ଏକ ସମୟର କଥା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜାଇମିନି ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଖରେ ତାଙ୍କର ଆଶ୍ଚର୍ୟ ଜନକ ଉପଦେଶ ଶୁଣିଥିଲେ। ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ, “ଯିଏ ଅନ୍ୟମାନେକୁ କଷ୍ଟ ଦେଇ ନାହିଁ, ଯିଏ କିଛି କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଭଲଭାବେ ବିଚାର କରେ, ଯିଏ ଗୋ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ଚାହେ, ଏବଂ ନିଜ କଥାକୁ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ଭାବେ ପାଳନ କରେ, ସେମାନେ ପ୍ରତି ମୁଁ ସଦା ଖୁସି ରହେ। ଯିଏ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରେ, ଯିଏ ଦେବା ସମୟରେ ପ୍ରତିଫଳ ଆଶା କରେନି, ମୁଁ ସେମାନେ ପ୍ରତି ଖୁସି ରହେ। ଯିଏ ମନେ ମୋପାଇଁ ସଦା ଲଗି ରଖେ, ମୁଁ ସେମାନେ ପ୍ରତି ଖୁସି ରହେ। ଏହି ଭାବରେ, ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ମୋତେ ଖୁସି କରେ, ତାହା ଏହି ଭଳି। ଏବେ ମୁଁ କହିବି, କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ମୋତେ କ୍ରୋଧିତ କରେ। ଯିଏ ଅନ୍ୟମାନେକୁ କଷ୍ଟ ଦେଇ ଆନନ୍ଦ ପାଉଛି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀପ୍ରତି ନିର୍ଦୟ, ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ସଦା ଶତ୍ରୁ ଭାବରେ ଦେଖେ। ଯିଏ ମିଥ୍ୟା କଥା କହେ, କ୍ରୂର ଓ ଅନ୍ୟମାନେକୁ ନିନ୍ଦା କରେ, ଯିଏ କବିମାନଙ୍କର କୃତି ନଷ୍ଟ କରେ, ଯିଏ ନିଜ ପିତା, ମା, ପତ୍ନୀ, ଭାଇ, ବୋନ୍ କୁ କାରଣ ନଥିବା ବେଳେ ତ୍ୟାଗ କରେ, ମୁଁ ସେମାନେ ପ୍ରତି ଶତ୍ରୁ ଭାବରେ ଦେଖେ। ଯିଏ ମାତା-ପିତାକୁ ଅପମାନ କରେ, ଗୁରୁକୁ ଅବମାନ କରେ, ଅଟା ବା ଜଳାଶୟ କୁ କାଟି ଦେଇ ନଷ୍ଟ କରେ, ଗ୍ରାମ ନଷ୍ଟ କରେ, ଅନ୍ୟଙ୍କ ପତ୍ନୀକୁ ଦେଖି ଦୁଃଖିତ ହୁଏ, ପାପ ଉପରେ ଚର୍ଚ୍ଚା କରେ, ରକ୍ଷକକୁ ଘୃଣା କରେ, ଅସହାୟଙ୍କର ସମ୍ପତ୍ତି ଅପହରଣ କରେ, ବିଶ୍ୱାସ ଭଙ୍ଗ କରେ, ଗୋକୁ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ମାରେ, ଅପସାଦିତ ନାରୀଙ୍କୁ ପତି ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରେ, ପବିତ୍ର ପିପଲି ଗଛ କାଟି ଦେଇ ନଷ୍ଟ କରେ, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱିଷ୍ଟା କରେ, ଅନ୍ୟଙ୍କ ପତ୍ନୀପ୍ରତି ଅତି ଆସକ୍ତ ହୁଏ, ଏକାଦଶୀ ଦିନ ଲୋଭରେ ଭୋଜନ କରେ, ବେଦକୁ ନିନ୍ଦା କରେ, ଦୁଷ୍ଟ ଚିନ୍ତାରେ ଲିନ୍ ରହେ, ମିତ୍ରଙ୍କୁ ଧୋକା କରେ, ଧାତ୍ରି ଗଛ କାଟି ଦେଇ ନଷ୍ଟ କରେ, ଅତି ଅଭିଲାଷାରେ ଦିନେ ସଂସ୍ଥାପନ କରେ, ରଜସ୍ୱଳା ନାରୀଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ, ଅବିବେକରେ ଏଉଁ ନାରୀଙ୍କୁ ଯାଏ ଯାହାର ରଜ ସ୍ଥାନ ଦୃଶ୍ୟ ହୋଇନି, ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକେ ଯେଉଁଠି କୌଣସି ଉପବାସ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ବିଘ୍ନ କରେ, ଅମାବାସ୍ୟା ବା ଅତିଥି ଦିନରେ ରାତିରେ ଭୋଜନ କରେ, ରବିବାର ଦିନ ଦୁଇଥର ଭୋଜନ କରେ, ଅମାବାସ୍ୟାରେ ମାଂସ, ଯୌନ, ତେଲ ତ୍ୟାଗ କରେନି, ଏହି ଜନମାନେ ପ୍ରତି ମୁଁ ସଦା କ୍ରୋଧିତ ରହେ। ଏହା ଛଡ଼ା, ଯିଏ ବୈଷ୍ଣବମାନେକୁ ନିନ୍ଦା କରେ, ମୁଁ ସେମାନେ ପ୍ରତି ସଦା କ୍ରୋଧିତ ରହେ। ଏହିପରେ ବ୍ୟାସ ରୁଷି କହିଲେ, ଏପରି କଥା କହି ଭଗବାନ କେଶବ ହଠାତ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ଏହା ଦେଖି ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶୟନ ଛାଡ଼ି ଉଠିଲେ, ଭଗବାନ କେଶବଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି ହରିରେ ଭକ୍ତିଶୀଳ ହେଲେ। ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରି, ସେ ନାରାୟଣ ପୂଜାରେ ଲିନ ହେଲେ; ନାରାୟଣଙ୍କ ପ୍ରସାଦ ଭୋଜନ କରିବା ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ଫଳ ମିଳିଥାଏ। ମୁଁ ଜାଣି ନାହିଁ ଯେ କେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବାରେ; କିନ୍ତୁ ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ କହିବି—ଏକଥା ଶୁଣ, ଓ ଉତ୍ତମ ଜାଇମିନି। ହରିଙ୍କୁ ଏକଥର ପୂଜା କରିଲେ ମଧ୍ୟ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପଦ ଲାଭ ହୁଏ; ଏହି ଜଗତରେ ମାନବ ଜନ୍ମ ଦୁର୍ଲଭ, ଚକ୍ରଧାରୀଙ୍କ ପୂଜା ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ଦୁର୍ଲଭ। ଏହି ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଭକ୍ତି ଅତି ଦୁର୍ଲଭ। ଯେଉଁ ଲୋକ ଜନ୍ମ ମୃତ୍ୟୁ ର ଦୁଃଖ ମୟ ସାଗର କୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବାକୁ ଚାହେ, ସେମାନେ ସଦା ଭକ୍ତି ଭାବେ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, କାରଣ ସେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର କର୍ତ୍ତା। ଏହି ସମୟରେ, ସୂତ ରୁଷି କହିଲେ: ଏକାଦଶୀ ର ଫଳ ଶୁଣି ଜାଇମିନି ଅତି ଖୁସି ହେଲେ; ହାତ ଜୋଡି କୃଷ୍ଣ ଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ଜାଇମିନି କହିଲେ: ଆପଣଙ୍କ ଦୟାରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମହାତ୍ମ୍ୟ ଶୁଣିଛି, ଏବେ ମୋତେ ତୁଳସୀ ମହାତ୍ମ୍ୟ କହନ୍ତୁ, ଯାହା ଶୁଣିଲେ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ବ୍ୟାସ ରୁଷି କହିଲେ: ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁଳସୀ ଦେବୀକୁ ସମସ୍ତ ଦେବତା—ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ—ସଦା ପୂଜା କରନ୍ତି; ସେ ଚାରିପ୍ରକାର ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି। ସ୍ୱର୍ଗ, ଭୂମି, ପାତାଳରେ ତୁଳସୀ ଉତ୍ତମ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦୁର୍ଲଭ; ତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରିଲେ ଚାରିପ୍ରକାର ଫଳ ମିଳେ। ଯେଉଁଠି ଏକ ତୁଳସୀ ଗଛ ରହିଛି, ସେଠି ସମସ୍ତ ଦେବତା—ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ—ବସିଥାନ୍ତି। ତୁଳସୀ ଗଛର ପତ୍ର ମଧ୍ୟରେ କେଶବ, ଟିପ୍ ରେ ପ୍ରଜାପତି, ମୂଳ ରେ ଶିବ ସଦା ଅବସ୍ଥିତ। ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସରସ୍ୱତୀ, ଗାୟତ୍ରୀ, ଚଣ୍ଡିକା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବୀମାନେ ତୁଳସୀ ପତ୍ର ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ଯମ, ନୈରୃତ, ଵରୁଣ, ବାୟୁ, କୁବେର ତୁଳସୀ ଶାଖାରେ ବସିଥାନ୍ତି। ସୂର୍ୟ ଆଦି ସମସ୍ତ ଗ୍ରହ, ବିଶ୍ୱେଦେବ, ଵସୁ, ଋଷି, ଦିବ୍ୟ ମୁନିମାନେ ସେଠି ଅବସ୍ଥିତ। ଅନେକ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ତୁଳସୀ ପତ୍ରରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥାନ୍ତି। ଯିଏ ଭକ୍ତି ଭାବେ ତୁଳସୀକୁ ସେବା କରେ, ସେ ଦେବତା ଓ ତୀର୍ଥମାନେ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ହୁଏ। ତୁଳସୀ ମୂଳ ପାଖରେ ଘାସ କାଟିଲେ, ହରି ତାଙ୍କ ଶରୀରରେ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ପାପକୁ ସଂଖିପ୍ତ କରି ଦେଇଥାନ୍ତି। ଯିଏ ଗ୍ରୀଷ୍ମରେ ତୁଳସୀକୁ ସୁଗନ୍ଧିତ ଏବଂ ଶୀତଳ ଜଳ ଦେଇ ସେବା କରେ, ସେ ମୋକ୍ଷ ପାଉଥାଏ। ଏହି ଭଳି ଭଗବାନଙ୍କ ଜ୍ଞାନ ଓ ତୁଳସୀ ଦେବୀ ମହାତ୍ମ୍ୟ ଶୁଣି ଜାଇମିନି ଏକ ନୂତନ ଭକ୍ତି ଓ ଦୟାର ଆଧାରରେ ଜୀବନ ଯାପନ କରିଲେ।