ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୂର୍ବକାଳରେ ତୁମେ ପକ୍ଷୀ ରୂପେ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ଏହା ସବୁ ତୁମ ନିଜ କାର୍ମର ଫଳ ଥିଲା। ସେ ସମୟରେ ସଦା ଭୁଖ ଓ ତ୍ରିଷ୍ଣାରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ତୁମେ ଏଠାଠି ବଉଳିଥିଲେ, କେବେ ପୋକା ଭକ୍ଷଣ କରି, କେବେ ଗରମ ଜଳ ଖାଇ ଜୀବନ ଜାପନ କରୁଥିଲେ। ଏମିତି ଅନେକ ପ୍ରକାର ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରୁଥିଲେ, ପ୍ରତି ଜନ୍ମରେ ପକ୍ଷୀ ହୋଇ ଚାରି ହଜାର ବର୍ଷ ଯାଏଁ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ରହିଥିଲେ। ଏକଥର, କୁଳଭଦ୍ର ନାମକ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନଦୀତଟରେ ମୋତେ ଭକ୍ତି ଓ ନୈବେଦ୍ୟ ସହିତ ପୂଜା କରିଥିଲେ। ପୂଜା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୋ ପାଇଁ ଅର୍ପିତ ଚାଉଳ ଏଠାରେ ରଖି ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଫେରିଯାଇଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ତୁମେ ପକ୍ଷୀ ରୂପେ ଗଛରୁ ଅସି, ଭୁଖରେ ଚାଉଳ ଖାଇଦେଲା, ଯାହା ମୋ ନୈବେଦ୍ୟ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ଥିଲା। ଏହି ଚାଉଳ ଭକ୍ଷଣ କରିବା ସହିତ ସାଥିସାଥି ତୁମ ଭୟଙ୍କର ପାପ ମୁକ୍ତ ହେଲା, ଓ ତୁମର ଆୟୁ ଶେଷ ହେଲାପରେ ତୁମେ ଯମଲୋକକୁ ଗଲା। ତୁମକୁ ନେବା ପାଇଁ ମୁଁ ନିଜ ଦୂତମାନେଂକୁ ପଠାଇଲି, ସେମାନେ ତୁମକୁ ପାପମୁକ୍ତ କରି ରଥରେ ବସାଇ ମୋର ପରମ ଧାମକୁ ନେଇଗଲେ। ସେଠାରେ ତୁମେ ହଜାର-ହଜାର ବର୍ଷ ମୋ ସାନିଧ୍ୟରେ ରହିଲେ, ଦେବତାମାନେଂକୁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କଲେ। ତାପରେ ତୁମେ ଏକ ପବିତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ନେଲା। ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ତୁମର ମୋ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଦୃଢ଼ ହେଲା; ନିତ୍ୟ କ୍ରିୟା-କର୍ମରେ ଲିନ ହୋଇ ତୁମେ ମୋତେ ଉପାସନା କଲା। ଜୀବନ ଶେଷରେ ମୋର କୃପାରେ ତୁମେ ମୋର ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ; ମୁଁ ଖୁସି ହେଲେ ଏକ ପାପୀ ଆତ୍ମା ମଧ୍ୟ ମୋକ୍ଷ ପାଏ। କିନ୍ତୁ ଯଦି ମୁଁ କୌଣସି ଉପରେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଉଛି, ସେଠି ନିଷ୍ପାପ ମନୁଷ୍ୟ ମଧ୍ୟ ପାପରେ ଲିପ୍ତ ହୁଏ। ତେଣୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ମୋ ପ୍ରତି ଭକ୍ତ ଓ ନିଷ୍ଠାବାନ ଥିବାରୁ ତୁମକୁ ଶୁଭ ହେଉ। ମୁଁ ତୁମକୁ ସେହି ପରମ ଧାମ ଦେବି, ଯାହାକି ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପାଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ତେବେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ, “ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କର କୃପାରେ ମୁଁ ମୋର ପୂର୍ବଜନ୍ମର ଏହି କଥା ଶୁଣିଲି। ଏବେ ଆଉ କିଛି ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ—କୃପା କରି ଆଉ କିଛି କହନ୍ତୁ। କେଉଁଠି ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, କେଉଁଠି ଅପ୍ରସନ୍ନ? ଅପାର କୃପାରୁ ଏହି ସବୁ ମୋତେ ଖୋଲି କହନ୍ତୁ।” ତାହାପରେ ପ୍ରଭୁ କହିଲେ, “ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟରେ ମୋ ହୃଦୟରେ ପ୍ରସନ୍ନତା ଆସେ, ଏହିଥିରେ ମୁଁ କିଛି କହିବି। ଯିଏ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତି ସଦା କରୁଣାଶୀଳ, ଏବଂ ଅହଂକାର ରହିତ, ସେଠାରେ ମୁଁ ସଦା ପ୍ରସନ୍ନ। ଯିଏ ଧର୍ମଭାବନା ଓ ଭକ୍ତି ସହ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ମୋ ପାଇଁ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହେ, ସେଠାରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ। ଯିଏ ଆକାଂକ୍ଷିତ ଦ୍ରବ୍ୟ ପାଇଲେ ମୋତେ ଅର୍ପଣ କରେ, ସମ୍ମାନ-ଅପମାନରେ ସମଭାବ ରହେ, ସେଠାରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ। ଯିଏ ମୋତେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଶରୀରରେ ବସିଥିବା ବୋଲି ଜାଣେ, ଅନ୍ୟମାନେଂକୁ କ୍ଷତି ଦିଏ ନାହିଁ, ସେଠାରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ। ଯିଏ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ପୁନଃପୁନଃ ଭାବେ ବିଚାର କରେ, ଗାଈ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଚାହେ, ସେଠାରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ। ଯିଏ ନିଜ କଥା ପାଳନ କରେ, ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିବାଙ୍କୁ ହୃଦୟରୁ ସ୍ୱୀକାର କରେ, ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ। ଯିଏ ଫେରାଇ ଦେଇପାରିବେ ନାହିଁ, ସେମାନେଂକୁ ଦାନ କରେ, ଏବଂ ଯାହାଙ୍କ ମନ ସଦା ମୋପରି ଅଟୁଟ, ସେଠାରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ। ଏହିଭଳି କାର୍ଯ୍ୟରେ ମୋ ପ୍ରସନ୍ନତା ହୁଏ। ଏବେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟରେ ମୁଁ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୁଏ, ତାହା ଶୁଣ। ଯିଏ ଅନ୍ୟମାନେଂକୁ କ୍ଷତି କରିବାରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀପ୍ରତି ଦୟାହୀନ, ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ସଦା ଶତ୍ରୁ ବୋଲି ମନେ କରେ। ଯିଏ ମିଥ୍ୟା କଥା କହେ, କଠୋର ଓ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରେ, କବିମାନେଂକର କୃତି ନଷ୍ଟ କରେ, କାରଣ ଛଡ଼ି ମାତା, ପତ୍ନୀ, ଭାଇ, ବୋନ୍ କୁ ତ୍ୟାଗ କରେ, ମୂଢ଼ତାରେ ପିତାମାତାକୁ ତ୍ୟାଗ କରେ, ବଡ଼ମାନେଂକୁ ଅପମାନ କରେ, ଗୁରୁଙ୍କୁ ଅସମ୍ମାନ କରେ, ଉଦ୍ୟାନ କାଟେ, ଜଳାଶୟ ନଷ୍ଟ କରେ, ଗ୍ରାମ ଧ୍ୱଂସ କରେ, ଅନ୍ୟର ପତ୍ନୀକୁ ଦେଖି ମନ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ, ପାପ କଥା ଶୁଣେ, ରକ୍ଷକକୁ ଘୃଣା କରେ, ଅସହାୟଙ୍କର ସମ୍ପତ୍ତି ହରଣ କରେ, ବିଶ୍ୱାସଘାତ କରେ, ଗୋ-ହତ୍ୟା କରେ, ଚଣ୍ଡାଳ ନାରୀ ସହ ବିବାହ କରେ, ପିପଳ ଗଛ କାଟେ, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଭାଜନ କରେ, ଅନ୍ୟର ପତ୍ନୀପ୍ରତି ଅତିରିକ୍ତ ଆସକ୍ତି ରଖେ, ଲୋଭରେ ଏକାଦଶୀରେ ଭୋଜନ କରେ, ବେଦକୁ ନିନ୍ଦା କରେ, ଦୁଷ୍ଟ ଚିନ୍ତାରେ ଲିନ ରହେ, ମିତ୍ରଙ୍କୁ ଧୋକା ଦିଏ, ଆମ୍ଳା ଗଛ କାଟେ, କାମବଶତଃ ଦିନେ ସଂଗମ କରେ, ରଜସ୍ୱଳା ନାରୀଙ୍କୁ ଛୁଏ, କିମ୍ବା ଯାହାଙ୍କ ରଜସ୍ରାବ ଆରମ୍ଭ ହୋଇନାହିଁ ତାଙ୍କୁ ଯାଏ, ପାପୀ ଯେଉଁମାନେ ଉପବାସୀକୁ ବିଘ୍ନ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଅମାବାସ୍ୟା କିମ୍ବା ଅତିଥି ଦିନରେ ରାତିରେ ଭୋଜନ କରେ, ରବିବାରେ ଦୁଇଥର ଭୋଜନ କରେ, ଅମାବାସ୍ୟାରେ ମାଂସ, ମৈଥୁନ କିମ୍ବା ତେଲ ତ୍ୟାଗ କରେ ନାହିଁ, ସେମାନେଂକୁ ମୁଁ ସଦା କ୍ରୁଧ୍ଧ ରହେ। ଏହି ସବୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଦରକାର; ଏହା ଛଡ଼ା ଆଉ କଣ କହିବି? ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ କହିଲି।