ଏକ ସମୟର କଥା, ଧର୍ମର ଗଭୀର ନୀତି ଏବଂ କର୍ମର ଫଳ ବିଷୟରେ ମହାତ୍ମାମାନେ ଉପଦେଶ ଦେଉଥିଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ—ଏକ ଲକ୍ଷ ଗଈ ହତ୍ୟାକାରୀ ଯେତେ ଦୁଷ୍କର୍ମ କରେ, ସେହି ଦୁଷ୍କର୍ମ ସେତେଇ ଭୟଙ୍କର ଯେଉଁଠାରେ ଜମି ହତ୍ୟା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କାହାର ଦାନ ଦିଆଯାଇଥିବା ଜମିକୁ ଦଳିନେଇଥାଏ। ଏପରି ଅପରାଧ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବଜମାନେ ମଳ ମାଝିରେ କୀଟ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇ ଦୁଃଖ ଭୋଗନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଯିଏ ଜମି ଦେଇଥାଏ, ସେ ଷଷ୍ଟି ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗରେ ରହିଥାଏ। ଜମି ଦେଇଥିବା ଓ ନେଇଥିବା ଦୁଇଁଜଣ ଛଡ଼ି, ଅନ୍ୟ କେହି ମଧ୍ୟ ଏହାର ପୁଣ୍ୟ କିମ୍ବା ପାପର ଭାଗୀ ହୁଏନାହିଁ। ଏମାନେ ସୃଷ୍ଟିର ନାଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉପରେ ଓ ତଳେ ବସିଥାନ୍ତି। ଅଗ୍ନିଙ୍କର ପ୍ରଥମ ସନ୍ତାନ ହେଉଛି ସୁନା, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପୃଥିବୀ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର କନ୍ୟା ହେଉଛି ଗଈ। ଏହି ସୁନା, ଗଈ କିମ୍ବା ଜମି ଦାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଅନନ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହି ଭୂମି ଦେଇଥିବା ଓ ନେଇଥିବା ଦୁଇଁଜଣ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବା ଯୋଗ୍ୟ। କିନ୍ତୁ ଯିଏ ଅନ୍ୟାୟରେ ଜମି ନେଇଥାଏ କିମ୍ବା ନେଇବାକୁ ଉତ୍ସାହ ଦେଇଥାଏ, ସେମାନେ ସପ୍ତମ ପିଢି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜ ବଂଶକୁ ନଶ୍ଟ କରିଦିଅନ୍ତି। ଅବିବେକୀ ଏବଂ ଅନ୍ଧକାରରେ ଡୁବିଥିବା ଯିଏ ଜମି ଦଳିନେଇଥାଏ, ସେ ବରୁଣଙ୍କର ପାଶରେ ବନ୍ଧି ଜନ୍ମେ ଜନ୍ମେ ପଶୁ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଉଥାଏ। ଏମାନେ ଦାନ କଲେ ତାଙ୍କର ଦାନ ଅନ୍ୟ ଲୋକଙ୍କ ଅଶ୍ରୁରେ ଭିଜି ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ ହୋଇଯାଏ। ଯଦି କୌଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଖେତ ଦଳିନେଇଯାଏ, ତେବେ ତିନି ପିଢି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଂଶ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ଏହି ପାପର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କୌଣସି ହଜାର ଆଉଥିବା କୁଆଁ, ଶତାଧିକ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ, କିମ୍ବା କୋଟି ଗଈ ଦାନରେ ମଧ୍ୟ ହୁଏନାହିଁ। ଅଲ୍ପ ମାତ୍ରା ଜମିର ସୀମା ଦଳିନେଲେ, କରାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ, ଦାନ, ତପ, ଧର୍ମ ଅଧ୍ୟୟନ ସବୁ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ଯିଏ ଗଈର ଘାଟ, ଗ୍ରାମ ରାସ୍ତା, ଶ୍ମଶାନ କିମ୍ବା ଗ୍ରାମକୁ ଅନ୍ୟାୟରେ ଦଳିନେଉଥାଏ, ସେ ସୃଷ୍ଟିର ନାଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନରକେ ଥାଏ। ପଞ୍ଚ ଜଣ ଜଣେ ଜନନୀ ପାଇଁ ମିଥ୍ୟା କହିଲେ ଦଶ ଜଣ ମରେ, ଗଈ ପାଇଁ ଶତ ଜଣ, ଘୋଡ଼ା ପାଇଁ ସହସ୍ର ଜଣ, ଏବଂ ଏକ ମଣିଷ ପାଇଁ ମିଥ୍ୟା କହିଲେ ସହସ୍ର ଜଣ ହତ୍ୟା ହୁଏ। ସୁନା ପାଇଁ ମିଥ୍ୟା କହିଲେ ଜନ୍ମା ଓ ଅଜନ୍ମାକୁ ମାରେ, ଜମି ପାଇଁ ମିଥ୍ୟା କହିଲେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରେ—ଏହିପରି ଜମି ବିଷୟରେ କେବେ ମିଥ୍ୟା କୁହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଧନ ଉପରେ ଆଶା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଯଦିଓ ପ୍ରାଣ ଗଳାକୁ ଆସିଯିବ। ଅଗ୍ନିରେ ପଡ଼ିଥିବା ଜିନିଷ ପୁଣି ବୃଦ୍ଧି ପାଏ, କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଶାପରେ ନଶ୍ଟ ହେଲେ ସେଥିରୁ କିଛି ମିଳେନାହିଁ। ଅଗ୍ନି କିମ୍ବା ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ଜଳିଥିବା ଜିନିଷ ପୁଣି ହେବା ସମ୍ଭବ, ରାଜାଙ୍କ ଦଣ୍ଡରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ ପୁଣି ଜୀବନ ମିଳିପାରେ, କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଶାପରେ ଯେଉଁମାନେ ନଶ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ଏବେ ସୂନ୍ୟ ହୋଇଯାନ୍ତି। ବ୍ରାହ୍ମଣ ଧନରେ ପୋଷିତ ଅଙ୍ଗ ନିୟମିତ ଦିନରେ ବିନଶିଯାଏ, ଯେପରି ଗରମରେ ବାଲି ଉଡ଼ିଯାଏ। ଯିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଧନ ନେଇଥାଏ, ସେ ଏଠି ରୌରବ ନରକକୁ ଯାଏ। ବିଷକୁ ବିଷ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଧନକୁ ସତ୍ୟ ବିଷ କୁହାଯାଏ। ବିଷ ଏକ ଲୋକଙ୍କୁ ମାରେ, କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଧନ ପୁଅ, ପଉତା ସମେତ ବଂଶକୁ ନଶ୍ଟ କରେ। ଲୋହା କିମ୍ବା ପାଥର ଚୁର୍ଣ୍ଣକୁ ନିର୍ଦ୍ଦୂଷ କରିପାରିବ, କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଧନର ବିଷକୁ ନୁହେଁ। ଏହି ତିନି ଲୋକରେ କିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଧନକୁ ନିର୍ଦ୍ଦୂଷ କରିପାରିବ? ବ୍ରାହ୍ମଣ ଧନର ସୁଖ, ଦେବତା ଧନର ଆନନ୍ଦ— ଏହି ଧନ ବଂଶର ନଶ୍ଟ ଓ ନିଜର ପତନକୁ ଆଣେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ଧନ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଓ ଦରିଦ୍ରଙ୍କ ଧନ—ଏହି ସବୁ ବିନାଶକାରୀ। ଗୁରୁ କିମ୍ବା ବନ୍ଧୁଙ୍କର ସୁନା, ସେଠାରେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ହାନି କରେ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଏକ ଶିକ୍ଷିତ, ଉତ୍ତମ କିମ୍ବା ଦରିଦ୍ରଙ୍କୁ— ଯିଏ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ପତି ସହିତ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ନମ୍ର, ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ, ତପ, ଜ୍ଞାନ ଓ ଦମନରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥାଏ— ଏପରି ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଯାହା ଦିଆଯାଏ, ତାହା ଅବିନାଶୀ, ଯେପରି ଶୁଦ୍ଧ ପାତ୍ରରେ ଦୁଧ, ଦହି, ଘିଅ କିମ୍ବା ମଧୁ ରଖିଲେ— ଯଦି ପାତ୍ର ଦୁର୍ବଳ ହୁଏ, ତେବେ ତାହା ଭାଙ୍ଗିଯାଏ, କିନ୍ତୁ ପାତ୍ର ନଶ୍ଟ ହୁଏନାହିଁ। ଏହିପରି ଜମି, ସୁନା, ବସ୍ତ୍ର, ଖାଦ୍ୟ, ମାଟି, ତିଳ— ଅଶିକ୍ଷିତ ବ୍ୟକ୍ତି ନେଲେ, ଏହା କାଠର ଭସ୍ମ ପରି ହୋଇଯାଏ; କିନ୍ତୁ ଯିଏ ନୂତନ ପୋଖରୀ ତିଆରି କରେ କିମ୍ବା ପୁରୁଣା ପୋଖରୀ ଖୋଦେ— ସେ ନିଜ ସମସ୍ତ ବଂଶକୁ ଉଦ୍ଧାର କରି ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନ ପାଏ। ପୋଖରୀ, କୁଆଁ, ତାଳ, ବାଗିଚା— ଏମାନେ ଯଦି ପୁନଃ ସଂସ୍କାର କରାଯିବ, ମୁକ୍ତା ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଗ୍ରୀଷ୍ମରେ ଯେଉଁଜଣ ଜଳ ଦେଇଥାଏ— ସେ କେବେ ଦୁଃଖ, ଭୟ କିମ୍ବା ବିପଦ ଦେଖେନାହିଁ। ଦେବତାମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏକ ଦିନ ମାଟି ଉପରେ ରହୁଥିବା ଜଳ— ସେ ସପ୍ତ ପିଢି ଓ ଅନ୍ୟ ସପ୍ତ ପିଢିଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ; ଦୀପ ଦାନ କଲେ ବ୍ୟକ୍ତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ। ଦାନ କରିଲେ ସ୍ମୃତି ଓ ବୁଦ୍ଧି ମିଳେ; ଯଦିଓ ପାପ କରିଥାଏ, ଚିନ୍ତା ସହିତ ଦାନ କଲେ— ବିଶେଷକରି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦିଲେ, ସେ ପାପରେ ଲିପ୍ତ ହୁଏନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଜମି, ଗଈ କିମ୍ବା ଧନ ଜବରଦସ୍ତି ନେଲେ— ଯିଏ ଏହି ଅପରାଧ ଦେଖି ମଧ୍ୟ ଖବର ଦେଉନାହିଁ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାକାରୀ କୁହାଯାଏ, ଇନ୍ଦ୍ର, ବିଶେଷକରି ବିବାହ, ଯଜ୍ଞ କିମ୍ବା ଦାନ ସମୟରେ। ମୂଢ଼ତାରେ ଯିଏ ବାଧା ଦେଇଥାଏ, ସେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ କୀଟ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଉଥାଏ; ଦାନରେ ଧନ ବଢ଼େ, ଜୀବସ୍ତୁର ରକ୍ଷା କଲେ ଆୟୁ ବଢ଼େ। ଅହିଂସାର ଫଳରେ ରୂପ, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଆରୋଗ୍ୟ ମିଳେ; ଫଳ ଓ କନ୍ଦ ଖାଇ ପୂଜା କରିଲେ ପୂଣ୍ୟ ମିଳେ; ସତ୍ୟରେ ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଭ ହୁଏ। ଉପବାସରେ ମୃତ୍ୟୁ ଆସିଲେ ସେ ସବୁଠି ରାଜା ପରି ଆନନ୍ଦ ଭୋଗେ; ଘାସ ଖାଇଲେ ଇନ୍ଦ୍ରବ୍ରତରେ ସୁଖ ମିଳେ। ଏକ ଦିନେ ତିନିଥର ସ୍ନାନ କରି, ବାୟୁ ପିଇଲେ ଯଜ୍ଞ ଲାଭ ହୁଏ; ଯିଏ ସଦା ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ବେଦ ପାଠରେ ପ୍ରବୀଣ ହୁଏ।