ଏକଥା ଶୁଣ, ରାଜା, ସମୟର ମାପ ଯେପରିକି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୋଇଛି—ସାତ ଋଷି, ଦେବତା, ଇନ୍ଦ୍ର, ମନୁ ଓ ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ ସମୟର ଚକ୍ରରେ ଏକ ସମୟରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ପୁନଃ ନଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି। ଚାରିଟି ଯୁଗର ଯୋଗ ମିଶି ଏହି ସମୟ ଅତିକ୍ରମ କରି ଏକାଉଣ୍ଠି ଏକାଉଣ୍ଠି ଯୁଗର ଅଧିକ ହୁଏ। ମନୁ ଓ ଦେବମାନଙ୍କର ସମୟକୁ ‘ମନ୍ବନ୍ତର’ କୁହାଯାଏ, ଦିବ୍ୟ ହିସାବରେ ଏହା ଆଠ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ହୁଏ। ଏହାପରେ ଅଉ ପ୍ରାୟ ଅନ୍ତାନ୍ତିଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଯୋଗ ଦିଆଯାଏ, ଏହି ସମୟର ମୋଟ ହିସାବ ତିରିଶ କୋଟି ହୁଏ। ଏହାପରେ ଅଉ ସାଠିଏ ନିୟୁତ ଓ କିଶି ହଜାର ବର୍ଷ ଯୋଗ ଦିଆଯାଏ—ଏହି ସମୟ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଅନ୍ୟ ନିୟୁତ ଏବଂ ଅତିକ୍ରମ ନିୟୁତ ଯୋଗ ହୁଏ। ଏହି ମନ୍ବନ୍ତରର ହିସାବ ମାନବ ବର୍ଷରେ ଏଠାରେ ଦିଆଯାଏ; ଏହି ସମୟକୁ ଚୌଦ ଗୁଣ କଲେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଏକ ଦିନ ହୁଏ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଏହି ଦିନ ‘ନୈମିତ୍ତିକ’ କୁହାଯାଏ; ଏହାର ଶେଷରେ ତ୍ରିଲୋକ—ଭୂ, ଭୁଵ, ଓ ଅନ୍ୟ ଲୋକଗୁଡ଼ିକ—ଦହିଯାଏ। ମହର୍ଲୋକର ନିବାସୀମାନେ ଏହି ତାପରେ ପୀଡିତ ହୋଇ ଜନଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି; ତ୍ରିଲୋକ ଏକ ମହାସାଗର ହେଇଯାଏ, ବ୍ରହ୍ମା, ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନିଦ୍ରାରେ ରହନ୍ତି। ସେ ତ୍ରିଲୋକକୁ ଗ୍ରସ୍ତ କରି ସର୍ପଶୟାରେ ବିଶ୍ରାମ କରନ୍ତି; ଜନଲୋକର ଦୃଢ଼ ଯୋଗୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି। ଏହି ଦିନର ଏକ ସମାନ ରାତି ଅଟିବା ପରେ ବ୍ରହ୍ମା ପୁନଃ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି; ଏହିପରି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଏକ ବର୍ଷ ହୁଏ, ଏବଂ ଏହିପରି ଏକ ଶତ ବର୍ଷ ହୁଏ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଏକ ଶତ ବର୍ଷ ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆୟୁ; ଏହାର ଏକ ପରାର୍ଧ ଶେଷ ହୋଇଯାଇଛି, ରାଜା, ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟ ପରାର୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ପାଦ୍ମ କଲ୍ପ ଏହି ଶେଷ ମହାକଲ୍ପ ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଏବେ ଦ୍ୱିତୀୟ ପରାର୍ଧ ଚାଲିଛି। ଏହି ବରାହ କଲ୍ପ ପ୍ରଥମ କଲ୍ପ ଭାବରେ ଅନୁସୂଚିତ ହୋଇଛି; କଲ୍ପର ଆରମ୍ଭରେ, ବ୍ରହ୍ମା-ନାରାୟଣ ନାମକ ଭଗବାନ ଏପରି ଥିଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଲେ: ଭଗବାନ, ସମସ୍ତର ଆଦି, ଜୀବମାନେକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ପୂର୍ବ କଲ୍ପର ଶେଷରେ, ରାତି ଶେଷ ହୋଇ ଭଗବାନ ଜାଗିଲେ, ବ୍ରହ୍ମା ଶୁଦ୍ଧ ସତ୍ତ୍ୱରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଜଗତକୁ ଶୂନ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ଭୂମି ଜଳରେ ବିଲିନ ହୋଇଛି ବୋଲି ଜାଣି, ସୃଷ୍ଟିର ମାଲିକ ଚିନ୍ତା କରି ଭୂମିକୁ ଉଠେଇବାକୁ ଚାହିଲେ। ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଆକୃତି ଚିହ୍ନି, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଭୂମିକୁ ଧରିବା ପାଇଁ, ମାଛ, କୁମିର ଓ ଅନ୍ୟ ଆକୃତି ଠାରୁ ଭିନ୍ନ, ବରାହ ଆକୃତିରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେ ବେଦ ଓ ଯଜ୍ଞର ଆକୃତିରେ ନିଜ ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତର ଆତ୍ମା, ପରମାତ୍ମା, ସୃଷ୍ଟିର ମାଲିକ ଭାବରେ ବିଶ୍ୱକୁ ଧାରଣ କରି ରହିଲେ। ଭୂମିକୁ ଧରିବାକୁ ସେ ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଜଳର ଆଧାର ଭାବରେ ରହିଲେ; ଭୂମି ଏହି ଦେବତାଙ୍କୁ ନିମ୍ନତମ ଲୋକରେ ଦେଖିଲେ। ବସୁନ୍ଧରା, ଭକ୍ତିରେ ହେଉଥିବା, ବିନୟରେ ଶିର ନମାଇ ସେଠି ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ପୃଥିବୀ କହିଲେ: "ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜୀବ, ତୁମେ ପରମାତ୍ମା—ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି। ଆଜି ମୁଁ ତୁମଠାରୁ ଉଠିଯାଇଛି, ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜୀବର ଆତ୍ମା।" "ତୁମେ ଅବ୍ୟକ୍ତ ଓ ବ୍ୟକ୍ତ ଆକୃତି ଅଟିବା ପ୍ରକୃତି, ତୁମେ ସମୟ; ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜୀବର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ରକ୍ଷକ, ନାଶକ।" "ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ, ପରମ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ର ଓ ଆତ୍ମାର ଆକୃତି ଧରି, ଯେତେବେଳେ ଜଗତ ଏକ ମହାସାଗର ହୋଇଗଲା, ସମସ୍ତକୁ ଗ୍ରସ୍ତ କରିଲେ—" "ତୁମେ ଗୋବିନ୍ଦ, ଶେଷରେ ଏକାଟିଅଁ ରହିଥାଅ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତୁମକୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି; ତୁମର ପରମ ଆକୃତି କେହି ଜାଣିନାହିଁ।" "ତୁମେ ଅବତାରରେ ନେଇଥିବା ଆକୃତି ଦେବମାନେ ପୂଜନ୍ତି; ମୁକ୍ତି ଚାହିଁଥିବାମାନେ ତୁମକୁ ପରମ ବ୍ରହ୍ମା ଭାବରେ ପୂଜି ମୁକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।" "ବସୁଦେବଙ୍କୁ ପୂଜିବା ବିନା କେହି ମୁକ୍ତି ପାଇପାରିବ କି? ତୁମର ଏହି ଆକୃତି, ଯାହା ମନେ ଧରାଯାଏ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦ୍ୱାରା ଅନୁଭବ କରାଯାଏ—" "ଏବଂ ଯାହା ବୁଦ୍ଧିରେ ଧରାଯାଏ—ସମସ୍ତ ତୁମର ଆକୃତି। ମୁଁ ତୁମରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ମୁଁ ତୁମେ ଧାରଣ କରିଛ, ମୁଁ ତୁମେ ସୃଷ୍ଟି କରିଛ, ମୁଁ ତୁମେ ଆଶ୍ରୟ କରୁଛି।" "ସେହିପାଇଁ, ଏହି ଜଗତ ମଧାବୀ ଭାବରେ ମୋତେ କୁହେ।" ଏଭଳି ଭୂମି ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ, ଭୂଧାରୀ ବରାହ— ସେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସାମ ବେଦର ଶବ୍ଦ ଓ ମେଘର ଗର୍ଜନ ଭଳି ରବ କରିଲେ; ତାପରେ ବଡ଼ ବରାହ, ମନ୍ଦାର ପ୍ରସ୍ଫୁଟିତ ପଦ୍ମ ଭଳି ଚକ୍ଷୁ, ନିଜ ଦାଢ଼ିରେ ଭୂମିକୁ ଉଠାଇ, ନିମ୍ନଲୋକରୁ ଉଠିଲେ, ନୀଳ ପାହାଡ଼ ଓ ପଦ୍ମପତ୍ର ଭଳି ଦେଖାଯାଏ। ସେ ଉଠିବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କର ମୁଁହର ପବନ ଜଳକୁ ଆଘାତ କଲା, ଜନଲୋକରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିବା ସନନ୍ଦନ ଭଳି ନିର୍ମଳ ଋଷିମାନେ ଅଧିକ ପବିତ୍ର ହେଲେ। ବରାହଙ୍କର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଖୁର ଦ୍ୱାରା ଜଳ ଉତ୍ତଳିତ ହୋଇ ନିମ୍ନଲୋକକୁ ପଡ଼ିଲା, ନିରନ୍ତର ଶବ୍ଦ ହେଲା; ଏବଂ ପ୍ରଶଂସିତ ମେଘମାନଙ୍କର ପବନ ଚାରିପାଖରେ ବ୍ୟାପିଲା। ବଡ଼ ବରାହ, ଜଳରେ ଭିଜିଥିବା ପେଟରେ, ଭୂମିକୁ ଉଠାଇ ଉପରକୁ ଉଠିବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କର ବେଦାତ୍ମକ ଦେହର କେଶର ତନ୍ନି ମଧ୍ୟରେ ରହୁଥିବା ଋଷିମାନେ ମହାନନ୍ଦ ହେଲେ, ବରାହ ନିଜେ ଶରୀର ହଲେ। "ହେ ପରମେଶ୍ୱର, କେଶବ, ପୁରୁଷୋत्तମ, ଗଦା, ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର ଧାରୀ, ତୁମେ ସୃଷ୍ଟି, ନାଶ, ରକ୍ଷାର କାରଣ; ତୁମେ ପରମ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉତ୍ତମ ଆଶ୍ରୟ ନାହିଁ।" "ତୁମର ପାଦରେ ବେଦ, ଦାଢ଼ିରେ ଯଜ୍ଞସ୍ଥମ୍ଭ, ଦାନ୍ତ ଓ ମୁଁହରେ ଯଜ୍ଞ ଓ ଶାସ୍ତ୍ର; ତୁମର ଜିଭରେ ଅଗ୍ନି, ଶରୀରର କେଶରେ ଦର୍ବ; ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ଯଜ୍ଞର ଆକୃତି।" "ଏହି ଅପରିମିତ ଶକ୍ତିର ଆକାଶ ତୁମର ଦେହରେ ଭରିଯାଇଛି; ପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ତୁମେ ବ୍ୟାପ୍ତ କରିଛ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ।" "ତୁମେ ପରମାତ୍ମା, ଅନ୍ୟ ଅଟିଅଁ ନାହିଁ, ହେ ଜଗନ୍ନାଥ।" "ଏହି ତୁମର ମହାନତା, ଯାହା ଜଡ଼ ଓ ଅଜଡ଼ ସମସ୍ତକୁ ବ୍ୟାପ୍ତ କରିଛି; ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ଜ୍ଞାନର ଆକୃତି, ଅଜ୍ଞାନୀ ଦେଖିନାହିଁ।