ଏହା ପରେ, ମହାସାଗର ମନ୍ଥନରୁ ଏକ ଘୋଡ଼ା ଉଦ୍ଭବିତ ହେଲା, ଏବଂ ଏହା ସହିତ ଏଇରାବତ ନାମକ ଏକ ଅପୂର୍ବ ହାଥୀ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକଟ ହେଲା। ଏହା ପରେ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଓ ଅତିଶୟ ସୁନ୍ଦର ମହିଳା ଏକ ଚମତ୍କାର ଅବସ୍ଥାରେ ପଦ୍ମ ମଧ୍ୟରୁ ଉଦ୍ଭବ କଲେ। ଦୁଗ୍ଧ ସାଗରରୁ ଶ୍ରୀ ଦେବୀ ହସ୍ତେ ପଦ୍ମ ଧରି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ମହାମୁନିମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଶ୍ରୀ ସୂକ୍ତରେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ବିଶ୍ୱାବାସୁ ଓ ମୁଖା ନେତୃତ୍ୱରେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଶ୍ରୀ ଦେବୀଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସଙ୍ଗୀତ ଗାଇଲେ, ଘୃତାଚୀ ଆଦି ଅପ୍ସରାମାନେ ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ନୃତ୍ୟ କଲେ। ଗଙ୍ଗା ଆଦି ନଦୀମାନେ ନିଜ ଜଳ ନେଇ ଶ୍ରୀଙ୍କ ସ୍ନାନ ପାଇଁ ଆସିଲେ। ଦିଗ୍ଗଜମାନେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ରରେ ପବିତ୍ର ଜଳ ନେଇ ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇଲେ। ଦୁଗ୍ଧ ସାଗର ନିଜେ ଅକ୍ଷୟ ପଦ୍ମମାଳା ଦେଇ ଶ୍ରୀଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କଲେ। ବିଶ୍ୱକର୍ମା ତାଙ୍କୁ ଶରୀର ଶୋଭା ପାଇଁ ଅଲଂକାର ଦେଲେ, ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଓ ବସ୍ତ୍ର ତିଆରି କରି ଦେଲେ, ଏବଂ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ କଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବତା, ବିଦ୍ୟାଧର, ମହାନାଗ, ଦାନବ, ଦୈତ୍ୟ, ରାକ୍ଷସ ଓ ଗୁହ୍ୟକମାନେ ଏହି କୁମାରୀଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କଲେ। ତେବେ ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, “ବାସୁଦେବ, ମୁଁ ଯାହା ଦେଇଛି, ତୁମେ ଏହି ଦେବୀଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କର। ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ଏଠାରେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ବଞ୍ଚିତ; ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ତୁମର ନିୟମ ଦେଖି ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଛି।” ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଉପଦେଶରେ ଶ୍ରୀ କହିଲେ, “ହେ ଦେବୀ, କେଶବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଅ; ମୋ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ପତିକୁ ପାଇ ପ୍ରମୋଦିତ ହେଉ।” ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଶ୍ରୀ ଦେବୀ ହରିଙ୍କ ଛାତିରେ ଗଲେ ଏବଂ ଏହିପରି କହିଲେ, “ହେ ଦେବ, ମୁଁ କେବେ ତୁମକୁ ଛାଡିବି ନାହିଁ, ସଦା ଆଦେଶକୁ ମାନିବି; ସମସ୍ତ ଜଗତର ପ୍ରିୟ, ମୁଁ ତୁମ ଛାତିରେ ବାସ କରିବି।” ଦେବତାମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଛାତିରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ଦୈତ୍ୟମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ବହୁତ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ; ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଦାନବମାନେ, ବିପ୍ରଚିତ୍ତି ଆଦିଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ। ଏହା ପରେ ଦାନବମାନେ ଧନ୍ୱନ୍ତରିଙ୍କ ହାତରେ ଥିବା ଅମୃତ କୁମ୍ଭ ଛିନିନେଲେ; ତାଙ୍କର ମନ ଅଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଭରିଗଲା। ବିଷ୍ଣୁ ମାୟାବଳ ନାରୀ ରୂପ ଧରି ଦାନବମାନେକୁ ମୋହିତ କଲେ। ସେ ଦାନବମାନେ ନିକଟକୁ ଯାଇ କହିଲେ, “ମୋତେ ଏହି କୁମ୍ଭ ଦିଅ, ମୁଁ ତୁମଠାରେ ରହିବି।” ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ନାରୀ ଦେଖି, ତାଙ୍କ ରୂପରେ ମନ ହରାଇ ଲୋଭରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ ଅମୃତ ତାଙ୍କୁ ଦେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ରହିଲେ। ସେ ଅମୃତ ନେଇ ଦେବତାମାନେକୁ ଦେଲେ; ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ଦେବମଣ୍ଡଳୀ ଏହା ପାନ କଲେ। ଦାନବମାନେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତଳୱାର ଉଠାଇ ସେ ନାରୀ ଉପରେ ଧାଉଁଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ଦେବତାମାନେ ଅମୃତ ପାନ କରିବା ପରେ ଦାନବମାନେର ବଳୀୟସାଳୀ ସେନା ପରାଜିତ ହେଲା। ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରି ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ପଳାଇ ପାତାଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଦେବତାମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ସଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦାଧାରୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ। ସେମାନେ ପୂର୍ବବତ୍ ସାଷ୍ଟାଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ କରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଫେରିଗଲେ। ଏହିଠାରୁ ଦାନବମାନେ ନାରୀମାନେରେ ଅତି ଆସକ୍ତ ହେଲେ। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶାପରେ ସେମାନେ ପାତାଳକୁ ଗଲେ। ତାପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତୀବ୍ର ଦୀପ୍ତି ସହିତ ନିଜ ପଥରେ ଚାଲିଗଲେ। ଅଗ୍ନି ମହାପ୍ରଭା ସହିତ ଜଳି ଉଠିଲେ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଧର୍ମ ଦିଗରେ ମନ ଦେଲେ। ବିଷ୍ଣୁ ସମସ୍ତ ତିନି ଲୋକକୁ ଶ୍ରୀ ସମୃଦ୍ଧି ସହିତ ରକ୍ଷା କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ବ୍ରହ୍ମା ଦେବତାମାନେକୁ କହିଲେ, “ତୁମମାନେର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ବିଷ୍ଣୁକୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିଛି; ଦେବତାମାନେର ନାଥ ଉମାପତି ତୁମମାନେର କ୍ଷେମ ନିଶ୍ଚିତ କରିବେ। ସେମାନେ ସଦା ପୂଜିତ ଓ ଶୁଭଦାୟି ଥିବାରୁ, ଏହି ଦୁଇଜଣ ସଦା ମଙ୍ଗଳମୟ ଓ ଆଶୀର୍ବାଦଦାତା ହେବେ।” ଏପରି କହି ଭଗବାନ୍ ନିଜ ପଥରେ ଯାଇଲେ। ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱର୍ଗଲୋକକୁ ଗଲେ, ହରି ଓ ଶଙ୍କର ନିଜ ନିଜ ଲୋକକୁ ଫେରିଗଲେ, ଏବଂ କୈଳାସ ଆଦି ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହିପରି ରୂପେ ଦେବତାମାନେ ତିନି ଲୋକର ରକ୍ଷା କଲେ। ଏହିପରି ଭାଗ୍ୟଶାଳି ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଦୁଗ୍ଧ ସାଗରରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ପୁନି, ସେ ଖ୍ୟାତି ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଏବଂ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମୃଦ୍ଧି ସହିତ ପୁନର୍ବାର ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ଏକ ସହର, ଯାହା ତାଙ୍କ ନାମରେ ନର୍ମଦା ତୀରରେ ବନାଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱୀକୃତି ପାଇଥିଲା। ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଏବେ ତାଙ୍କର ସହର ଓ ତାହାର ଚାବି ନିଜ ବାପାଙ୍କୁ ଦେଇ ଦେବଲୋକକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ଫେରି ଆସି ଏହା ପୁନି ଚାହିଲେ। କିନ୍ତୁ ଲୋଭବଶତଃ ପୁନି ଚାହିଲେ, ସେହି ସହର ତାଙ୍କୁ ଦିଆଯିବ ନାହିଁ। ତେବେ ସେ ବୃହୁଙ୍କୁ ଠାରୁ ଏହା ପାଇଲେ ଏବଂ ସେ ସମୟରେ କେଶବଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୋ ବାପା ମୋ ସହର ନେଇ ମୋତେ ଅବହେଳା କରିଛନ୍ତି; ତୁମେ ଏହି ସହର ତାଙ୍କ ହାତରୁ ନେଇ ମୋ ପାଖକୁ ଆଣ।" ତେବେ ପଦ୍ମନେତ୍ର, ଚକ୍ର ଓ ଗଦାଧାରୀ ବିଷ୍ଣୁ ବୃହୁଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ ଭାବରେ କହିଲେ, “ତୁମ ଝିଅଙ୍କୁ ସହର ଦିଅ।” କୃପାବଶତଃ ସହର ଓ ଚାବି ଚାବିଧାରୀକୁ ଦିଆଯିବ ଉଚିତ ବୋଲି କହିଲେ। କିନ୍ତୁ ବୃହୁ ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ କହିଲେ, “ମୁଁ ସହର ଦେବି ନାହିଁ। ଏହି ସହର ଲକ୍ଷ୍ମୀର ନୁହେଁ, ମୁଁ ନିଜେ ଏହା ତିଆରି କରିଛି; ମୁଁ ଦେବି ନାହିଁ—ହେ କେଶବ, ତୁମେ ଅନୁରୋଧ ବନ୍ଦ କର।" ଭଗବାନ୍ ପୁନି କହିଲେ, “ଏହି ସହର ଲକ୍ଷ୍ମୀକୁ ଦିଅ; ମୋ ଆଦେଶରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଏହା ତ୍ୟାଗ କର, ହେ ମହାମୁନି।” ତେବେ ବୃହୁ ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ କେଶବଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ତୁମେ ତୁମ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କ ପକ୍ଷ ନେଇ ଏବେ ମୋତେ ଅସୁବିଧା ଦେଉଛ।