।" ଏହା କୁହି ବିଷ୍ଣୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିପାରିଲେ ନାହିଁ। ବିଷ୍ଣୁ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ପୁନର୍ବାର ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବକ୍ତା ନାରଦ କହିଲେ—"ସହସ୍ରମୁଣ୍ଡ, ସହସ୍ରନେତ୍ର, ସହସ୍ରପଦ ଥିବା ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ପୁରୁଷ, ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଦଶ ଅଙ୍ଗୁଳ ଉପରେ ଦଢ଼ି ହୋଇ ଦଢ଼ି ରହିଛନ୍ତି। ଯାହା ହୋଇଯାଇଛି ଓ ଯାହା ହେବ, ସମସ୍ତ କିଛି ଆପଣଙ୍କୁ ଥିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ଏହି ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଆପଣଙ୍କୁ ଥିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଓ ଆପଣଙ୍କୁ ଥିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବ।" "ଯଜ୍ଞ, ହୋମ, ଘୃତ, ଯଜ୍ଞପଶୁ ଦୁଇ ରୂପରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଥିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ଋକ୍ ଓ ସାମ ମନ୍ତ୍ର ଆପଣଙ୍କୁ ଥିରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି। ଯଜ୍ଞ, ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ, ଗାଈ, ଧାତୁ ଓ ମୃଗ—ସବୁ ଆପଣଙ୍କୁ ଥିରୁ ଉତ୍ପତ୍ତି। ଆପଣଙ୍କର ମୁଖରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବାହୁଠାରୁ କ୍ଷତ୍ରିୟ, ଉରୁଠାରୁ ବୈଶ୍ୟ, ପାଦଠାରୁ ଶୂଦ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ। ଆପଣଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଠାରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ, କର୍ଣ୍ଣ ଠାରୁ ଚନ୍ଦ୍ର, ମନଠାରୁ ବାୟୁ, ମୁଖଠାରୁ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପନ୍ନ। ନାଭିଠାରୁ ଆକାଶ, ମୁଣ୍ଡଠାରୁ ସ୍ୱର୍ଗ, କର୍ଣ୍ଣଠାରୁ ଦିଗ, ପାଦଠାରୁ ପୃଥିବୀ; ସମସ୍ତ କିଛି ଆପଣଙ୍କୁ ଥିରୁ ହୋଇଛି।" "ଯେପରି ଏକ ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ବଟବୃକ୍ଷ ବିଜରେ ସମସ୍ତ ବୃକ୍ଷ ଥାଏ, ସେପରି ଆପଣ ବିଜରୂପେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି। ବଟବୃକ୍ଷ ବିଜର ଅଙ୍କୁରରୁ ବିକାଶ ପାଇ ଅନେକ ଦିଗକୁ ଫାଟିଯାଏ, ସେପରି ଆପଣଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିରୁ ବିଶ୍ୱ ବିସ୍ତାରିତ। ଯେପରି କଦଳୀ ଗଛ ତାର ଛାଲ ଓ ପତ୍ର ଛାଡ଼ି ଦୃଶ୍ୟମାନ ନୁହେଁ, ସେପରି ଏହି ବିଶ୍ୱ ଆପଣଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଦୃଶ୍ୟମାନ ନୁହେଁ।" "ସେଇ ଆନନ୍ଦମୟ ଶକ୍ତି ଆପଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟରେ ବିରାଜିତ, ଆପଣଙ୍କ ସହିତ ଏକତ୍ୱରେ ଅଛି। ଆନନ୍ଦ ଓ ଦୁଃଖରେ ଏକତ୍ୱ ହୋଇ, ଗୁଣରହିତ ଆପଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟରେ ଅଛି। ହେ ପ୍ରଭୁ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଓ ଏକତ୍ୱ ରୂପ ଥିବା, ସମସ୍ତ ଭୂତର ସାର୍, ବିଶ୍ୱ ରୂପ, ପ୍ରାକୃତି ଓ ପୁରୁଷ, ସମସ୍ତ ଦେହରେ ବିରାଜିତ, ସମସ୍ତର ଆତ୍ମା, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।" "ଆପଣ ସମସ୍ତ ଭୂତର ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତଙ୍କ ନାୟକ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜୀବର ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ; ତେଣୁ ମୁଁ କ'ଣ କହିବି? ଆପଣ ସବୁ କିଛି ଜାଣନ୍ତି। ମୋର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୋଇଛି, ମୋର ତପସ୍ୟା ସଫଳ ହେଲା, କାରଣ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିଛି।" ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—"ପୁତ୍ର, ତୁମ ତପସ୍ୟାର ଫଳ ଏହା ଯେ, ତୁମେ ମୋତେ ଦେଖିଛ। ମୋ ଦର୍ଶନ କେବେ ନିର୍ବିଶେଷ ନୁହେଁ, ତେଣୁ ଇଚ୍ଛାନୁସାର ବର ଚାହିଁ। ମୋ ଦର୍ଶନରେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ।" ନାରଦ କହିଲେ—"ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ସମସ୍ତ ଭୂତର ନାୟକ, ସମସ୍ତଙ୍କ ହୃଦୟରେ ବିରାଜିତ; ମୋ ମନରେ ଯାହା ଇଚ୍ଛା, ଆପଣଙ୍କୁ ଅଜ୍ଞାତ କ'ଣ ଅଛି? ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଯେଉଁ ସୃଷ୍ଟି, ମୁଁ ଦେଖିଛି; ଦେବ, ଋଷି, ଦାନବମାନେ ଦେଖି ମୋର କୌତୁହଳ ଜନ୍ମ ନେଇଛି।" ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—"ଏପରି ଭାବେ, ସ୍ୱର୍ଗପତି ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ନାରଦ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ତାଙ୍କୁ ଦେଲେ ଏକ ବର—'କଳିଯୁଗରେ ଲୀଳାକଥାରେ ତୁମର ଆସକ୍ତି ହେବ, ସ୍ୱର୍ଗ, ପୃଥିବୀ, ପାତାଳରେ ତୁମ ଚଳନା ଅନିରୋଧିତ ହେବ। ଉପବୀତ, ଯୋଗପଟ୍ଟା, ଛତ୍ର ଓ ବୀଣା ତୁମର ଭୂଷଣ ହେବ। ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ର ନିକଟରେ, ଦ୍ୱୀପସ୍ଥ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ସଦା ସ୍ନେହ ଲଭିବ। ତୁମେ ଶ୍ରେଣୀଗୁଡ଼ିକର ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହେବ। ଚାହିଁବାନୁସାରେ ରୁହ, ଦେବତାମାନେ ସଦା ତୁମକୁ ସମ୍ମାନ କରିବେ।