ଓ ରାଜା, ଦୁଧ ମହାସାଗର ମଥନ ଆରମ୍ଭ ହେଲାବେଳେ, ବସୁକି ନାଗକୁ ରସୀ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ବସୁକିର ପୁଛ ଦିଗରେ ଦଉଡି ହେଲେ, ଏବଂ ଦେତ୍ୟମାନେ ବସୁକିର ମୁଣ୍ଡ ଦିଗରେ ଥିଲେ। ବସୁକିର ଅଗ୍ନିମୟ ଶ୍ୱାସର ଘାଉରେ, ସମସ୍ତ ଦେତ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କର ଉଜ୍ୱଳତା ହରାଇ ଶକ୍ତିହୀନ ହେଇଗଲେ। ଦେବତାମାନେ ବସୁକିର ପୁଛ ସମ୍ପର୍କରେ ଥିଲେ, ଏଠାରେ ମେଘର ବର୍ଷା ଓ ବସୁକିର ଶ୍ୱାସ ତାଙ୍କୁ ଶିତଳ କରିଦେଲା। ଦୁଧ ମହାସାଗର ମଧ୍ୟରେ, ପରମ ପୂଜ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମହାଦେବ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପିଠ ଉପରେ ବସିଥିଲେ। ପଦ୍ମଜ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ବ୍ରହ୍ମା ନିଜ କୋଳରେ ମନ୍ଦାର ପର୍ବତକୁ ଧରି, ଏକ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବରେ ବାନ୍ଧି ରଖିଥିଲେ। ଦେବତା ଓ ଦେତ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ବିଷ୍ଣୁ ନିଜେ କୂର୍ମ ରୂପରେ ଦୁଧ ସାଗର ପରେ ଅନ୍ତର୍ୟାମୀ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଏହି ମହାସାଗର ମଥନ ଦିନେ, ବିଷ୍ଣୁ ନିଜ ଶକ୍ତିର ଅନ୍ୟ ଅଂଶରେ ଦେବତାମାନେକୁ ଶକ୍ତି ଦେଲେ। ଦେବତା ଓ ଦେତ୍ୟମାନେ ମଥନ କରିବା ସମୟରେ, ସବୁଠୁ ପ୍ରଥମେ ଉପଜିଲେ ସୁରଭି, ଦେବମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଦେତ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ହେଲେ। ସମସ୍ତେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡି ଦେଖୁଥିଲେ, ଏବଂ ଦିବି ସିଦ୍ଧମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ—"ଏହି କଣ?" ତାପରେ ଭଗବତୀ ବାରୁଣୀ ଉପଜିଲେ, ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ମଦ ପାନରେ ଲାଲ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦକ୍ଷେପରେ ତାଙ୍କର ଚଳ-ଚଳ ହେଉଥିଲା। ଏକ ଗୋଟିଏ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ବେଖୋଲା କେଶ ଓ ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ ନିୟତ ଦୃଷ୍ଟିରେ, ତିନି ଘୋଷଣା କଲେ—"ମୁଁ ଶକ୍ତି ଦେଇଥିବା ଦେବୀ, ଦେତ୍ୟମାନେ ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।" ଦେବମାନେ ବାରୁଣୀକୁ ଅଶୁଦ୍ଧ ଭାବି ତ୍ୟାଗ କଲେ, ଦେତ୍ୟମାନେ ଗ୍ରହଣ କଲେ, ଏଭଳି ବାରୁଣୀ ଦେତ୍ୟମାନେ ସହିତ ଜଡିତ ହେଲେ। ମଥନରୁ ପରିଜାତ ଦିବ୍ୟ ଗଛ ଉପଜିଲା, ଏହା ସୁନ୍ଦର ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁଣରେ ଭରିଥିଲା; ପଛରେ ଅପ୍ସରାମାନେ ଉପଜିଲେ। ସେ ସମୟରେ ଷଷ୍ଟି କୋଟି ଅପ୍ସରା ଉପଜିଲେ, ଦେବମାନେ ଓ ଦେତ୍ୟମାନେ ସହିତ ସାଧାରଣ; ସେମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ, ଦୁହାରେ ଉତ୍କର୍ଷ କର୍ମରେ ଅଂଶୀଦାର ଥିଲେ। ତାପରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଉପଜିଲେ, ଦେବମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ; ଜଟାଧାରୀ ଶିବ ଏହାକୁ ନିଜ ପାଇଁ ଚାହିଲେ। "ନିଶ୍ଚିତ," ଶିବ କହିଲେ, "ମୁଁ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ନେଇଛି," ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା ଏହି ଅଲଙ୍କାର ଭାବେ ହରାକୁ ଅନୁମୋଦନ କଲେ। ତାପରେ ଭୟଙ୍କର କାଳକୁଟ ବିଷ ଉପଜିଲା; ଦେବତା ଓ ଦେତ୍ୟମାନେ ଏହାର ଦୁଃଖରେ ପଡିଲେ। ଏହି ବିଷକୁ ମହାଦେବ ଚାହିଁ ଏବଂ ପାନ କଲେ; ଏହାରେ ମହେଶ୍ୱର ନୀଳକଣ୍ଠ ହେଲେ। ବିଷର ଅବଶିଷ୍ଟ ନାଗମାନେ ପାନ କଲେ; ଏହି ବିଷ ଦୁଧ ମହାସାଗରରୁ ଉପଜିଥିଲା। ଏଠାରେ ଧନ୍ୱନ୍ତରି ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଉପଜିଲେ। ତିନି ଏକ କଳଶ ନେଇ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ଏହା ଅମୃତରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା; ରୋଗର ରାଜା ଦେଖି, ସମସ୍ତଙ୍କର ମନ ଶାନ୍ତ ହେଲା। ପଛରେ ଏକ ଘୋଡା ଉପଜିଲା, ଏବଂ ଏଇରାବତ ହାତୀ ମଧ୍ୟ ଉପଜିଲା; ଏଠାରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ପୁଷ୍ପ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା। ଦୁଧ ମହାସାଗରରୁ ଶ୍ରୀ ଦେବୀ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତିନି ପଦ୍ମ ଧାରଣ କରିଥିଲେ; ମହାର୍ଷିମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଶ୍ରୀ ସୂକ୍ତ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ, ବିଶ୍ୱାବାସୁ ଓ ମୁଖାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଗୀତ ଗାଇଲେ; ଘୃତାଚୀ ନେତୃତ୍ୱରେ ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କଲେ। ଗଙ୍ଗା ଆଦି ନଦୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ନାନ ପାଇଁ ଜଳ ନେଇ ଆସିଲେ; ଦିଗ୍ଗଜମାନେ ସୁନା ଘଡ଼ିରେ ଶୁଦ୍ଧ ଜଳ ନେଇ ଆସିଲେ। ଶ୍ରୀ ଦେବୀ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ରାଣୀ, ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ; ଦୁଧ ମହାସାଗର ଅମର ପଦ୍ମ ମାଳା ଦେଲା। ବିଶ୍ୱକର୍ମା ତାଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ଅଲଙ୍କାର ଏବଂ ବସ୍ତ୍ର ଦେଲେ, ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଶୋଭାୟିତ କଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତା, ବିଦ୍ୟାଧର, ମହାନାଗ, ଦେତ୍ୟ, ଦାନବ, ରାକ୍ଷସ ଓ ଗୁହ୍ୟକମାନେ ଏହି ଦେବୀକୁ ଚାହିଲେ। ଏଉଁ ସମୟରେ ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—"ବାସୁଦେବ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ତୁମକୁ ଦେଇଛି, ତୁମେ ଗ୍ରହଣ କର। ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ଏଠାରେ ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି; ତୁମର ସଂଯମ ଦେଖି ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ।" ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉପଦେଶିତ ଶ୍ରୀ ଦେବୀ କହିଲେ—"ଓ ଦେବୀ, କେଶବଙ୍କୁ ଯାଅ; ମୋତେ ଦିଆଯାଇଥିବା ପତି ପାଇଁ ଅନନ୍ତ ଯୁଗ ଆନନ୍ଦ କର।" ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ, ଶ୍ରୀ ଦେବୀ ହରିଙ୍କ ଛାତିରେ ଗଲେ; ଏଠାରେ ତିନି କହିଲେ—"ମୁଁ ତୁମକୁ କଦାପି ତ୍ୟାଗ କରିବି ନାହିଁ, ସଦା ଆଜ୍ଞାକୁ ଅନୁସରିବି; ମୁଁ ତୁମ ଛାତିରେ ବସିବି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ପ୍ରିୟା ହେବି।" ଦେବତାମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଛାତିରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀକୁ ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ। ଦେତ୍ୟମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରି ବିପ୍ରଚିତି ନେତୃତ୍ୱରେ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଗଲେ; ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଦାନବମାନେକୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ। ତାପରେ ଦେତ୍ୟମାନେ ଧନ୍ୱନ୍ତରିଙ୍କ ହାତରେ ଥିବା ଅମୃତକୁ ଚିହ୍ନି ନେଇଗଲେ; ଦୁଷ୍ଟ ଦେତ୍ୟମାନେ ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏଲିକ୍ସିରକୁ ନେଇଗଲେ। ବିଷ୍ଣୁ ମାୟାରେ ନାରୀ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଦେତ୍ୟମାନେକୁ ଆକର୍ଷିତ କଲେ; ତିନି ଆସି କହିଲେ—"ମୋତେ କଳଶ ଦିଅ।" "ମୁଁ ତୁମର ଅଧୀନ ହେଇ ତୁମ ଘରେ ରହିବି," ଏହି ଦିବ୍ୟ ନାରୀକୁ ଦେଖି, ତିନି ତିନି ଜଗତରେ ସବୁଠୁ ସୁନ୍ଦର ଥିଲେ। ଦେତ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କର ରୂପକୁ ଚାହି, ଲୋଭରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ଅମୃତକୁ ତାଙ୍କୁ ଦେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଲାଗି ରହିଲେ। ସେ ଦେତ୍ୟମାନେରୁ ଅମୃତକୁ ନେଇ, ଦେବତାମାନେକୁ ଦେଲେ; ଏହି ଦେବମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ଅମୃତ ପାନ କଲେ। ଦେତ୍ୟମାନେ ତଳେ ତଳେ ତଳୱାର ଉଠାଇ ନାରୀ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ; କିନ୍ତୁ ଦେବତାମାନେ ଅମୃତ ପାନ କରିବା ପରେ, ଦେତ୍ୟମାନେର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେନା ପରାଜିତ ହେଲା।