ଏହି ସମୟରେ, ମାତ୍ର ଗୋଟିଏ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଖୋଲା କେଶରେ, ରକ୍ତବିନ୍ନ ଚକ୍ଷୁ ଏବଂ ଅଟୁଟ ଦୃଷ୍ଟି ସହିତ ବରୁଣୀ ଦେବୀ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ସେ ଘୋଷଣା କଲେ, “ମୁଁ ଶକ୍ତି ଦାନ କରୁଥିବା ଦେବୀ, ଦାନବମାନେ ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।” ଦେବତାମାନେ ବରୁଣୀଙ୍କୁ ଅଶୁଦ୍ଧ ଭାବି ତାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ, କିନ୍ତୁ ଦାନବମାନେ ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ, ଏହିପରି ଭାବେ ବରୁଣୀ ଦାନବମାନଙ୍କ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ହେଲେ। ତାପରେ ସାଗର ମଥନରୁ ଦିବ୍ୟ ଏବଂ ଶୁଭ ପାରିଜାତ ଗଛ ଉଦ୍ଭବିତ ହେଲା, ଯାହା ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଓ ଉତ୍ତମ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ। ଏହା ପରେ ବହୁତ ଅପ୍ସରାମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ସେହି ସମୟରେ, ଷଷ୍ଟି କୋଟି ଅପ୍ସରା ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଦେବତା ଓ ଦାନବ, ଉଭୟଙ୍କ ପାଇଁ ସାଧାରଣ ଥିଲେ; ସେମାନେ ଏପୂର୍ବରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ଉଭୟଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ଫଳରେ ଭାଗିଦାର ହେଲେ। ଏହା ପରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଉଦୟ ହେଲେ, ଯିଏ ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ପ୍ରିୟ ଥିଲେ। ତାକୁ ଯଟାଧାରୀ ମହାଦେବ ନିଜ ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। “ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ମୁଁ ଏହି ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଗ୍ରହଣ କଲି,” ବୋଲି ଶିବ କହିଲେ, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ହରଙ୍କ ଅଳଙ୍କାର ଭାବେ ଅନୁମୋଦନ କଲେ। ତାପରେ ବିଭୀଷିକା ଦାୟକ କାଳକୂଟ ବିଷ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା; ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ସେହି ବିଷରେ କ୍ଷୁବ୍ଧ ହେଲେ। ଏହି ବିଷକୁ ମହାଦେବ ଇଚ୍ଛାକ୍ରମେ ପାନ କଲେ; ଏହି ବିଷ ପାନ କରି ମହେଶ୍ୱର ନୀଳକଣ୍ଠ ଭାବରେ ପରିଚିତ ହେଲେ। ଅବଶିଷ୍ଟ ବିଷ ନାଗମାନେ ପାନ କଲେ, ଯାହା କ୍ଷୀର ସାଗରରୁ ଉପଜିଥିଲା। ଏହିପରେ ଧନ୍ୱନ୍ତରି ଦେବତା ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ନିଜେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଧନ୍ୱନ୍ତରି ହାତରେ ଅମୃତ ଭରା କୁମ୍ଭ ନେଇ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ; ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ସମସ୍ତଙ୍କ ମନ ଶାନ୍ତିତି ହେଲା। ଏହା ପରେ ଏକ ଘୋଡ଼ା ଓ ଏହା ସହ ଏୟାରାବତ ହାତୀ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ; ପରେ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖିଳିଥିବା ମହିଳା ପଦ୍ମରେ ଦୃଢ଼ ହେଲେ। କ୍ଷୀର ସାଗରରୁ ଶ୍ରୀ ଦେବୀ ପଦ୍ମ ଧାରଣ କରି ବାହାରିଲେ; ମହାର୍ଷିମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଶ୍ରୀ ସୂକ୍ତ ପାଠ କରି ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ବିଶ୍ୱାବାସୁ ଓ ମୁଖା ନେତୃତ୍ୱରେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଗୀତ ଗାଇଲେ; ଘୃତାଚୀ ନେତୃତ୍ୱରେ ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କଲେ। ଗଙ୍ଗା ଆଦି ନଦୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇବାକୁ ଜଳ ଆଣିଲେ; ଦିଗ୍ଗଜମାନେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ କୁମ୍ଭରେ ପବିତ୍ର ଜଳ ନେଇ ଶ୍ରୀଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇଲେ। କ୍ଷୀର ସାଗର ତାଙ୍କୁ ଅକ୍ଷୟ ପଦ୍ମମାଳା ଦାନ କଲା। ବିଶ୍ୱକର୍ମା ତାଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ଅଳଙ୍କାର, ମାଳା ଓ ବସ୍ତ୍ର ପ୍ରଦାନ କଲେ, ଶ୍ରୀ ଦେବୀ ରତ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ହେଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତା, ଗଣ, ବିଦ୍ୟାଧର, ମହାନାଗ, ଦାନବ, ଦୈତ୍ୟ, ରାକ୍ଷସ ଓ ଗୁହ୍ୟକମାନେ ଏହି କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଅଭିଲାଷା କଲେ। ତେବେ ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, “ବାସୁଦେବ, ମୁଁ ଯାହାକୁ ଦେଉଛି, ତୁମେ ସେଇଁ ଗ୍ରହଣ କର। ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ଏଠାରେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ବଞ୍ଚିତ; ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ତୁମର ନିୟମ ଦେଖି ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ।” ତେବେ ବ୍ରହ୍ମା ଶ୍ରୀଙ୍କୁ ଉପଦେଶ କଲେ, “ହେ ଦେବୀ, କେଶବଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଅ; ମୋ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ପତିକୁ ପାଇଁ ଅନନ୍ତ କାଳ ଆନନ୍ଦ କର।” ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ, ଶ୍ରୀ ହରିଙ୍କ ଛାତିକୁ ଯାଇ, ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ଦେବ, ମୁଁ କେବେ ବି ତୁମକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବି ନାହିଁ; ସଦା ଆଜ୍ଞାକୁ ପାଳନ କରିବି; ମୁଁ ତୁମ ଛାତିରେ ବସିବି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ପ୍ରିୟା ଭାବେ ରହିବି।” ତାପରେ ଦେବତାମାନେ ଶ୍ରୀଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଛାତିରେ ଦେଖି ବିପୁଳ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ। ଦୈତ୍ୟମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ; ଶ୍ରୀ ଦେବୀ ବିପ୍ରଚିତ୍ତି ନେତୃତ୍ୱରେ ଦାନବମାନଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ। ଏହିପରେ ଦାନବମାନେ ଧନ୍ୱନ୍ତରିଙ୍କ ହାତରେ ଥିବା ଅମୃତ ଛିନିନେଲେ; ତେବେ ଦେବତାମାନେ ଏହି ମହା ରସ ହାରାଇଲେ। ବିଷ୍ଣୁ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଏକ ଅପୂର୍ବା ନାରୀ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଦାନବମାନେଠାରେ ଯାଇ କହିଲେ, “ମୋତେ କୁମ୍ଭ ଦିଅ। ମୁଁ ତୁମ ଘରେ ରହିବି।” ସେଇ ତିନି ଲୋକର ସବୁଠାରୁ ସୁନ୍ଦରୀ ନାରୀ ଦେଖି, ଦାନବମାନେ ତାଙ୍କ ରୂପକୁ ଅଭିଲାଷା କରି, ଲୋଭରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ଅମୃତକୁ ତାଙ୍କୁ ଦେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲେ। ସେଇ ନାରୀ ଦାନବମାନଙ୍କୁ ଠକାଇ ଅମୃତକୁ ନେଇ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଦେଲେ; ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ନେତୃତ୍ୱରେ ଦେବତାମାନେ ଅମୃତ ପାନ କଲେ। ଦାନବମାନେ ତଳୱାର ଉଠାଇ ତାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଲେ; କିନ୍ତୁ ଦେବତାମାନେ ଅମୃତ ପାନ କରି ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ବଢ଼ିଗଲା ଏବଂ ଦାନବମାନଙ୍କ ସେନା ପରାଜିତ ହେଲା। ଦାନବମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରି ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ପଳାଇ ଅଧୋଲୋକକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ତେବେ ଦେବତାମାନେ ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦାଧାରୀ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ସେମାନେ ପୂର୍ବବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଫେରିଗଲେ। ଏହି ଘଟଣା ପରେ, ଭୀଷ୍ମ, ଦାନବମାନେ ନାରୀମାନେ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତ ହେଲେ। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶାପରେ ସେମାନେ ଅଧୋଲୋକକୁ ଗଲେ। ଏହା ପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ନିଜ ମାର୍ଗରେ ଚାଲିଗଲେ। ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି ବି ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲା; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଧର୍ମରେ ଅନୁରୁଚି ଦେଖାଇଲେ। ତିନି ଲୋକ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରୀସମୃଦ୍ଧିରେ ରକ୍ଷିତ ହେଲା। ତେବେ ବ୍ରହ୍ମା, ଜଗତର ପାଳକ, ଦେବତାମାନେଠାରେ କହିଲେ: “ତୁମ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ମୁଁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିଛି; ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାୟକ ଓ ଉମାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ତୁମ ସମ୍ପଦ ଓ ମଙ୍ଗଳ ନିଶ୍ଚିତ କରିବେ। ସେମାନେ ସଦା ପୂଜିତ ଏବଂ ତୁମ ସୁରକ୍ଷା ଦେବେ, ସେଇ ଦୁଇଜଣ ସଦା ଶୁଭ ଓ ଆଶୀର୍ବାଦକାରୀ ରହିବେ।” ଏପରି କହି ଶୁଭ ମହାପୁରୁଷ ନିଜ ମାର୍ଗରେ ଚାଲିଗଲେ; ଯେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବଲୋକକୁ ଗଲେ, ହରି ଓ ଶଙ୍କର ନିଜ ନିଜ ଲୋକକୁ ଫେରିଗଲେ, ତାହା ସହିତ ଦୁଇ ଦେବତା କୈଳାସ ଆଦି ନିଜ ଅବସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ତେବେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ତିନି ଲୋକର ରକ୍ଷା କଲେ। ଏପରି ଭାବେ ଶ୍ରୀ ଦେବୀ କ୍ଷୀର ସାଗରରୁ ଜନ୍ମ ନେଇ ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳି ହେଲେ।